Morgunblaðið - 13.04.1995, Blaðsíða 42

Morgunblaðið - 13.04.1995, Blaðsíða 42
42 FIMMTUDAGUR 13. APRÍL 1995 MORGUNBLAÐIÐ 4- AÐSENDAR GREINAR Jákvæð afstaða til byggingar tónlistarhúss fyrir aldamót! HINN 3. apríl sl. hélt Bandalag ís- lenskra listamanna opinn fund um menningarmál á Hótel Sögu, þar sem fulltrúar flokkanna í menningarmálum sátu fyrir svörum. Ég leyfði méi þar að standa upp og bera íram eftirfarandi spurningu með eftir- farandi inngangi: 1. Byggt hefur verið sómasamlega yfir leiklist, myndlist og íþróttir, en ekki eitt einasta hús fyrir tónlist. 2. Landsfundur Sjálfstæðisflokks- ins 1993 ályktaði tæpitungu- IngiR. Helgason laust að flokkurinn^ styddi við áformin um byggingu tónlistar- húss. !. I kosningastefnuskrá R-listans fyrir síðustu borgarstjórnarkosn- ingar segir að Reykja- víkurlistinn skoði það sem eitt af forgangs- verkefnum í menning- armálum að byggja í borginni tónlistarhús og að Reykjavíkurlist- inn muni sjá til þess að farið verði af stað á kjörtímabilinu í samvinnu við ríki og nágrannasveitarfélög. 4. Bandalag íslenskra listamanna, sem stendur fyrir þessum opna fundi um menning- Svör fulltrúa flokkanna við spurningu minni um tónlistarhús voru mjög uppörvandi, segir Ingi R. Helgason, ogtelur ástæðu til að vekja at- hygli á þeim nú að lokn- um kosningum. armál og er bandalag allra ís- lenskra listamanna, ályktaði á þingi sínu 1993 að bygging tón- listarhúss væri fyrsta forgangs- verkefnið í meningarmálum þjóðarinnar. ISLENSKT MAL Umsjónarmaður Gísli Jónsson 792. þáttur í 717. þætti minntist ég á ofnotkun og misnotkun orðsins flóra. Kemur til liðs við mig Björn Þórleifsson í bréfi, þar sem hann greinir frá tvennu sem nú meiðir eyru hans sýknt og heil- agt: „Fyrra atriðið er notkun latn- eska orðsins flora, sem með okk- ar framburði er kallað flóra. Þeim sem grautað hafa í latínu er það ljóst, að orðið er notað yfir jurtaríkið og dregið af „flos" sem mun þýða blóm. Fjölmiðla- mönnum er þetta flóruhugtak mjög hugleikið og nota það ós- part, enda telja þeir sig eiga heima í fjölmiðlaflórunni. En annars er orðið notað yfir alla skapaða hluti, líka úr steina- og dýraríkinu. Versta dæmið sem ég kann um þetta var þegar lýst var safni uppstoppaðra dýra í viðtali á Rás tvö fyrir svo sem tveimur árum. Þá lýsti safnvörð- urinn því yfir, mjög stoltur, að þarna væri sýnishorn af allri ís- lensku „dýraflórunni". JSeinna málblómið finnst mér stefna í að verða að illgresi. Það er að kæfa það orðalag, að von- ir eða spár rætist, að áætlanir standist, að eitthvað gangi upp, heppnist eða takist. Nú gengur allt eftir. Hvert sem ég beini augum eða eyrum rek ég mig á dæmi um þetta. Handboltaþjálf- ari segir liði sínu að reyna ákveðna leikfléttu. Það gengur eftir. Fréttaritari spáir um úrslit leikja. Það gengur eftir. Forsæt- isráðherra vill hækka eða lækka vexti. Það gengur eftir. Kennar- ar vih'a hærra kaup, en það gengur ekki eftir. Stjórnmála- maður sækist eftir sæti á fram- boðslista í prófkjöri, en það gengur ekki eftir. Dæmin sem ég geri hér að umtalsefni eiga það sameigin- legt, að þau auka á fátæktina í daglegu máli. Það þykir mér sárt og þess vegna er ég að kveina." Umsjónarmaður þakkar Birni kærlega fyrir. Það er einmitt málfátæktin sem er hvað ergi- legust um þessar mundir. „Sjáið fugla himins, þeir eð hvorki sá né upp skera, og eigi safna þeir í kornhlöður, og yðar himneskur faðir hann fæðir þá. Eru þér ekki miklu framar en þeir? Eða hver yðar getur aukið með sinni áhyggju alin eina að lengd sinni?" (Mattheus 6,26; Oddur Gottskálksson þýddi). „Til eru þeir menn, bæði út- lendir og innlendir, sem gera gys að hreintungustefnu íslendinga, telja hana jafnvel hlægilega rómantík og úrelta íhaldssemi á þessum tímum alþjóðamennsku og stórveldadýrkunar. En því er til að svara að hún hefur þrátt fyrir allt varðveitt samband okk- ar við fortfðina og fornar bækur okkar, tryggt" okkur órofín tengsl við þá fjársjóði íslenzkrar tungu sem á bókum eru skráðir og enn lifa á vörum alþýðu, og síðast en ekki sízt forðað tungu okkar frá því að drukkna í flóði erlendra áhrifa. íslenzk menning er órjúfanlega tengd íslenzkri tungu, íslenzkum bókmenntum, íslenzkum orðaforða. Rofni þau tengsl, glatist sambandið við fortíðina, mundi þess skammt að bíða að saga íslenzkrar menn- ingar væri öll." (Jakob Bene- diktsson: Þættir um íslenskt mál, 1964.) • Hvefsinn, glefsinn hundur stundum högg má þiggja, og kjaftinn aftur leiðan leggja, laun þín verða hvorutveggja. • (Braghenda, frumframhend, frumbakhend, baksneidd; óvíst um höf.) • Ýmis(s) er óákveðið fornafn. Ásgeir Blöndal gefur merking- arnar „víxlandi, mismunandi, sumur". Hann telur uppruna orðsins óvissan. Orðið er ærið vandbeygt, og set ég hér beyg- inguna eins og Björn Guðfinns- son vildi hafa hana: kk. kvk. hk. Et nf. ýmis ýmis ýmist þf. ýmsan ýrasa ýmist þgf. ýmsum ýmissi ýmsu ef. ýmiss ýmissar ýmiss Pt. nf. ýmsir ýmsar ýmis þf. ýmsa ýmsar ýmis þgf. ýmsum ýmsum ýmsum ef. ýmissa ýmissa ýmissa Oft hefur r skotist inn í beyg- inguna t.d. í eignarfalli fleirtölu: „ýmissra". Þá hefur i-hljóðinu oft verið háski búinn, og verður þá kvenkynið ýmis að „ýms", sömuleiðis hvorugkyn flt. sem óteljandi sinnum, bæði í íslensku og öðrum málum, er eins og kvenkyn eintölu. Enn er þess að geta, að fyrir nokkru tóku menn að skynja ýmis sem lýsingarorð, og var þá að sjálfsögðu tekið að stig- breyta það. Mig grunar að vísu að upphaflega hafi þetta verið svo sem til gamans gert: „Hinir ýmsustu menn" o.s.frv. En þetta hefur náð að festa rætur. Ég held að það væri best að slíta þær og halda áfram að fara með ýmis sem fornafn. Auðvitað er ekkert hafdjúp á milli sumra orðflokka, og sum orð eru vand- dregin í dilk. T.d. segir Björn Guðfínnsson að samur, sjálfur, slikur og þvílíkur séu „eins konar óákveðin ábendingarfor- nöfn". En er ekki samur lýsing- arorð í þessu erindi Sólarljóða: Öllum lengri var sú in eina nótt, er eg lá stirður á strám; þá merkir það, er guð mælti, að maður er moldu samur. • Áslákur austan kvað: Þótt á rótsterku rommi þú lumir, ertu ringlaður einsog þeir sumir sem lémapa standa og leysa engan vanda, þegar ólukkinn yfír þeim þrumir. • „Það hefur flogið fyrir, að Kiljan muni ef til vill vera í þann veginn að leggja skáldskapinn á hilluna. Ekki veit ég, hvað mikið er hæft í því, en ég tel illa farið ef svo væri. Haldi hann nú áfram jafnhröðum skrefum í framfara- áttina og hingað til, má hann eiga það víst að komast langt í listinni sem skáldsagnahöfund- ur." (Sveinn Sigurðsson í Eim- reiðinni 1924.) Góð var sú aðferð að segja og aðrir afkomendur í tilkynn- ingu um útför í staðinn fyrir t.d. tólffótunginn „barnabarna- barnabörn". Umsjónarmaður óskar mönn- um gleðilegra páska. 5. Borgarstjórn Reykjavíkur og ríkisstjórnin hafa hvor fyrir sitt leyti samþykkt að óska eftir því, að Reykjavík verði útnefnd sem menningarborg Evrópu árið 2000. 6. Spurningin er beinskeytt og svona: „Viljið þið beita ykkur fyrirþví, að byggt verði á næsta kjörtímabili tónlistarhús sem fullnægi kröfum um hljómburð í samvinnu við Reykjavíkurborg og Samtök um tónlistarhús, þannig að við höfum slíkt hús árið 2000? Svörin voru ánægjuleg af því að þau voru öll jákvæð, ef frá er skilið hik fulltrúa Þjóðvaka. Fyrir qkkur, sem störfum í Samtökum um tónlistarhús, voru svör þessi mjög uppörvandi, og vil ég því með þessari grein vekja athygli á þeim. Ég vildi ekki birta þessa grein fyr- ir kosningar af þverpólitískum ástæðum en tel, að nú séu svörin mjög til áminningar þeim, sem að kosningum loknum ráðast í það þrekvirki að gera sér stjórnarsátt- mála í umboði þjóðarinnar, en svör- in voru á þessa leið: Sjálfstæðisflokkur: Ólafur G. Einarsson, núverandi menntamálaráðherra: „Já, ég tel það mjög brýnt verkefni að byggt verði tónlistarhús og ég held að það sé viðfangsefni, sem margir aðilar þurfa að sameinast um. Eg veit um fjölmennan áhugahóp úti í þjóðfélaginu, sem hefur barist lengi fyrir þessu málefni. Ríkið þarf að koma þarna að og það þurfa ákveðin ráðuneyti að sam- eina krafta sína til þess að þetta megi verða." rlwli ¦¦ I kanwn lliin ¦ ¦¦¦¦«¦¦ ... - _¦ ¦ ¦ ¦ %%0 IIMII B S U i Suðurverí, Stigahlíð 45, sími 34852 a Frífílfíw x AbJáiícirkort k Fríutwkkun ¦ Ljósmyndastofa Gunnars Ingimarssonar HERRAHARTOPPAR HERRAHÁRKOLLUR ¦ SÉRLEGA STERKUR OG FAL.L.EGUR ÞRÁÐUR B PANTIÐ einkatíma 1 RÁBGJAFI Á STAÐNUM V^ >«r Ðorgarkringlunnj, slmi 32347. Alþýðuflokkur: Jón Baldvin Hannibalsson, nú- verandi utanríkisráðherra: „Já, mitt svar er já og það er af eftirfar- andi ástæðum: I fyrsta lagi vegna þess að tónlistin er vaxtarbroddur íslenskrar menningar á þessum tíma. í annan stað vegna þess að hún er á hrakhólum, og svo í þriðja lagi minni ég á, að ef 'við ætlum að gera þetta fyrir árið 2000, þá þurfum við á að halda mjög nauð- synlega mjög breiðum og vel inn- heimtanlegum virðisaukaskatti." Alþýðubandalag og óháðir: Svavar Gestsson, fyrrverandi menntamálaráðherra: „Við þurfum að loka menningarhringveginum með því að byggja tónlistarhús. Ég tel, að það sé í raun og veru borin von að menn loki þessum menningarhringvegi með því að byggja tónlistarhús öðruvísi en að tryggð verði sérstök fjáröflun í þetta verkefni." Framsóknarflokkur: "Valgerður Sverrisdóttir, núver- andi alþingismaður: „Það vill nú svo til, að í okkar samþykktum frá síðasta flokksþingi er ákvæði þess efnis að byggt skuli tónlistar- og ráðstefnuhús í Reykjavík, og ég vona, að þetta tvennt geti farið saman." Samtök um kvennalista: Guðný Guðbjörnsdóttir, há- skólakennari: „Já, bara ítreka það, að við erum tilbúnar til að styðja þetta ásamt Reykjavíkurborg og samtökum listamanna, og viljum náttúrlega í því sambandi leggja áherslu á að slíkt tónlistarhús geti þjónað sem flestum tegundum tón- listar." Þjóðvaki: Mörður Árnason, menntamaður: „Ég vil gjarnan koma upp tón- listarhúsi en ég þori ekki að lofa því að það verði hins vegar fyrsta forgangsmál í byggingarmálum. Og ég spyr aftur: Hefur það verið kannað, hvort önnur hús, til dæm- is endurbætt Háskólabíó, samnýt- ing í Borgarleikhúsinu eða aðrir salir - það eru mjög margir salir í Reykjavík - geti komið í staðinn þangað til við höfum burði til að byggja hér stórt tónlistarhús?" Svo vil ég þakka Bandalagi ís- lenskra listamanna fyrir það fram- tak að taka menningarmálin á dagskrá með þessum hætti. Höfundur er formaður stjóriiar Samtaka um tónlistarhús. OCITIZEN Ferrnini&irtilhoð! Falleg, vatnsvarin stálúr með gyllingu. Urin eru sérlega þunn og fara þess vegna vel á hendi Stelpuúr Verð áður kr. 15.200,- Tilboðsverð^ kr. 10.600, Strákaúr ðóðurkr. 15.900,- Tilboðsverð Rr. 10.000,- ¦O tV//«>- 1//H0 úra-ogskartgripaversluri Axel Eiriksson úrsmiður tSAHRDl-ADAIiTRjETI 22-SÍMl 94-3023 3rtriKiii"rti'Ai^i rvr, 11 ^z'mivii yi-.iu; ¦ H.FABAKKA 16»MJODD»SÍMI 870706 M*.-ia.MII..T- Kripalujóga er líkatnsrœkt og sjálfsrcekt sem byggir á teygjum, öndun og slókun. ^PALU-JOGA -fyrirþig! Morguntímar - fyrir karla og konur: Mánudagar, miðvikudagar og föstudagar frá kl.8-9 Mánaðarkort á aðeins kr. 4000,- Síðdegistímar - fýrir konur: Mánudaga og miðvikudaga frá k!.16:30-18:00. Þriðjudaga og fimmtudaga frá kl.l6:30-18:00 Mánaðarkort á aðeins kr. 4000,- \Hlíða-jóga Stakkahlíð 17 Sími 552-3481 &¦ Heiðrún Kristjánsdóttir KltH'Al.UJÓGAKENNARI
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.