Goðasteinn - 01.03.1965, Side 83

Þórður Tómasson:
Skyinzl nm bekki
í byggðasafni, VII.
Asklok
Filippusar á Hömrum
Tréskurður var iðkaður í hverri sveit Islands um aldaraðir.
Þessi fagra, þjóðlega íþrótt leið undir lok, er ný tízka nam
land í byrjun þessarar aldar. Einstakir nytjahlutir héldu þess-
ari list uppi, rúmfjalir, kistlar, prjónastokkar, askar. Tréskurð-
ur íslendinga prýðir mörg söfn, utanlands og innan, fjöldi muna
er vafalaust í eigu einstaklinga, þótt söfnin séu ágeng í garði
þeirra, en mest hefur þó glatazt. Sumir gripir urðu óþarfir með
öllu, aðrir hurfu, er betri kosta varð völ. Vel smíðaður askur
var fagur gripur og fullkominn á sínu sviði, en leirdiskur og
leirskál voru ólíkt handhægari og betri í daglegri notkun. í
raun og veru er furðulegt, hve askurinn hverfur seint úr notk-
un, askasmiðir halda iðju sinni áfram til loka síðustu aldar.
Fátækt og fastheldni við gamalt form ráða því í senn.
Gripur, sem hætt er að nota, er í mikilli hættur staddur. Fá-
um dettur í hug, að hann sé nokkurs virði. Oft er hann grip-
inn til einhverra aukanota, en brátt er saga hans öll. Víða end-
Goðasteinn
81