Morgunblaðið - 29.05.1993, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 29.05.1993, Blaðsíða 1
64 SIÐUR B/LESBOK trauaMafeÍfc STOFNAÐ 1913 119.tibl.81.arg. LAUGARDAGUR 29. MAI 1993 Prentsmiðja Morgunblaðsins Vantraust á pólsku ríkisstjórnina Walesa forseti íhugar þingrof Varsjá. Reuter, The Daily Telegraph. HANNA Suchocka, forsætísráðherra Póllands, baðst lausnar í gær eftír að neðri deild þingsins hafði samþykkt vantraust á stíórn hennar með eins atkvæðis meirihluta. Embættísmenn sögðu að líklegast væri að Lech Walesa forsetí myndi annaðhvort leysa þingið upp og boða tíl nýrra kosninga eða útnefna sjálfur nýjan forsætisráðherra kæmu þingflokkarnir sér ekki í'ljótf, saman um eftirmann Suchocku. Hanna Suchocka Sjálfur gaf forsetinn sterk- lega í skyn að þingrof yrði lausnin. Pólska þingið sam- þykkti í gær ný kosningalög sem ætlast er til að takmarki fjölda flokka á þingi en þeir eru nú 29. Framvegis verður flokkur að fá a.mk. 5% atkvæða til að hljóta þing- sæti. Stjórnmáiaskýrendur sögðu að eftirmann Suchocku væri tæpast að fínna á þingi. Einn besti kosturinn sem þingið ætti væri að útnefna Suchocku aftur. Hagfræðingar telja að líklega færi stjórnleysi í hönd og vænta mætti tafa á efnahagslegum umbótum í Póllandi. Sundurlyndi á þingi Samstaða, samtök óháðu verka- lýðsfélaganna, bar vantrauststillög- una upp til að mótmæla fjárlaga- og kjaramálastefnu stjórnar Such- ocku. Hún er fimmti forsætisráð- herra Póllands sem verður fórnar- lamb pólitískrar upplausnar í land- inu á fjórum árum eða frá því kommúnistar misstu alræðisvöld 1989. Hún naut almennrar virðingar sem stjórnandi en sundurlyndi þingsins var henni fjötur um fót og hún gat ekki kveðið niður togstreitu innan stjórnarinnar. Naumur munur Vantraustið náði naumlega fram að ganga því 223 þingmenn greiddu tillögunni atkvæði en 198 þingmenn greiddu mótatkvæði og 24 sátu hjá. Hjáseta telst mótatkvæði sam- kvæmt pólskum þingsköpum og því fór atkvæðagreiðslan 223-222. Má því segja að pípureykingamaðurinn og fyrrum dómsmálaráðherra, Zbigniew Dyka, hafí haft líf stjórn- arinnar, sem hann sagði nýlega skil- ið við, í hendi sér. Ekki vildi Dyka bjarga ríkis- stjórninni, tók ekki þátt í atkvæða- greiðslunni og fylgdist með henni úr hliðarsal, ákaft tottandi pípu sína. Að honum undanskildum studdu flokksmenn hans allir stjórn Suc- hocku. Fóstureyðingalögum hnekkt Reuter FORSETI þýska stjórnarskrárdómstólsins, Gottfried Marenholz, les upp úrskurð dómstólsins sem hnekkti í gær nýjum lögum þar sem réttur til fóstureyðinga var rýmkaður. Lögin í Vestur-Þýskalandi settu mun meiri skorður við fóstureyðingum en samsvarandi lög í Aust- ur-Þýskalandi en þar var úrskurðinum í gær harðlega mótmælt. Stjórnmálaleiðtogar í austurhéruðunum segja að úrskurðurinn sé enn eitt dæmið um að vestanmenn hundsi vilja íbúanna í austri. Kannanir sýna að þorri íbúa þar vill halda í gömlu löggjöfina en samkvæmt henni greiðir ríkisvaldið allan kostnað af aðgerðinni. Sjá frétt á bls. 21. Akvörðun Norðmanna um að leyfa hrefnuveiðar Auknar efásemd- ir vinnuveitenda Bent á að veiðarnar skapi fá störf og refsiaðgerðir valdi þegar stórtjóni Ósló. Reuter. HÁVÆR gagnrýni margra þjóða og fjárhagstap vegna tap- aðra yiðskiptasamninga valda því að stuðningur í röðum nor- skra atvinnurekenda við hvalveiðar fer nú minnkandi. „Það er Jjóst að takmörk eru fyrir því hve mikinn skaða fyrirtæk- in þola," sagði Kjell Martin Fredríksen, formaður verslunar- ráðs Noregs, í samtali við fréttamann Jíeuíers-fréttastofunnar í gær. Reutcr Flórensbúar mótmæla tílræði TUGÞÚSUNDIR manna söfnuðust saman á Santa Croce-torgi í Flórens í gær til að mótmæla framferði tilræðismanna er komu sprengju fyrir í bíl rétt hjá Uffizi-listasafninu á fimmtudag. Margir notuðu tækifærið og úthúðuðu stjórnmálaflokkunum og leiðtogum þeirra sem sumir eru grunað- ir um mafíutengsl. Talið er nær víst að mafían hafí staðið að baki tilræð- inu. Fimm manns létu lífíð, í fyrstu var talið að fórnarlömbin væru sex. Geysilegt tjón varð á safnhúsinu og allmörgum verkum þess. Gunnar Fatland, þingmaður fyrir íhaldsmenn, er ómyrkur í máli: „Sé litið á málið eingöngu með hags- muni framleiðslufyrirtækja í huga er augljóst að ákvörðunina um hval- veiðar ber að taka aftur," sagði hann. í forystugrein Dagbladet á fímmtudag sagði að væri stjórninni alvara þegar hún segði að mikilvæg- asta verkefni hennar væri að berj- ast gegn atvinnuleysi væri tími kom- inn til að snúa við blaðinu í hval- veiðimálinu. Kannanir sýna að að- eins 400-500 full störf myndu verða sköpuð með því að hefja veiðar af sama umfangi og var á áttunda áratugnum, þ.e. 2.000 dýr á ári. Milljarðatap Greenpeace-samtökin fullyrða að Norðmenn hafí þegar tapað við- skiptum í Bandaríkjunum að and- virði nær 750 milljóna ísl. kr. og muni tapa nær tveim milljörðum í Þýskalandi á árinu. Hvalveiðistefn- an getur ennfremur valdið miklum vanda í tengslum við umsókn Nor- egs um aðild að Evrópubandalaginu. Bann við öllum hvalveiðum tekur gildi í bandalaginu á næsta ári. Þing bandalagsins jók þrýstinginn í vik- unni með því að samþykkja áskorun um að norskum stjórnvöldum yrði skipað að stöðva veiðarnar fengi Noregur aðild. Á næsta ári verða vetrarólympíu- leikar haldnir í Lillehammer og segj- ast norskir forráðamenn leikanna hafa áhyggjur af straumi harðorðra mótmælabréfa og áróðri þeirra hvalavina sem vilja að leikarnir verði hundsaðir. Enn sem komið er bendir ekkert til þess að ríkisstjórn Gro Harlem Brundtland muni skipta um skoðun í málinu. Leikja- tölvur hættu- legar? Bonn. Reuter. FJOLDI þýskra þingmanna telur að leikjatölvur, sem hægt er að hafa milli hand- anna hvar sem er, séu hættu- legar heilsu barna. Þeir vuja að bannað verði að se|ja leiki af þessu tagi börnum undir 16 ára aldri. Að sögn Bild telja þingmenn úr röðum Kristilegra demókrata að vernda eigi börn fyrir tölvu- leikjum með lagasetningu. „Leikirnir geta orðið álíka vanabindandi og áfengi og því verið hættulegir heilsunni," sagði Michel Luther þingmaður í viðtali við blaðið. Annar sagði óhjákvæmilegt að vernda börn og unglinga fyrir tilfínningalegu og andlegu tjóni sem tölvurnar gætu valdið. Bannað börnum Bandaríska blaðið Washing- ton Post segir að útbú japanska tölvuleikjaframleiðandans Sega þar í landi ætli framvegis að skýra notendum frá því hvaða leikir séu of grimmdarlegir til að það sé við hæfí að börn skemmti sér við þá. Gagnrýni á ofbeldisdýrkun í kvikmyndum fer vaxandi vestra og segja heimildarmenn að Sega ætli með þessu að bregðast við samsvar- andi gagnrýni á tölvuleikina.