Morgunblaðið - 30.07.2006, Qupperneq 48

48 SUNNUDAGUR 30. JÚLÍ 2006 MORGUNBLAÐIÐ
SAMBÍÓ AKUREYRI SAMBÍÓ KEFLAVÍK
eeee
V.J.V, Topp5.is
FERSK, HUGLJÚF OG RÓMANTÍSK ÞAR SEM STÓRSTJÖRNURNAR KEANU REEVES OG
SANDRA BULLOCK FARA Á KOSTUM.EKKI MISSA AF ÞESSARI PERLU. ALGJÖRT AUGNAKONFEKT.
DIGITAL
Bíó
SAMBÍÓIN KRINGLUNNI
VINCE VAUGHN JENNIFER ANISTON
SÝNDI BÆÐI
MEÐ
ÍSLENSKU OG
ENSKU TALI
ÞAU ÆTLA AÐ NÁ AFTUR HVERFINU...
....EINN BITA Í EINU !
S.U.S. XFM 91,9
„...EINHVER BESTA
AFÞREYING SUMARSINS...“
TOMMI KVIKMYNDIR.IS
SÚPERMAN ER SANNARLEGA
KOMINN AFTUR.
M.M.J. KVIKMYNDIR.COM
eeee
SUPERMAN RETURNS SKAPAR SÉR SESS MEÐAL BESTU
MYNDASÖGU-KVIKMYNDUM SEM GERÐAR HAFA VERIÐ
V.J.V. Topp5.is
H.J. MBL.
eee
JOHNNY DEPP ORLANDO BLOOM KIERA KNIGHTLEY
V.J.V. TOPP5.IS
eeee
“MAÐUR HREINLEGA GARGAR AF GLEÐI
VIÐ ALLT ÞETTA SJÓNARSPIL! POTTÞÉTT
SUMARMYNDIN Í ÁR SEM ALLIR HAFA
BEÐIÐ EFTIR.”
eeee
TOMMI KVIKMYNDIR.IS
SAMBÍÓIN KRINGLUNNI ER EINA
PIRATES OF CARIBBEAN: DEAD MAN´S CHEST
kl. 2:30 - 4 - 5:30 - 7 - 8:30 - 10 - 11:30 B.I. 12.ÁRA.
SUPERMAN kl. 2:30 - 5:30 - 8:30 - 11:30 B.I. 10.ÁRA.
THE BREAK UP kl. 3:45 - 6 - 8:15 - 10:30 Leyfð
THE LAKE HOUSE kl. 6 - 8:15 Leyfð
BÍLAR M/- ÍSL TAL. kl. 2:30 Leyfð
CARS M/- ENSKU TAL kl. 10:30 Leyfð
PIRATES OF THE CARIBBEAN: 2
kl. 2 - 5 - 8 - 11 B.I. 12 ÁRA
OVER THE HEDGE
ÍSL TALI kl. 2 - 4 - 6 ENSKU TAL.kl. 8 Leyfð
SUPERMAN RETURNS
kl. 10 B.I. 10 ÁRA
PIRATES OF THE CARIBBEAN: 2
kl. 2 - 5 - 8 - POWERSÝNING kl. 11 B.I.12 ÁRA
OVER THE HEDGE ÍSL TALI kl. 2 - 4 Leyfð
OVER THE HEDGE ENSKU TAL kl. 8 Leyfð
SUPERMAN kl. 10 B.I.10 ÁRA
BÍLAR ÍSL TALI kl. 5:40 Leyfð
eeee
“ARR...SANNKÖLLUÐ BÍÓVEISLA
FYRIR ALLA, DEPP SJALDAN
BETRI, ÞESSI TRÍLOGÍA ENDAR Í
SÖMU HILLU OG HINAR ÓDAUÐLE-
GU INDIANA JONES MYNDIR.”
S.U.S. XFM 91,9.
eee
L.I.B. Topp5.is
eee
S.V. Mbl.
Á dögunum kom út afarmerkileg plata að nafniScale frá tónlistarmann-inum Matthew Herbert.
Hann er einn af áhugaverðari raf-
tónlistarmönnum síðari ára og hefur
tekist að hasla sér völl meðal þeirra
bestu en tónlist hans hefur þann
skemmtilega eiginleika að vera
frumleg og aðgengileg á sama tíma.
Það tók tónlistaráhugafólk dágóða
stund að sætta sig við raftónlist.
Löng hefð var þó fyrir hendi þegar
stefnan tókst á loft. Flytjendur á
borð við Jean Michel Jarre, Jean-
Jaques Perrey, Kraftwerk og fleiri
höfðu leikið sér að forminu um stund
en það var ekki fyrr en undir lok ní-
unda áratugarins að stefnan tók að
blómstra og varð að því afli sem hún
er í dag. Mörgum þykir raftónlist
sálarlaus og köld á meðan margir
telja hana jafn byltingarkennda og
djass eða rokk voru á sínum tíma.
Síðan raftónlist haslaði sér völl inn-
an dægurtónlistar hefur mikið vatn
runnið til sjávar. Hún er fjölbreytt
en misaðgengileg en margir af
helstu tónlistarmönnum samtímans
hafa leitað á náðir hennar. Sem
dæmi má nefna David Bowie, Björk
og Madonnu. Margir hæfileikaríkir
tónlistarmenn hafa sprottið úr viðj-
um raftónlistar. Ber þar líklega
hæst Depeche Mode, Human
League, Aphex Twin, Matmos og
Squarepusher.
Upphaf
Matthew Herbert fæddist á Eng-
landi árið 1972 og hóf snemma nám í
klassískum píanóleik. Hann lærði
einnig á fiðlu og söng með skóla-
kórnum. Faðir hans er hljóðmaður
hjá BBC og með kunnáttu hans sem
hjálpartæki byrjaði Matthew fljótt
að safna sér hljóðfærum og tækjum í
sitt eigið hljóðver á meðan hann
lærði leikhúsfræði við háskólann í
Exeter. Þegar hann var tuttugu og
þriggja ára hélt hann sína fyrstu
tónleika með snakkpoka og hljóð-
sarp (sampler) að vopni en tónleik-
arnir voru táknrænir sökum þess
hve mikið Matthew átti eftir að
leggja traust sitt á hljóðsarpinn síð-
ar meir. Hann var þó einnig undir
miklum djassáhrifum sem hafa skil-
að sér vel í verk hans.
Árið 1998 sendi hann frá sér plöt-
una Around the House þar sem hann
notaði aðeins hljóð sem finnast inn-
an heimilis og húsa. Hann safnaði
fyrir hana hljóðum úr þvottavélum,
tannburstum og hvaða heim-
ilisáhaldi sem hægt er að hugsa sér
og með hljóðsarpi sínum breytti
hann þeim og gerði úr afar mel-
ódíska og taktmikla tónlist. Hann
hafði þá kynnst eiginkonu sinni og
samstarfsfélaga, Dani Siciliano, en
rödd hennar er afar mikilvægur
hlekkur í því að mýkja tónlist hans
og gera hana aðgengilega.
Strangur við sjálfan sig
Tveimur árum síðar samdi Matt-
hew Herbert svo yfirlýsingu þar
sem hann sór að aldrei skyldi hann
nota áður upptekna tónlist né nein
hljóð sem framkölluðu gervihljóð,
t.d. trommuheila, til þess að herma
eftir lifandi hljóðfærum. Hann hefur
starfað innan þessara ströngu
reglna æ síðan. Árið 2001 leit dags-
ins ljós platan Bodily Functions en
hún var sköpuð á sama hátt og Aro-
und the House nema að nú notaði
Herbert líkamshljóð til þess að
sampla og nýta sem hljóðfæri á ann-
ars mjög dansvæna og djassskotna
plötu. Um þetta leyti var hann far-
inn að njóta mikillar athygli í raf-
tónlistarheiminum. Árið áður hafði
hann sett á laggirnar útgáfufyr-
irtækið Accidental Recordings en
innan vébanda þess eru nokkrar
smærri útgáfur sem hann hefur til
dæmis nýtt til útgáfu platna annarra
tónlistarmanna. Þar á meðal er
fyrsta plata Mugisons, Lonely
Mountain.
Önnur verkefni
Matthew Herbert situr svo sann-
arlega ekki auðum höndum á milli
þess sem hann sendir frá sér plötur
undir eigin nafni. Hann rekur Acci-
dental Records auk þess sem hann
var einn af stofnendum netsam-
félagsins Country X, en það ku vera
sjálfstætt ríki sem er eingöngu til á
alnetinu. Árið 2001 gaf hann út plöt-
una Mechanics of Destruction undir
nafninu Radio Boy. Á henni notaði
hann hljóð frá varningi verslunar-
innar The Gap og veitingastaðarins
McDonalds. Hann hefur endur-
hljóðblandað lög fjölmargra þekktra
flytjenda. Þar má nefna Moloko,
Serge Gainsbourg, Yoko Ono og
John Cale. Hann forritaði þrjú lög á
plötu Bjarkar, Vespertine og nú síð-
ast stjórnaði hann upptökum á plötu
Roisin Murphy (Moloko), Ruby
Blue. Hann hefur ferðast með
hljómsveit sinni Matthew Herbert
Big Band um heiminn en í henni eru
sextán djasstónlistarmenn úr djass-
heimi Bretlands. Saman gerðu þau
plötuna Goodbye Swingtime árið
2003.
Scale
Nýjasta afurð Matthews Her-
berts, Scale, þykir hans besta og að-
gengilegasta hingað til. Þótt að Her-
bert fari eftir sínum ströngu reglum
við tónlistarsköpun sína hljómar
tónlist hans létt og eðlilega. Það
hljómar ekki þægilega að hlusta á
brauðrist en honum hefur tekist það
stórvel. Á Scale notar hann aftur
hljóð úr ýmsum áttum, þar á meðal
frá bensíndælum, ælandi manni og
líkkistum. Við þetta dansar fólk
heima og að heiman og líkar vel.
Matthew Herbert er einskonar snill-
ingur í dulbúningi dansvænnar raf-
tónlistar, hann minnir á að flókin
tónlistarleg hugsun getur hljómað á
einfaldan hátt sé rétt staðið að mál-
um.
Tónlist á sunnudegi
Helga Þórey Jónsdóttir
Matthew Herbert –
Snillingur í dulbúningi
Þegar Matthew Herbert var tuttugu og þriggja ára hélt hann sína fyrstu tónleika með snakkpoka og hljóðsarp.