Heimsmynd - 01.06.1987, Page 87

einnig. Jón Engilberts var ekkert sérlega
hógvær en ágætur myndlistarmaður.
Gunnlaugur Scheving hafði gaman af því
að segja sögur um hversdagsleika sinn.
Eitt sinn var hann á leið suður í Grinda-
vík í rútu. Bróðir Ásmundar Sveinssonar
sat við hliðina á honum og reyndi að
koma þessum hversdagslega manni fyrir
sig. Honum fannst hann kannast það vel
við hann. Loks spurði hann Gunnlaug
hvort hann væri heldur íþróttakennari
eða seldi tryggingar. Gunnlaugur hafði
misst konu sína frá sér sökum fátæktar
eins og fleiri en hann var mjög félags-
lyndur maður. Pað var misjafnt hvernig
þeir tóku því þessir menn að vera einir og
yfirgefnir. Sumir voru svo önnum kafnir í
list sinni að söknuðurinn virtist ekki ná
tökum á þeim. Kjarval var á við heilan
sirkús en Þorvaldur lét aldrei á sér bera.
Hann bjó í kjallaraholu við Skothúsveg
lengi og svo í bragga við Kamp Knox.
Sigurjón Ólafsson myndhöggvari bjó
einnig lengi í saggabragga. Og Kjarval,
þjóðmálarinn okkar, bjó á lofti í blikk-
smiðju þar sem hávaðinn var svo mikill á
daginn og kuldinn á nóttunni, að vart var
viðunandi.
Björn byrjaði að kenna í myndlistar-
skólanum 27 ára gamall og einn af fyrstu
nemendum hét Guðmundur Guðmunds-
son, nú Erró. „Hann var stórkostlegur
hæfileikamaður og ætlaði sér áfram á
myndlistarbrautinni hvað sem raulaði og
tautaði. Ég man eftir því að hann bjó hjá
frænku sinni á Njálsgötu eða rétt hjá
skólanum á Grundarstíg. Og einhvað fór
það í taugarnar á Gvendi að þurfa að
labba úr skólanum heim, því hann spurði
skólastjórann hvort hann mætti ekki hafa
svefnpoka með sér og sofa í skólanum.
Erró tilheyrir þeirri kynslóð myndlistar-
manna sem kölluð er poppkynslóðin.
Sjálfur hef ég meira gaman af eldri verk-
um hans. En hann býr yfir mikilli hug-
kvæmni og er í hópi þeirra sem fást við
samstillta list fremur en að kallast málari.
Erró er án efa þekktasti íslenski mynd-
listarmaðurinn á alþjóðavettvangi, þótt
ég telji að við eigum myndlistarmenn
sem séu á heimsmælikvarða eða sam-
þjóðlegan mælikvarða réttara sagt.
Ragnheiður Jónsdóttir grafíklistakona er
slíkur myndlistarmaður og með bestu
svartlistarmönnum, sem nú starfa í Evr-
ópu. Þá er það mikil viðurkenning fyrir
Gunnar Örn að verk hans hafa verið
keypt á fræg listasöfn erlendis. Og það
eru fleiri ákaflega gjaldgengir listamenn
hér. Leifur Breiðfjörð hefur unnið al-
þjóðlega samkeppni. Verk Gunnars Arn-
ar verða á sýningu í Japan í haust, sem og
verk Ásgerðar konunnar minnar og
Helga Þorgils Friðjónssonar. Slíkt boð
og erlendar valnefndir eru kannski ein-
hver mælikvarði á listamenn."
Björn segir það ákaflega erfitt fyrir
íslenska myndlistarmenn að hasla sér völl
erlendis. „Heimur listarinnar er samof-
Á Spáni var lengst af ekki til borgarastétt. Listamenn áttu mjög erfitt uppdráttar. Engu að síður eiga
Spánverjar nokkra mestu meistara sögunnar. Einn þeirra var Goya. Margar myndir hans voru svo fullar
af ádeilu að hann hefði eflaust verið brenndur á báli hefði konungurinn ekki haldið verndarhendi yfir
honum. Málverk Goya af Satúrnusi að borða barn sitt.
inn heimi viðskiptanna og það er ákaf-
lega erfitt að koma sér upp slíkum við-
skiptatengslum. Erlendis eru voldugar
keðjur gallería og þótt þar séu gerðar
málamiðlanir við markaðinn eru kröfur
hans orðnar það strangar að aðstandend-
ur slíkra gallería hljóta að taka þau verk
sem þeir veðja á að eigi sér framtíð."
Þegar listaverkauppboð ber á góma
segir hann fræga sölu Sólblóma Vincent
van Gogh táknræna fyrir það hvað
heimurinn er lengi að taka við sér en þó
endurspegli hún fremur þörf fjársterkra
til að koma peningum í lóg vegna skatta-
ívilnana. „Það er annars undarlega lítið
um það hér á íslandi að menn kaupi list í
fjárfestingarskyni. Oft kaupir fólk verð-
laus verk dýrum dómum á sýningum og
uppboðum en það undrar mig að fólk
skuli ekki oftar leita sér listrænnar ráð-
gjafar. Mörg Kjarvalsverk eru til dæmis
sáralítils virði. Hann málaði þúsundir
HEIMSMYND 87