Tíminn - 21.12.1972, Blaðsíða 47

Tíminn - 21.12.1972, Blaðsíða 47
JOLABLAÐ 1972 TÍMINN 47 Vala Þóra: Vor í Vín Núna í skammdeginu getur það verið gott að ylja sér við sögur úr suðrinu, þegar sumar rikir i lönd- um suður á meginlandi Evrópu og hlýir vindar leika lausir við allan norðurhvelsraka. Þau gengu niður lengstu og fjöl- förnustu verzlunargötu Vinar- borgar og héldust i hendur. Þenn- an dag kom vorið i Vinarborg. Það kom einmitt þennan dag.og það var sem allt leystist úr læð- ingi' Kaldir og þurrir vetrardag- ar voru skyndilega horfnir fyrir sólbjörtum degi, eins og hann gerist heitastur i júni á tslandi, og Vínarbúar höfðu létt klæðum hneppt frá sér þykku, grænu eða svörtu kápunum sinum, sem svo margir bera þar i borg, og kven- fólkið var léttklætt. Þau voru ibúar norðursins, komnir langt norðan frá Dumbs- hafi til að nema i þessari öldnu, framandi borg. Og borgin bauð þeim upp á margar nýjungar, fróðlega og listilega hluti. Þetta var dýrðleg verzlunargata, sem þau gengu eftir. Margar verzlanir með fagra og dýra muni sina út- stillta i hverjum glugga, og þar var margt ókennilegt á að líta og ólikt þvi, sem gerðist heima. Og alls staðar innan um, og á svo til hverju horni, voru kaffihúsin, sem VinaAorg er svo mjög róm- uð fyrir, þessi ævafornu, kyrrlátu kaffihús, þar sem margur Vinar- búinn hefur eytt miklu af fritima sinum. Þau eru sum hver innrétt- uð með trébekkjum og borðum, oft nokkurs konar básum, og kaff- ið, sem framreitt er, ekki af lak- ara taginu og ódýrt. Á þessum stöðurh er oftast hægt að lesa helztu viku- og myndablöð Evrópu, a.m.k. þýzkumælandi landa; blöðunum er komið fyrir á járnfestingum þannig að mjög hentugt er að fletta þeim og þægi- legt að ganga að þeim i stativum við sætin. ,,Die Illustrierte" er mjög vinsælt og þægileg afslöpp- un að sökkva sér niður i nýjustu kjaftasögur um kóngafólk i Evrópu um leið og kaffið er sötr- að. Kaffihús þessi eru i hálfgerð- um „Gasthaus" stil. Einnig eru önnur, sem kölluð eru ,,Ex- presso" og eru nýtizkulegri. Þar er sétið á mjóum stólum við litil borð og drukkið „Expresso"- kaffi. Á þeim stöðum eru oft plötuspilarar i þar til gerðum kössum. Mynt er stungið i rauf og siðan ýtt á takka og valið eitt- hvert ákveðið lag. Gatan,sem þau gengu eftir, hét Kartnerstrasse. Á einu horni hennar opnaði italskur isgerðar- maður búð sina þennan dag. Það er föst venja; fyrsta vordaginn er þessi italska isbúð alltaf opnuð og býður upp á margar tegundir isa, eru þeir af miklum fjölbreytileik. Þau gengu inn og pöntuðu sér is. Þegar þau höfðu setið drykklanga stund yfir isnum og rabbað sam- an, var haldið áfram eftir gang- stétt Ka'rtnerstrasse, sem er eins og aðrar gangstéttar þessarar borgar, lögð úr höggnum steini. Það gat verið þreytandi að ganga á islenzkum skóm á þessum gangstéttum, þvi þeim, sem eru óvanir að ganga á þeim, finnst það ekki alltaf gott. En nú var gengið fram hjá skóbúð að nafni „Roma". Fengust þar eingöngu italskir skór Þar var farið inn f'yrir og margir skór mátaðir. Þvi- likt undur! Skórnir voru sem silki á fætinum og léttir og fallega lagaðir. Þarna voru eingöngu seldir kvenskór.og stulkan keypti sér tvenna italska skó og fannst hiin hafa eignazt alla veröldina og vera komin i ætt við Sophiu Lor- en! Og enn var haldið áfram göng- unni, þvi gatan er firna löng og dagurinn mátulega heitur og un- aðslegur til að rölta. Alltaf fjölg- aði fólkinu, það var auðséð, að allir gerðu sér ljóst, að þessi dag- ur var fyrsti sumardagurinn, og honum bar að fagna, þvi allir voru i góðu skapi og léttir á brún. Á einu götuhorninu stóð einfættur lirukassamaður og honum hefur sjálfsagt ekkert fundizt alltof heitt ennþá, þvi hann var enn i sinni grænu, einkennandi Vinar- kápu og með týrólahatt slútandi niður fyrir andlitið þar sem hann stóð og spilaði á lirukassann sinn. Fyrir aftan hann var stóll og við hliðina á honum kassi, sem hugulsamir vegfarendur köstuðu skildingum i. Hljómlistin var skerandi.og fæstir gátu komizt hjá að gauka einhverju I kassann hans,_ Að skókaupunum loknum var látið sér nægja að horfa eingöngu i búðargluggana, en fara ekki inn fyrir dyr verzlananna. Fatnaður- inn var dýrðlegur og nýtizkulegur og þarna voru einnig fleiri búðir en fatabúðir. Sums staðar mátti lita verzlanir slegnar járngrind- um yzt en i gluggunum bak við járngrindurnar, sem voru settar eftir lokun á kvöldin, voru dýrind- is munir úr gulli og öðrum eðal- málmum; stórar Loðviks 14. klukkur, styttur og kertastjakar. Forngripaverzlanirnar eru fá- gætar og sérstakar. Einnig voru þarna búðir með ýmsum munum, útskornum éða vélframleiddum, sem hvergi var að'fá annars stað- ar i Evrópu. Gatan var á enda og það var farið að halla degi. Þau stigu upp i strætisvagn til Ibúðarhverfis sins, sem var i einum hinna 26 hverfa, sem Vinarborg saman- stendur af. Um kvöldið höfðu þau keypt sér miða i hina frægu Vin- aróperu eða Staatsoper, sem er stolt Vinarbúa og pryði. Þvi tón- list og flutningur hennar er Vin- arbúans mesta ánægja og yndi. Það átti að flytja ,,Missa Solemnis" eitir Ludwig van Beet- hoven. Og það var stórkostlegur atburður að stiga inn i Vinaróper- una og hlýða á, tónlistarflutning þar, þetta stórhýsi eða þessa höll, sem Vinarbúar og austurriska rikið höfðu lagt allan sinn metnað i að byggja upp al'tur eftir striðið, en þá var Óperan sprengd upp i loítárásum. Enginn getur skilið, hvernig farið var að þvi að reisa þessa tónlistarhöll svo til upp af grunni aftur, en þeim tókst það á ótrúlega skömmum lima. Operan er geysistór á mörgum hæðum og áheyrendastúkunum er flestum haldið eins og frá fyrri timum, klæddar innan með rauðu áklæði og stólarnir úr rauðu iiosi og for- tjöld til beggja hliða. Og hljóm- flutningurinn og kórsöngurinn var. mjög tilkomumikill. Daginn eftir var ennþá sama bliðan og veðrið ákjósanlegt til að skoða höllina Schönbrunn, þar sem Habsborgarakeisararnir dvöldu á sumrin, meðan austur- riska-ungverska keisaradæmið varog hét. Þar lifðu þeir i vellyst- ingum og stunduðu dýraveiðar uppi i fjöllunum. Húsameistar- inn, sem stjórnaði byggingu Sehönbrunn og hét Fischer von Erlach, vildi láta byggja höllina efst á ha'ðinni, en Habsborgurun- um fannst kostnaðurinn of mikill og höllin var byggð neðar. En efst á ha'ðinni lét von Erlach byggja súlnabyggingu, sem idaglegu tali er kölluð Glorietla. Á haustin héldu Habsborgararnir aftur til Vinarborgar og héldu til i Hof- burg við Hingstrasse, sem var að- setursstaður keisaraæltarinnar. Seinna þennan sama dag skoð- uðu þau Slefánsdómkirkju, hina iögru gotnesku kirkju við Ká'rtn- erstrasse. Turn hennar er 137 m á hæð. Stefánskirk.ja skaðaðist mik ið i loltárásum eins og óperan i heimsstyrjöldinni, en var byggð upp aliur og það jafnvel fyrr en Óperan. Austurriki cr kaþólskt land og kirkjulif ei'tir þvi. Fyrir stærstu kirkjuhátiðarnar er messusöngur hafinn klukkan sex kvöldið fyrir stórhatiðarnar og er siðan messað alla nóttina. Var af- ar hátiðlegl að sjá kvöldið fyrir páska þelta vor heilu skrúð- fylkingarnar ai' kaþólskum prest- um ganga til kirknanna i hinum iburðarmikla messuskrúða kaþólskra presta og fylgjast með hátiðahöldunum. Karlskirche við Karlplatz er byggð i barokstil, eins og m.jög margar byggingar i Vinarborg. Vinaróperan er byggð i renaiss- ance eða endurreisnarstil. Karls- kirche hefur verið kölluð meist- arastykki húsameistarans Fisch- ers von Erlach. Það má ekki skilja við hina listaglöðu og fögru Vinarborg án þess að minnast á Volksoper, þar sem Vinarbúar og fleiri hafa um áratugi hlýtt á óperettur Franz Léhar, Emmerich Kalmars, Johanns Strauss o.fl. i þessu söngleikjahúsi er sem Vinargleð- in nái hámarki sinu i kraftmikl- um söng, hlátri og dansi flytjend- anna. Að hlusta á ,,Die Lustige Witve" eftir Léhar i Volksoper er eins og að komast i snertingu við púlsæð Vinarandrúmsloftsins. Þarna rikir léttleiki suðrænna Evrópulanda i listrænni túlkun. ()g andinn og leikurinn i óperett- um Johanns Strauss stafa frá ser lifsglcði og lóttlyndi keisaraald- arinnar, þegar Vinarborg var miðpunktur tónlislarinnar i allri Evr(ipu. Fyrir þann, sem lifir fyrsta vordag i Vinarborg, mun það verða ógleymanlegt alla tið.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.