Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2015, Qupperneq 12

Múlaþing
fjórðungi hans og fjárhöldum lýðveldisins að
80 árum eftir lát hans skuli svo stór hluti skrifa
þessa fræðaþuls, skálds og forvígismanns
liggja óprentaður á söfnum inni. Það er þó
nokkur búningsbót að lesa má nokkur handrita
hans á síðunni handrit.is (Lbs 2585 4to, Lbs
2493 8vo I-IV). Mun sú ráðstöfun vera Helga
Hallgrímssyni fræðimanni á Egilsstöðum að
þakka en Helgi hefur tekið sér sagnaþulinn
að hjarta og margt ritað um hann. Einnig eru
allmargar lausavísur Sigfúsar aðgengilegar
á netinu; munar þar mest um Skjalasafn
Skagfirðinga (http://bragi.info/skag/hofundur.
php?ID= 16051.)
Ekki verður hér fjölyrt um æviferil
Sigfusar enda hafa ýmsir þegar gert honum
góð skil á prenti. Nægir þar að nefna grein
Eiríks Eiríkssonar frá Dagverðargerði í
Múlaþingi 19711 - og þó einkum hinn ítarlega
þátt Jóns Hnefils Aðalsteinssonar í ellefta
bindi Islenskra þjóðsagna og sagna 19932.
Verður hér því látið nægja að staldra eilítið
við persónu mannsins, eins og hún birtist í
lýsingum samtíðarmanna - en þó einkum við
ljóðagerð Sigfúsar.
Ekki þarf lengi augum að renna yfír hinn
ótrúlega skrifskafl sem eftir sagnaþulinn
liggur til að sannfærast um orðkynngi hans
og málauðgi. Dr. Helgi Pjeturs mun hafa
sagt frá því að þá er hann kom frá áralöngu
námi sínu erlendis hafí hann verið búinn að
tapa svo niður málfæmi sinni í íslensku að
hann hafi tekið það til bragðs að lesa allar
Islendingasögumar upp á nýtt. En sannlega
hefði það gert Helga sama gagn að lesa skrif
„Sigfusar Sagna“ - eða „Drauga-Fúsa“ eins
og samtíðarmenn hans nefndu hann, honum
til háðungar - til að endurheimta stílfæmi og
orðaforða - og mætti mörgum verða þarft
verkefni nú á tímum þegar hátíð má telja ef
einhverjum tekst að koma frá sér óbrotinni
1 Bls. 116-128.
2 Bls.123 -213.
setningu á móðurmálinu. „Látið mig segja
það sem sagan þarfnast,“ er haft eftir Sigfúsi
og vel kann að vera að hann hafí fært í stílinn
í skrifum sínum. En víst er um það að sögur
hans hafa aðeins batnað við inngrip hans;
orðið kynngimagnaðri og fjölskrúðugri, jafnt
að efni sem orðgnótt. Sjálfur kvaðst hann hafa
látið orðfæri sögumanna sinna halda sér þar
sem því mátti við koma - en gmnur minn er
sá að hann hafi einnig verið drjúgur orða- og
málfarssmiður. Tónlist tungumálsins leikur
honum á penna! Og sannlega var æfilöng
minnimáttarkennd hans andspænis „hinum
lærðu“ á sandi byggð! Eg fæ ekki stillt mig
um að nefna hér nokkur dæmi af handahófi
úr fyrstu útgáfu sagnanna:
All-ósiðvar
Afreksmannasögur bls. 333
Innviðaveikur
Afreksmannasögur bls. 335
Stakkst í odda með þeim/
Voru blíðskapir með þeim
Afreksmannasögur bls. 336
Sérgæðingsmenn
Afreksmannasögur bls. 339
Hæfileg skamreka andskotanum
Afreksmannasögur bls. 340
Það varð endabrennt
Afreksmannasögur 341
Holdslystamef
Afreksmannasögur bls. 344
Afspring
Jarðbúasögur bls. 1
Snertuspölur
Jarðbúasögur bls. 14
Dalsvompa
Jarðbúasögur bls. 14
10
Hagbann
Jarðbúasögur bls. 35