Skógræktarritið - 15.10.2010, Blaðsíða 47

SKÓGRÆKTARRITIÐ 201046
skala er í raun blandskógur þar sem birki vex með á
beitarfriðuðu landinu.16
Gerðar voru skógvaxtarmælingar á helstu skógar-
gerðum sem fundust á svæðunum, auk þess sem
uppskerusýni voru tekin til að ákvarða magn botn-
gróðurs og sinu (3. mynd (a) og (b)). Fyrirfram var
búist við að 40–60 ára gamlir barrskógar myndu
vera þéttari og hærri en náttúrulegu birkiskógarnir
á rannsóknarsvæðinu. Niðurstöður sýndu hinsvegar
að ekki var munur á neinum hefðbundnum skóg-
mælingabreytum á milli birkiskóga og barrskóga á
svæðunum (Tafla 2). Þetta útskýrist af tiltölulega
ungum aldri barrskóganna og því að birkið er óvenju
vaxtarlegt á þessu svæði.
Heildarmagn lífræns efnis mismunandi vatnasviða
er sýnt á 4. mynd. Áberandi munur var á lífmassa
mólendis og skógarsvæða og fólst sá munur einkum
í trjá- og runnalagi skóganna. Eins var munur milli
birki- og barrskóga sem einkum skýrist af meiri líf-
massa barrtrjáa.
Flutningur feyru í lækina
Flutningur lífrænna leifa út í læki var metinn með
laufgildrum sem grafnar voru niður í 1 m fjarlægð
3. mynd: Sýnatöku- og mæliaðferðir; (a) Söfnun sýna til að mæla lífmassa og magn dauðs lífræns efnis á vatnasviðum
lækjanna. Öllu lífrænu efni var safnað, það flokkað og vigtað, (b) Mælingar voru gerðar á samsetningu skóganna sem
þekja vatnasvið lækjanna, m.a. þéttleika, yfirhæð og grunnflöt þeirra, (c) Mælingar voru gerðar á straumhraða og rennsli
lækjanna/ánna á öllum árstíðum.
Tafla 2: Niðurstöður skógvaxtarmælinga í náttúrulegum birkiskógum og 40–60 ára gömlum gróður-
settum barrskógum á rannsóknarsvæðunum á Fljótsdalshéraði. Meðaltöl skógargerða eru feitletruð.
Þéttleiki er bæði sýndur sem fjöldi stofna og fjöldi einstaklinga. Grunnflötur (e: basal area) er mat
á þéttleika skóganna og yfirhæð (e: dominant height) er meðaltal hæstu trjáa úr hverjum mælifleti.
Nafn lækjar Tákn Þéttleiki Þéttleiki Yfirhæð Grunnflötur
(# stofnar ha-1) (# einstakl. ha-1) (m) (m2 ha-1)
Birkiskógavatnasvið
Klifá AB1 4500 3050 9.2 31.3
Kaldá AB2 6992 4135 7.4 15.2
Ormsstaðalækur AB3 4850 2800 10.6 45.4
Meðaltal 5447 3328 9.10 30.6
Barrskógavatnasvið
Buðlungavallaá AG1 4350 3750 9.2 21.2
Kerlingará AG2 3709 3276 14.2 38.7
Jökullækur AG3 3735 2002 12.9 30.7
Meðaltal 3931 3009 12.1 30.2