Orð og tunga - 08.07.2019, Side 20

Orð og tunga - 08.07.2019, Side 20
8 Orð og tunga um orðin af skornum skammti. Þurfti því stöðugt að endurmeta orða- forðann eftir því sem verkinu vatt fram. Sum orðin voru talin óþörf og var sleppt en öðrum orðum var bætt við. Af upphaflega orða- bókarstofninum hafa 7.900 orð verið fjarlægð en álíka mörg hafa bæst við í staðinn. Það jafngildir um 16% heildarorðaforðans. Nýi orðaforðinn hefur komið inn í orðabókina aðallega eftir tveimur leiðum: 1) úr umhverfinu og daglegri umræðu, og 2) með orðtöku í þeim tilfellum þar sem vitað var um talsverðar eyður í orðaforðanum, t.d. í greinum eins og jarðfræði og læknisfræði. Enn fremur þurfti að þétta orðaforðann í landaheitum, þjóðarheitum, skólafögum og á fleiri sviðum. Meira verður fjallað um val orðaforðans í tengslum við almenna ritstjórnarstefnu orðabókarinnar í kafla 4. 3.1.2 Beygingar Beygingar uppflettiorða eru gefnar með tenglum í Beygingarlýsingu íslensks nútímamáls (BÍN), sem er gagnagrunnur með beygingum 285.000 íslenskra orða. Þetta fyrirkomulag kemur í stað hinnar hefð- bundnu leiðar í prentuðum orðabókum sem er sú að sýna beyg- ing arendingar eða beygingarflokk fyrir aftan uppflettiorðin. Þegar smellt er á tengilinn „beyging“ opnast beygingardæmi viðkomandi orðs í heild sinni. Tenglar eru við öll beygjanleg uppflettiorð: nafnorð, lýsingarorð, sagnir og fornöfn, þ.e. öll orðin í orðabókinni nema smáorð eins og forsetningar, samtengingar og upphrópanir. Fyrir utan þetta er hægt að sjá ákveðnar orðmyndir allra sagna og lýsingarorða með því að renna mús yfir lítið tákn með bókstafnum „i“ hægra megin við uppflettiorðið. Mynd 1 sýnir beygingu sagnorðsins spyrja en í undirbúningi er að sýna kennimyndir nafnorða á sama hátt. Mynd 1. Vinstra megin er sögnin spyrja. Hægra megin er búið að renna mús yfir i-táknið við hlið flettunnar og birtast þá valdar orðmyndir sagnarinnar. Orðaleitin í notendaviðmóti orðabókarinnar er jafnframt tengd við gagnagrunn BÍN þannig að ekki þarf að slá inn grunnmynd orðsins. Þetta er mikilvægt fyrir notendur og nýtist t.d. sérstaklega vel nem- endum sem læra íslensku sem annað mál sem og þeim sem ekki eru vel að sér í málfræði. tunga_21.indb 8 19.6.2019 16:55:48
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188

x

Orð og tunga

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Orð og tunga
https://timarit.is/publication/1210

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.