Heimsmynd - 01.06.1987, Síða 88

mynda og sum verkanna kláraði hann
aldrei. Pví hefur framboðið á Kjarvals-
verkum verið slíkt að það dugir ekki
lengur að freista með Kjarvalsmynd, það
verður að vera góð Kjarvalsmynd. Sem
dæmi um þetta er maður sem kom til mín
og sagðist hafa keypt Kjarvalsverk á
mjög góðu verði eða sextán þúsund krón-
ur. Ég sagði: Góði seldu þessa mynd.
Hún er einskis virði. Hann var í einhverj-
um klúbb, hvað þeir nú heita, rotary eða
lions, þar sem listaverkauppboð eru
haldin með jöfnu millibili. Þar er hverj-
um meðlimi ætlað að koma með verk
fyrir 25 þúsund krónur og seljist þau
dýrar, fær viðkomandi hagnaðinn. Hann
fór með þessa verðlausu Kjarvalsmynd á
uppboðið og hún seldist fyrir rúmar 50
þúsund krónur. Hann fékk blod pá tand-
en og er nú að verða meiriháttar lista-
verkasafnari. Hins vegar undrar það mig
enn að svo viðskiptalega sinnaðir menn
skuli ekki kaupa meira af listamönnum
yngri kynslóðarinnar. Verk margra
þeirra eiga eftir að hundraðfaldast í verði
í framtíðinni. Sýning IBM á verkum ung-
ra listamanna fyrr á árinu var nokkuð
merkileg. En svona verk kaupa fáir enn.
íslensk borgarastétt er svo illa upp alin
eins og karlar í klúbbum sem gangast upp
í hégóma."
Um helstu einkenni í myndlist níunda
áratugarins segir listfræðingurinn: ,.Það
er rangt að tala um afturhvarf í þeirri
þróun sem nú á sér stað. Ungir myndlist-
armenn leita margir hverjir nýrra leiða til
náttúrunnar, náttúruformanna og mann-
eskjunnar en grundvöllur þeirra er
strangur skóli abstraktlistarinnar. Hins
vegar er listin að víkka svo út að efnum
til. Fyrir nokkrum árum var samasem-
merki á milli listaverks og olíu og striga.
Nú er myndlistin komin út í margar
greinar, það eru freskur, steingler, múr-
ristur, leirlist og vefnaður. Og höggmynd
er ekki lengur bara höggmynd heldur
fantasía í formi eins og verk Rúrí við
nýju flugstöðina. Georg Guðni Hauks-
son er dæmi um ungan myndlistarmann
sem leitar til náttúrunnar. Hann velur sér
fjall með fullkomið form og reynir að
upplifa þetta form á ákaflega merkilegan
hátt.“
Hann segir marga unga myndlistar-
menn vera í uppreisn gegn þessu út-
hverfa þjóðfélagi sem við búum í. „Verk
þeirra túlka andóf gegn mannþrengslum,
mengun og stríðsógninni. Þeir leita hins
frumstæða, hins upprunalega. Gunnar
Örn segist til dæmis alltaf leita uppi býz-
önsku listasöfnin þegar hann er erlendis.
Það skil ég vel. Það er mjótt bil á milli
miðaldalistar og nútímalistar. Helgilist
miðalda er huglæg list, fjarri raunveru-
leikanum. Frá upphafi endurreisnartíma-
bils til lokaskeiðs impressjónismans átti
listin að vera í líkingu við raunveru-
leikann. Á tímum helgilistar miðalda
skipti jarðneskt umhverfi hins vegar ekki
máli. Það var aldrei notuð fjarvídd og í
hennar veruleika gátu hestar verið grænir
og persónur af öllum stærðargráðum.
Sumir segja að listinni hafi hrakað með
endurreisninni. Hún hafi færst inn á jarð-
bundnara svið þótt stór gos hafi orðið inn
á milli.“
Björn segir góða list rísa gegn vitfirr-
ingu samtímans. „Listin er visst vogarafl,
þar sem hún og mannúðarstefnan eru
annars vegar og raunveruleikinn hins
vegar. Því er listin göfug, hvort sem hún
er Ijót eða falleg. Hún er göfug því hún
hreinsar okkur af einhverju sem við höf-
um ánetjast. Listin er alltaf til því hún er
samfélagsleg nauðsyn.“
Og þegar hann er spurður hver áhrif
það hafi haft á hann persónulega að hafa
hrærst í umhverfi listarinnar allt sitt líf, í
fræðimennsku, kennslu og einkalífi, svar-
ar hann, kannski af hógværð í anda hinn-
ar sönnu listar: „Maður breytist ákaflega
hægt en það er meiri mildi í fólki sem
hefur lifað með list ...“

J !É 5- 4
CmuF
Glæsibæ, sími 82922.
matinbíeu...
Frönsku sportgallarnir nýkomnir í mörgum gerðum og litum.
matillbíeu... Þægilegir fallegir vandaðir.
i
88 HEIMSMYND