Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1943, Blaðsíða 54

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1943, Blaðsíða 54
54 ofan á vikrinum (sbr. snið A og B). Þótt einhverjar af þessum hell- um hafi getað borizt af vegghleðslunum út í tóftirnar, er líklegast, að þær hafi flestar Iegið á húsþökunum og fallið ofan á vikurinn, er þau féllu. I moldarbarðinu suðvestur af bæjarrústunum sést afstaða vikur- lagsins, þess er tóftirnar fyllir, til annarra öskulaga og jarðvegsmynd- unarinnar í heild. f þessu moldarbarði (snið D) og annars staðar kringum Þórarinsstaði er þetta vikurlag, þar sem það er óhreyft, 10—12 sm þykkt. Má örugglega gera ráð fyrir, að það hafi verið a. m. k. helmingi þykkra rétt eftir að það féll, og áður en það þjappaðist saman. Þeir, sem sumarið 1947 sáu, hvernig umhorfs var á innstu bæjum í Fljótshlíð eftir að 10 sm vikurlag lagðist þar yfir, geta gert sér í hugarlund, hvernig umhorfs var á Þórarinsstöðum eftir að ljósa vikurlagið féll. Þetta vikurfall hefur áreiðanlega gert jörðina óbyggi- lega um skeið. Bærinn hefur því verið yfirgefinn og það að fullu og öllu, því að engin merki sjást þess, að þar hafi verið byggt síðar. Að öllu samanlögðu má því telja öruggt, að ljósa vikurlagið hefur lagt Þórarinsstaði í eyði. En þar með er einnig sannað, að Þórarins- staðir hafa farið í eyði samtímis Stöng í Þjórsárdal og öðrum bæjum i Þjórsárdal inn, því að eins og jarðvegssniðin og kortið yfir útbreiðslu ljósa vikurlagsins bera með sér, er það óhagganleg staðreynd, að það er sama vikurlag, sem fyllti tóftirnar á Þórarinsstöðum og í Stöng, en engum vafa er undirorpið, að bærinn í Stöng hefur verið uppistand- andi og þá væntanlega búið í honum, þegar ljósa vikurlagið féll, og ekkert bendir til að þar hafi verið búið síðar. En samkvæmt rannsóknum mínum, sem frá er greint í „Tefro- kronologiska studier“, myndaðist það vikurlag, sem lagði Stöng í eyði, í Heklugosinu árið 1300 (að gagnrýni á þeirri skoðun verður vikið síðar). Niðurstaðan af rannsóknum minum er því sú, að Þórarinsstaðir á Hrunamannaafrétti hafi farið í eyði vegna vikurfalls úr Heklu árið 1300. Af jarðvegssniðum við Þórarinsstaði má og ýmislegt annað ráða. Milli ljósa vikurlagsins og gráa lagsins Vlla, sem myndað er skömmu áður en landnám hefst í Þjórsárdal, er leirkennd mold, sem ekki ber merki foks nema ef vera skyldi allra efst. Hefur þetta lag því þykknað mjög hægt. Það er rúmlega 10 sm þykkt í sniði D. I miðju þessu lagi er viðarkolalag, um 1 sm á þykkt og skarpt afmarkað. Sama viðar- kolalag var að finna í sniði 25 m austur af bæjarrústunum og einnig í sniði 35 m vestan þeirra. Sams konar viðarkolalag var í kringum
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.