Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2015, Qupperneq 89

Tilvistarkreppa og hægfara dauðastríð
lþróttafrétt í Austurlandi, 22.júní 2000. Hulda Elma Eysteinsdóttir
blakkona úr Þrótti valin besti uppgjafarinn í landsleik við Möltu.
Ljósmyndari og eigandi myndar: Reynir Neil.
var gefið út. Það var af pólitískri
rót runnið og meginmarkmiðið
að breiða út málstað Framsóknar-
flokksins í kjördæminu. ,,En menn
voru alltaf með það í huga að það
skipti máli fyrir samfélagið að hafa
einhvern vettvang til skoðana-
skipta og þar sem hægt væri að
nálgast fréttir af svæðinu. Það var
önnur meginstoðin en hvatinn var
tvímælalaust pólitískur.“14
Tilgangur útgáfu vikublaðsins
Austurlands var margþættur að
sögn Smára Geirssonar. En hann
var viðloðandi blaðið frá 8. ára-
tugnum og fram til loka útgáfu
þess (bæði sem ritnefndarmaður
og ritstjóri). Blaðið var pólitískt
og var þar með nýtt til að flytja
ákveðinn boðskap, þó það væri
ekki endilega gert í hverri viku.
Smári segir blaðið helst hafa fengið
sinn pólitíska lit þegar dró að
kosningum. Þess á milli mátti finna
vott af honum í leiðaraskrifum og innsendum
greinum. Það var Alþýðubandalagið á Austur-
landi sem stóð að útgáfu blaðsins. Smári segir
að yfírleitt hafí Austurland verið almennt
fréttablað sem lagði metnað sinn í umfjöllun
um austflrsk málefni.'5
Þeir Jón Kristjánsson og Smári Geirsson
störfuðu báðir í stjómmálum um langt skeið.
Jón var alþingismaður (og síðar einnig ráð-
herra) fyrir Framsóknarflokkinn í Austur-
landskjördæmi (og síðar Norðausturkjörr
dæmi) á árunum 1984-2007. Smári var bæjar-
fulltrúi og forseti bæjarstjómar í Neskaupstað
og síðar Fjarðabyggð (fyrst fyrir Alþýðu-
bandalagið og síðar Fjarðalistann) á árunum
1982-2010, en auk þess var Smári formaður
stjómar Sambands sveitarfélaga á Austurlandi
14 Viótal. Höfundur við Jón Kristjánsson, 4. nóvember 2013.
15 Viðtal. Höfundur við Smára Geirsson, 22. janúar 2014.
árin 1998-2003. Þeir Jón og Smári eiga það
því sammerkt að hafa bæði starfað við blöðin
og verið hluti þess pólitíska baklands sem stóð
að útgáfu þeirra. Aðrir sem hér er vitnað til
úr hópi fyrrum starfsmanna blaðanna tveggja
höfðu ekki eins sterka tengingu við stjóm-
málaflokkana, vom jafnvel án flokkstengsla,
þrátt fyrir að starfa hjá flokksmálgagni. Jón og
Smári eru sérstaklega kynntir til sögunnar hér
vegna þess hve stórt hlutverk þeirra beggja var
í starfsemi blaðanna. Þeir eru einnig „fyrir-
ferðarmestu“ heimildamenn greinarhöfundar
og þeirra vitnisburður því mjög sýnilegur í
greininni.
Yfirráð yfir fjölmiðlum
Guðjón Friðriksson, sagnfræðingur og fyrrum
blaðamaður, greinir markmið íslenskra frétta-
og umræðublaða í þrennt. I fyrsta lagi þegar
blöðin eru hluti valdakerfisins þar sem
87