Heimsmynd - 01.06.1987, Page 125

ARKflBdUR
Listaskólinn í Glasgow,
anddyrishlið. Formsterk
framhliðin er fínskreytt
með járni í handriðum og í
gluggum á vinnustofum
nemenda, en þeir snúa
allir í norður.
Síðastliðinn áratug hafa verið að koma á markað hægt og hljótt
húsgögn sem bera vott um sterka formtilfinningu. Húsgögn sem
blanda saman ákveðnum stífum formum og mýkt náttúrunnar. Nú
er svo komið að enginn getur ætlast til að vera beðinn um mynda-
tökur fyrir híbýlisritin án þess að hafa þannig stól einhvers staðar
uppstilltan. Hér er um að ræða húsgögn eftir skoska arkitektinn
Charles Rennie Mackintosh og í ljósi nútíma fjölsmíði þeirra er
gaman að gera sér grein fyrir því að uppruni þeirra er nokkuð ein-
stakur. Þau eru flest ef ekki öll hönnuð fyrir ákveðnar byggingar
sem Mackintosh gerði og jafnvel
ákveðna staði í þeim. Húsgögnin
eftir Mackintosh eiga það flest
sameiginlegt að formið er ráð-
andi og þægindi og stundum
notagildi þeirra eru höfð í öðru
sæti. Þó má segja að flest hús-
gögnin, til dæmis borð og stólar,
gegni hlutverki sínu fullkomlega
vegna þess að þau eru oft ætluð
til að horfa á þau og njóta þeirra
án þess að nota þau á venjulegan
hátt. Mackintosh lagði mikið upp
úr heildarstílmynd í hönnun sinni
á byggingum og þurfti því að láta
búa til flest húsgögnin svo að
svipur húsanna og húsgagnanna
hjá honum stangaðist ekki á.
Sumir stólarnir eru í raun mótíf í
rúmmyndum sem hann hugsaði
upp þegar hann vann við bygg-
ingar sínar. Þeir eru oft fallegri í
fjarlægð eða þegar komið er inn
í þau herbergi sem þau prýða.
Það er eins og fjarlægðin frá þeim
hjálpi áhorfendum að endurlifa formin, sem eru á köflum goð-
sagnakennd. Þessi eiginleiki er að fullu nýttur í dag við notkun á
húsgögnum eftir Mackintosh. Þau hafa til skamms tíma verið illfá-
anleg og alveg óeðlilega dýr miðað viö tilkostnað. Má gera ráð fyrir
að þeim sé haldið í háu verði af framleiðendum til að undirstrika
þennan þátt fjarlægðar frá almenningi.
eftir Halldór Gíslason