Skógræktarritið - 15.05.2011, Side 69

67SKÓGRÆKTARRITIÐ 2011
Búfjárbeit og friðun
Skógræktarfélag Suðurnesja hóf strax eftir stofnun
þess 1950 baráttu fyrir friðun Suðurnesja fyrir beit.
Árið 1969 gerði Skógræktarfélag Suðurnesja sam-
þykkt um nauðsyn þess að lausaganga sauðfjár
yrði bönnuð en einungis leyft að hafa fé í afgirtum
hólfum. Leitað var til sveitarfélaganna og var Rosm-
hvalanesið þá friðað fyrir beit og girt af árið eftir.
Árið 1977 létu öll sveitarfélögin og Landgræðslan
girða þvert yfir skagann frá Vogum til Grindavíkur
og friða svæðið vestan þeirrar girðingar fyrir beit,
Háibjalli þar með talinn. Sauðféð er síðan í sérstök-
um beitarhólfum en því hefur fækkað verulega.14,18, 33
Sauðfé frá Grindavík hefur sótt nokkuð inn í
Vogalandið og stundum unnið skaða á trjárækt við
Háabjalla. Fyrir fáeinum árum náðist samkomulag
um að banna lausagöngu sauðfjár einnig í landi
Grindavíkur og girti Landgræðslan þá víðáttumikið
beitarhólf við Núpshlíðarháls sunnan Trölladyngju.
Þessi beitarfriðun Suðurnesja skiptir gríðarmiklu
máli fyrir þá sem rækta og annast um skóga og
garða. Áður en hún kom til fór drjúgur hluti orku og
fjármuna skógræktarfólks í að girða, viðhalda girð-
inum og reka út fénað sem slapp inn. Þannig stríð
heyja menn enn víða um land.
Landslag við Háabjalla
Háibjalli er um 20 m hár hamar, norðvesturbarmur
einnar af fjölmörgum misgengissprungum á þessu
svæði. Sprungurnar myndast þegar landið gliðnar er
Ameríkuflekinn og Evrópuflekinn reka hvor í sína
átt. Þannig er líklegt að vegalengdin milli Voga og
Grindavíkur lengist að meðaltali um 2 cm á ári af
þeim sökum. Suðausturbarmur Háabjallasprung-
Arnarseturshraun og vestustu Snorrastaðatjarnirnar eru í forgrunni til hægri, Háibjalli til vinstri og Reykjanesbraut þvert
yfir myndina. Í bakgrunni er Vogastapi til vinstri en Vogar og Vatnsleysuströnd til hægri. Mynd: Oddgeir Karlsson 2009