Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.03.2005, Blaðsíða 47

Náttúrufræðingurinn - 01.03.2005, Blaðsíða 47
Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags Karl Gunnarsson „Taraskógvirnir eru einastu skógvir I Föroyum" Titill greinarinnar er fenginn úr riti Færeyingsins Rasmusar Rasmussen um grasafræði sem kom út árið 19101 og vísar til mikillar grósku þörunga á botni sjávar við Færeyjar. Þó að mikilvægustu auðlindir sjávar við Færeyjar hafi alltaf verið fiskur, fugl og hvalur hafa þörungar einnig verið Færeyingum mikilvægir og voru nýttir í nokkrum mæli á eyjunum fyrr á öldum. A rið 1987 hófust umfangs- miklar rannsóknir á botn- dýralífi í kringum Færeyjar og gengu þær undir nafninu „BIOFAR".2 Upphaflegt markmið rannsóknanna var að skrásetja allar tegundir botndýra sem lifðu við Færeyjar. Til að byrja með beindust þær aðallega að dýralífi úti á land- grunni og í djúpum í kring. Árið 1994 var rannsóknunum á land- grunninu og djúpunum að mestu lokið og var þá hafist handa við rannsóknir á þörungum og botn- dýrum á grunnsævi og í fjörum um- hverfis eyjarnar.3,4 Samhliða teg- undagreiningum voru einnig gerðar athuganir á lífverusamfélögum á grunnsævi5 og áhrifum brimasemi á fjörulífverur.6 í þessari grein er fjallað um þörunga við Færeyjar og byggt á niðurstöðum BIOFAR- rannsóknanna, sem höfundur tók þátt í, sem og niðurstöðum eldri rannsókna. Einnig fylgir stutt um- fjöllun um þörunganytjar í Fær- eyjum. Fyrri rannsóknir á þörungum Elstu heimildir um þörungaflóru Færeyja eru frá 1800/ Dani að nafni Landt, sem var prestur í Færeyjum í lok 18. aldar, skrifaði lýsingu á mannlífi og náttúru eyjanna, þar sem hann meðal annars lýsir stuttlega þörungaflóru Færeyja. Um svipað leyti urðu ferðir danskra náttúrufræðinga til Færeyja tíðar. Margir þeirra söfnuðu þörungum í rannsóknaferðum sínum þó að rannsóknir þeirra beindust fyrst og fremst að öðrum viðfangsefnum. Mikið af þörungunum hafnaði á Grasasafninu í Kaupmannahöfn. Árið 1819 gaf Daninn Lyngbye út viðamikið rit um þörunga Dan- merkur, „Tentamen hydrophyto- logiae danicae".81 því riti var einnig fjallað um þörunga við Færeyjar, að miklu leyti byggt á eintökum í grasasafninu, en einnig safnaði Lyngbye sjálfur nokkru af þörung- um í Færeyjum. Það var svo í lok 19. aldar að fyrst voru gerðar skipulegar rannsóknir á sjóþörungum í Færeyjum. Þær hófust með ferðum Svíans Simmons til Færeyja árið 1895. Simmons9 birti samantekt um þörungagróður Fær- eyja þar sem hann gat 125 tegunda og lýsti fjörugróðri í eyjunum. Um svipað leyti og Simmons gerði sínar athuganir var Daninn Borgesen að undirbúa rannsóknir á botnþör- ungum í Færeyjum sem áttu eftir að standa í um áratug. Borgesen fór margar rannsóknaferðir til Færeyja vor og sumur á árunum 1895 til 1902. Eirtnig fékk Borgesen til rann- sókna þörunga sem íslenski þör- ungafræðingurinn Helgi Jónsson safnaði í Færeyjum að vetrarlagi árið 1897. I Grasasafnið í Kaupmanna- höfn hafði á þessum tíma safnast allmikið af þörungum frá Færeyjum sem Bergesen rannsakaði einnig. Hann birti síðan grein um þær tegundir sem fundist höfðu í Fær- eyjum og voru 216 talsins.101 annarri ritgerð gerði Borgesen ítarlega grein fyrir gróðursamfélögum í fjörum og á grunnsævi við Færeyjar.11 Eftir að Borgesen birti sínar niðurstöður í byrjun 20. aldar varð langt hlé á rannsóknum á botn- þörungum í Færeyjum. Sumarið 1980 var loks farið aftur til rann- Náttúrufræðingurinn 73 (1-2), bls. 47-57, 2005 47
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.