Skógræktarritið - 15.05.2011, Side 22

SKÓGRÆKTARRITIÐ 201120
Fyrsta myndin frá 14. október síðastliðnum sýnir bakka með óflokkuðum plöntum af hlíðarkvæmi (úr 1650–1750 m
h.y.s.) og síðan hvernig flokkaðist í: 2a. beinar og óskaddaðar plöntur, 2b. beinar plöntur sem höfðu misst endabrumið
fyrsta veturinn og 2c. mikið skemmdar plöntur sem er hent.
Evrópulerki úr háfjallalaginu, ofar en 1750 m h.y.s. virðist gefa fleiri beinar og fallegar plöntur, samanber þessar myndir
sem sýna: 1. bakkann með plönturnar óflokkaðar þann 14. október síðastliðinn, 2. beinar og óskemmdar plöntur (hátt
hlutfall af þeim í þessum bakka) og 3. það litla sem fór í frákast af þessu kvæmi.
Allar trjátegundir í íslenskri skógarplöntufram-
leiðslu eru blekktar með skyggingaraðferðinni sitt
fyrsta sumar. Hefur það alvarlegar afleiðingar hjá
tegundum eins og evrópulerki og myrkárþöll, sem
ljúka vexti fullseint á náttúrulegan hátt, án skygg-
ingaraðferðarinnar. Afleiðingin er miklu meiri af-
föll eftir gróðursetningu í skógræktarreitum lands-
ins, eins og greinilega hefur margoft komið fyrir
hjá evrópulerki. Það er skiljanlegt að menn missi
áhuga á tegund, sem drepst í stórum stíl fyrstu árin
eftir gróðursetningu, af því flestar skógarplönturnar
kunnu ekkert á íslenska ljóslotu. Fyrir utan óvænt
sumarfrost, sem eru sem betur fer sjaldgæf, þá má
alltaf reikna með snemmfrostum undir haust, sem
skaða plöntur sem hafa tilhneigingu til síðvaxtar.
Plöntur af evrópulerki framleiddar á hefðbundinn
hátt hefði þurft að gróðursetja tvöfalt til fjórfalt
þéttar en aðra tegundir, til að nægilegur fjöldi bein-
vaxinna plantna stæði eftir á hektara og gæfi af sér
nægilegar viðarnytjar er fram liðu stundir. En hver
vildi borga tvisvar til fjórum sinnum meira fyrir
plöntur á hektarann?
Hlýnun jarðar og meðfylgjandi hækkun meðal-
hita á sumrin breyta tæplega ljóslotuáhrifum á vöxt
trjánna. Auk þess sem óvænt snemmfrost undir
haust eru alls ekki úr sögunni þrátt fyrir hlýnunina.
Ef enn er áhugi á að nýta nýjar trjátegundir sem þola
betur hlýnandi loftslag, eins og til dæmis evrópulerki
og myrkárþöll, verður að breyta framleiðsluaðferð-
inni. Stærri og eldri plöntur eru vissulega kostnaðar-