Morgunblaðið - 31.10.1987, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 31.10.1987, Blaðsíða 22
22 MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 31. OKTÓBER 1987 Ráðstefna Vðku um dagvistarmál: „Foreldrarekin" dagheim- ili það sem koma skal Aukið frumkvæði stúdenta nauðsynlegt segir Davíð Oddsson það langur, að það tæki þvf ekki fyrir fólk, sem ætti stutt eftir í námi, að sækja um. Taldi Valborg augljóst að vandi væri fyrir höndum hjá stúd- entum; hefði sá vandi farið vaxandi vegna sífellt aukins fjölda kvenna í háskólanum. VAKA, féiag lýðræðissínnaðra stúdenta, gekkst síðastliðið fimmtu- dagskvöld fyrir dagvistarráðstefnu f hugvísindahúsi háskólans, Odda. Þar voru flutt fjögur erindi, þar sem reifuð voru ýmis sjónarmið í dagvistarmáliim. Davfð Oddsson, borgarstjóri, ræddi um dagvistar- þjónustu Reykjavíkurborgar, Eirfkur Ingólfsson, framkvæmdastjóri Féiagsstofnunar, stúdenta um þá þjónustu sem stofnunin hefði veitt, veitti og kæmi hugsanlega til með að veita. Freyja Kristjánsdóttir ræddi um kosti og galla hinna svokðlluðu „foreldra-reknu" dagheim- ila og Valborg Snævarr, fuiltrúi Vöku í háskólaráði reifaði hugmyndir að nýjum leiðum f dagvistarmálum fyrir studenta. Líflegar umræður urðu að loknum framsöguerindum. Benedikt Bogason, formaður Vöku, setti ráðstefnuna. Hann kom inn á það í ræðu sinni, að dagvistar- mál væru eitt af brýnustu hags- munamálum stúdenta, nauðsynlegt væri að vel væri á málum haldið, þannig barnafólk flæmdist ekki frá námi. „Ljóst er að fjöldi barnafólks meðal stúdenta fær ekki dagvistar- pláss fyrir börnin sín. Þarf því að staldra við og kanna leiðir til úr- bóta." Uppblásið í ríkisfjölmiðlum Davíð Oddsson, borgarstjóri, sagði í erindi sínu að umræður um dagvistarmál hefðu verið ofarlega á baugi undanfarið og væri það vel, en hins vegar hefði umræðan að hluta komið til vegna tímabundinna erfiðleika í mannaráðningum, sem blásnir hefðu verið upp með óeðlileg- um hætti og hefðu nokkrir fjölmiðl- ar, einkum ríkisfjölmiðlarnir, tekið þátt í þeim leik. „Reynt hefur verið að nota þá stöðu til að sýna fram á að allsherjar ófremdarástand sé í dagvistarmálum og er einkum spjót- um beint að Reykjavíkurborg af einhverjum ástæðum, þó að fram hafi komið til, að mynda í svörum á Alþingi íslendinga, að hvergi er meira gert í dagvistarmálum, en ein- mitt í höfuðborginni og hvergi er ástandið betra í þeim efnum, en ein- mitt þar og hvergi fleiri dagvistar- rými á hvert barn en þar." Davíð rakti þá stökkbreytingu sem hann taldi hafa orðið í dagvist- armálum í Reykjavík undanfarin ár og áratugi. A þeim tíma er hann fæddist hefðu þrjú barnaheimili ver- ið í Reykjavík, en nú væru þau að nálgast sjötfu, ef saman væru talin heimili borgarinnar og annarra að- ila. Kostnaður vegna þeirrar þjón- ustu, sem veitt er í þessum málaflokki, vex líka hröðum skref- um, ekki bara í krónum talið heldur hlutfallslega jafnframt, þannig að æ stærri hluti af þeim peningum, sem sveitarfélagið hefur úr að spila á hverju ári, gengur til þess mála- flokks, jafnt til uppbyggingar, en þó einkum og sér í lagi til reksturs." Þróunin síðustu 10 ár Davið rakti tölulega þróun síðustu tíu ára í dagvistarþjónustu. Piássum á skóladagheimilum hefði fjölgað úr 82 í 272, eða 331%. Pláss í heilsdags- dagvistun hjá Reykjavíkurborg hefðu verið 780 1977, en nú væru þau 1.156 og hefði því fjölgað um 48%. Og ef litið væri til leikskól- anna, þá hefðu þeir verið með pláss fyrir 1.612 börn árið 1977, en í árs- lok 1986 væru þau 2.470, eða aukist um 53%. Þessar tölur taldi Davíð hafa enn meira vægi vegna þeirrar staðreyndar, að börnum á aldrinum 0-5 ára hefði fækkað úr 8.510 árið 1977 í 8.411 á þessu ári, á sama tíma og öðrum borgarbúum hefði fjölgað um 8.000. „Árið 1977 gat Reykjavfkurborg séð fyrir plássi á dagvistarheimili eða leikskóla fyrir 33% af öllum börnum á aldrinum 0-5 ára. Á þessum 10 árum er talan komin upp f 43%." Gat hann þess að til viðbótar kæmi það rými, sem væri hjá einkadagvistarstofnunum Reykjavfk, þar sem plass væri fyrir 585 börn. Væri þá hlutfallið komið í rúmlega 50% og þegar litið væri til þess að töluvert langur tími liði, þar til farið væri að hafa börn á dagvistarstofnunum og kennsla 5 ára barna tekin að færast f aukana væri talan enn hærri. „Það er þvf langt frá því að unnt sé að tala um ófremdarástand," sagði Davíð og Davfð kvaðst vera þeirrar skoðun- ar, að stúdentar ættu í auknum mæli að hafa vaxandi frumkvæði f uPPbyggingu sinna dagvistarstofh- ana. Taldi hann ekki óeðlilegt að í tengslum við uppbyggingu nýrra hjónagarða yrði gert ráð fyrir innan- húss sem svaraði tveimur til þremur íbúðum fyrir dagvistarheimili. Samstarf stúdenta og Reykjavíkur Eiríkur Ingólfsson, framkvæmda- stjóri Félagsstofhunar stúdenta, flutti næst erindi, þar sem hann fjall- aði um þátt stofhunarinnar f dagvist- un. Hann rakti-sögu þeirra afskipta þ.e. foreldrar þeirra barna, sem hverju sinni dvelja þar, sjá um rekst- urinn. Barnaheimili þetta var stofn- að fyrir 14 árum og var markmiðið með stofnun þess, að sögn Freyju, að stuðla að því að foreldrar hefðu betra tækifæri til þess að fylgjast með gæslu barna sinna og hefðu meiri innsýn í starf fóstranna. Gat hún þess að heimilið væri ekki deildaskipt eftir argöngum, heldur væru 511 börnin saman eins og systk- inahópur. Ákvarðanir f sambandi við rekstur, mannaráðningar, inntöku nýrra barna og inntökugjöld væru taknar foreldrafundi, foreldrarnir sæju um viðhald og eihu sinni f viku leystu þeir fóstrurnar af við gæslu barnanna. ^vjfPr.f-.*~- tf£ ¦ £.;".: \> m " ^ ^KS^ 1 É --^^C^JW m _____a .^ Morgunblaflið/Svemr Benedikt Bogason, formaður Vðku, félags lýðræðissinnaðra stúdenta, setur ráðstefnu um dagvistar- mál. Lengst til vinstri við pallborðið er Lilja Stef ánsdóttir, fundarstióri, Freyja Kristjánsdóttir, Valborg Snævarr, Eiríkur Ingólfsson og Davfð Oddsson, borgarstjóri. bætti því við, að Reykjavíkurborg tæki þátt í starfi dagmæðra, sem rækju sína þjónustu margar með ágætum, og sinntu þær tæplega 1.200 börnum. 400 milljónir á ári Davíð ræddi þvf næst um kostnað- inn. Hann taldi að á yfirstandandi ári grejddu foreldrar nálægt 125 milljónir króna fyrir gæslu á börnum hjá Reykjavíkurborg og borgarsjóð- ur 315 milljónir á móti. Til annarrar daggæslu greiddi borgin 30 milljón- ir, auk þess sem 45 milljónir færu í rekstur gæsluvalla. „Samtals bætir borgin því 400 milljónum við 125 milljóna framlag foreldra og því fjarri lagi að halda því fram að sveit- arfélagið sinni ekki þessum mála- flokki." Borgarstjóri kvað hina hröðu upp- byggingu hafa haft ýmsa kosti í för með sér, en hefði hins vegar haft þá ókosti, að rekstrarkostnaður hefði stórlega aukist. Hin mikla fjölgun hafi kallað á gríðarlegan fjölda starfsmanna, en nú ynnu tæplega 1.000 manns f heldur færri stöðu- gildum á dagvistarheimilum borgar- innar. Um kjör fóstra sagði Davfð að ýmsu hefði verið slegið fram, en í því sambandi mætti benda á að fleiri menntaðar fóstrur væru f störf- um í samræmi við menntun sfna, en tfðkaðist um önnur kvennastörf. Hann benti einnig á að viðkomandi skólastofnanir hefðu ekki getað mætt hinni hrððu uppbyggingu þess- ara faglegu stofnana og kæmi það til álita að borgin ræki eða styddi einkaaðila til að reka skólastofnun, sem með viðurkenndum hætti gæti laðað til sfn fleiri nemendur og út- skrifað, þannig að starfsmanna- skortur þyrfti ekki að hamla uppbyggingu. frá 1968, þegar FS opnaði dag- heimilið Efrihlíð. Fjórum árum síðar var dagheimili FS í Valhöll við Suð- urgötu stofnað. Árið 1978 yfirtók Reykjavíkurborg rekstur dagheimil- anna gegn því að stúdentum yrðu tryggð 17% af dagvistarrými í borg- inni. „Má því þannig segja að stúdentar hafi með þessum sam- starfssamningi keypt sig inn í dagvistarkerfi borgarinnar." Eiríkur sagði að á árunum 1981—82 hafi talsvert starf verið unnið á vegum stjórnar FS að undirbúningi nýs dagheimilis stúdenta, en fram- kvæmdum hefði verið frestað, þar eð ekki hefði tekist að tryggja fjár- mögnun. Hann sagði að þó hefði vaknað aftur umræða sfðastliðinn vetur, enda hefði stúdentaráð þá sýnt málinu áhuga. Eiríkur taldi rétt að stefna að því að flytja dagvistar- starfsemi bæði úr Efrihlfð og Valhöll, sem báðar væru óhentugar undir slíkan rekstur og reisa á há- skðlalóðinni barnaheimili fyrir 70 börn. „En það þarf fleira en lóð. Peningar eru og hafa verið sá þátt- ur, sem allt hefur hingað til strandað á." Eiríkur var nokkuð bjartsýnn á að með bættri stöðu Byggingarsjóðs stúdenta, sem fyrirsjáanleg væri, mætti leggja á ráðin um þátttöku í kostnaði við byggingu dagheimilis, en ekki þýddi þó að reikna með slfku framlagi næstu tvö árin, meðan enn væri verið að koma upp hjónagörð- um. Vonaðist hann eftir að formleg- ar viðræður um samstarf við borgina gætu hafist fljótlega. Dagheimili rekið af foreldrum Því næst flutti erindi Freyja Kristjánsdóttir, forstöðumaður barnaheimilisins óss, en það er svo- kallað „foreldrarekið" barnaheimili, Náið samband f oreldris og f óstru Freyja sagði helsta kostinn við rekstur sem þennan vera hið nána samband og samvinnan á milli for- eldris og fóstru. Tæki foreldrið virkan þátt í því starfi, sem unnið væri á heimilinu. Helsta gallann kvað hún vera þann, að ekki ættu allir foreldrar þess kost að komast frá vinnu til þess taka þátt í gæsl- unni, þannig að ákveðinn hópur fólks gæti ekki tekið þátt f starfinu. „Það sem er erfiðast við rekstur- inn er húsnæðið," sagði Freyja og benti á að tvö samsvarandi dag- heimili hefðu lagt upp laupana vegna húsnæðisvandræða. „Svona heimili standa og falla með húsnæðinu, öll önnur vandamál geta foreldrarnir leyst," sagði Freyja og gat þess að Ós hefði þrisvar sinnum þyrft að flytja sfðan það var sett á laggirn- ar, en nú væri það komið í láns- húsnæði frá borginni. „Við höfum fyrir löngu sannað okkur og eftir- spurnin er meiri en við getum nokkurn tíma annað. Það eina sem vantar er að einhver byrji." Konum fjölgar í HÍ Síðasta framsöguerindið flutti Valborg Snævarr, fulltrúi Vöku I háskólaráði. Hún benti á að um sfðastliðin áramót hefðu 232 börn stúdenta verið á biðlista eftir dag- vistun hjá Reykjavfkurborg, sú tala hefði reyndar minnkað f rúmlega hundrað. Hún taldi hins vegar þess- ar tölur ekki segja alla söguna. Ekki ættu allir stúdentar lögheimili f Reykjavík og stúdentar sæktu al- mennt ekki um á vöggustofum eða dagheimilum, þar eð þau pláss væru svo til eingöngu ætluð einstæðum mæðrum og biðlisti væri hreinlega Svonaerþað nújafnréttið! Valborg gerði að sérstöku um- ræðuefni þátt Lánasjóðs íslenskra námsmanna, þar sem hann hefði með nýjustu úthlutunarreglum sfnum veist að einstæðum mæðrum með því að telja meðlög til tekna, þannig að þau drægjust nú frá láni og gerðu þessum hópi erfiðara fyrir að stunda nám. „Meðlagsgreiðendur. sem oftast eru feður, fá hins vegar lánað sérstaklega til meðlagsgreiðsl- unnar. Svoriaerþað nú jafnréttið." Um þátt stúdenta hjá borginni sagði Valborg að fyrsta skrefið væri að endurskoða samkomulagið við borgina. Helst þyrftu stúdentar að fá fulltrúa í stjórnarnefhd dagvistun- ar, gætu þeir til dæmis gætt þess að „kvóti" námsmanna í dagvistun borgarinnar væri fullnýttur, lokun- artfmi á sumrin væri sveigjanlegri og gjöld þeirra væru lægri en ann- arra. Sem dæmi um nauðsyn þess að fulltrúar stúdenta ættu setu í nefnd- inni nefndi Valborg afgreiðslu til- lögu, sem lögð var fyrir borgarstjórn um niðurgreiðslu fyrir stúdenta á dagmæðrakostnaði. „Hvers vegna að gera upp á milli foreldra, sem eiga börn sfn á dagheimilum, og þeirra, sem eru hjá dagmæðrum?" Valborg hélt síðan áfram í umfjöllun sinni um dagmæðrakerfið og sagði að þrátt fyrir mjðg gott starf margra þeirra væri óstöðugleiki slíkur í dag- mæðrastéttinni, að stúdentar gætu ekki byggt á þessu kerfi sem fram- tfðarlausn. Skemmtileg og mann- eskjuleg lausn Valborg sneri sér síðan að því sem hún telur að sé einhver skemmtileg- asta og manneskjulegasta lausn á dagvistarvanda stúdenta, hinum svokölluðu foreldrareknu dagheimil- um. Vonaðist hún til þess að jákvæð umsögn gæti fengist hjá borgar- stjórn til að setja á stofn slíkt heimili og að borgin tæki þátt í rekstrar- kostnaði. Taldist Valborgu til, að með lögbundinni þátttöku ríkis í byggingarkostnaði, kaupum eða leigu og miðað við sama rekstrar- kostnað og hjá borginni, þyrfti hvert pláss að kosta um 24-25 þúsund kr. til að standa undir sér. Ætti þá eft- ir að koma til niðurgreiðsla sveitarfé- lagsins. „Einn galli er hins vegar á gjöf Njarðar. í fjárlagafrumvarpi er gert ráð fyrir núll krónum til upp- byggingar dagvistarheimila." Taldi Valborg þetta æði undarlega jafnað- arstefhu hjá fjármálaráðherra. Hún minnti að endingu á að til stæði að stofna foreldrasamtök f Háskóla ís- lands og taldi hún að slíkur sam- starfshópur ætti meðal annars að geta undirbúið stofnun foreldrarek- ins dagheimilis. Líflegar umræður voru að loknum framsöguerindum. Var þar meðal annars rætt um dagheimili í hinum nýju hjónagörðum og þátttöku garð- búa í rekstri slíks dagheimilis. Davíð Oddsson sagði að það væri frei- standi að fallast á aðild stúdenta að stjórnarnefnd dagvistar, en hins veg- ar vildi hann ekki lofa neinu að svo stöddu. „Sú gagnrýni gæti komið fram að með þessu væri verið að draga einn hóp út úr." Hann benti hins vegar á að fordæmi væri fyrir þvf í öðrum nefndum og stjórnum að hagsmunaaðilar ættu setu. Einn- ig vægi það þungt að stúdentar hefðu lagt til tvö dagheimili f dag- vistarkerfi Reykjavíkur. Davfð taldi þetta réttmæta kröfu. Um niður- greiðslu á dagmæðrakostnaði sagði Davfð, að það hefði mikinn kostnað f för með sér fyrir borgina. Einnig yrði að taka tillit til þeirra, sem engrar þjónustu nytu. Sigrún Magn- úsdóttir, borgarfulltrúi, var meðal þeirra, sem til máls tóku á ráðstefn- unni. Lýsti hún yfir sérstakri ánægju sinni með ræðu Valborgar og lýsti sig mjög hlynnta foreldrareknum dagheimilum. Fundarstjóri á ráðstefnunni var Lilja Stefánsdóttir, formaður Félags hjúkrunarfræðinema.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.