Samvinnan - 01.06.1968, Blaðsíða 10

Samvinnan - 01.06.1968, Blaðsíða 10
Norræna samvinnusamband- ið á 50 ára afmæli um þess- ar mundir, og birtist af því tilefni grein um starfsemi þess eftir forstjórann, Lars Lundin, sem er sænskur. En slík tímamót eru einnig verðugt tilefni til að taka íslenzk samvinnumál til gagngerðrar umræðu á þessum vettvangi. 1 meðfylgj- andi átta greinum eru málefni samvinnuhreyfingarinnar rædd frá ýms- um hliðum, bæði af starfsmönnum hennar og mönnum utan vébanda hennar sem hafa aðstöðu til að sjá hana í öðru og kannski ferskara Ijósi, þannig að ábendingar þeirra og 'gagnrýni kynnu að stuðla að lausn þeirra margvíslegu vandamála sem hreyfingin stendur nú and- spænis, jafnt innávið sem útávið. Leitað var til tveggja manna í viðbót, sem hafa látið sig mál skyld samvinnuhreyfingunni nokkru skipta, þeirra Valdimars Kristinssonar viðskiptafræðings, sem er viðriðinn „Hagkaup" í Reykjavík, og Eyjólfs Konráðs Jónssonar ritstjóra, sem hérlendra manna mest hefur haldið á loft hugmyndinni um almenningshlutafélög, en hvorugur þeirra treyst- ist til að leggja hór orð í belg, hvernig sem á því stendur. Fáum mun blandast hugur um að íslenzka samvinnuhreyfingin standi nú á afdrifaríkum tímamótum, þar sem taka verði mið af gerbreyttum viðhorfum sem skapazt hafa á síðustu áratugum með hinni umfangs- miklu byltingu í búsetu og öllum þjóðháttum landsmanna. Um mikilsvert hlutverk samvinnuhreyfingarinnar í sveitum landsins bæði fyrr og síðar er þarflaust að orðlengja — það liggur hverjum sjáandi manni í augum uppi, einnig þeim sem kunna að vilja hreyfinguna feiga. Vitanlega ætti hún eðli sínu samkvæmt að gegna svipuðu hlutverki í þéttbýlinu og gerir það raunar víða, ekki sízt á Akureyri þar sem hún er hinn eiginlegi burðarás bæjarfélagsins. En henni hefur ekki auðnazt að hasla sér svipaðan völl á sunnanverðu Faxaflóasvæðinu þar sem rúmur helmingur þjóðarinnar er búsettur, og það er í glímunni við þennan vanda sem framtíðarörlög hennar kunna að ráðast. Vandkvæðin á Faxafióasvæðinu eiga sér að einhverju leyti sögulegar og jafnvel flokkspólitískar orsakir, sem hverfa úr sögunni þegar að- stæðurnar sem skópu þær breytast, og þær eru raunar þegar ger- breyttar. Það hlýtur að verða eitt af höfuðverkefnum samvinnuhreyfing- arinnar næsta áratug að tengjast verjtalýðshreyfingunni og viðleitni hennar á raunhæfan og frjóan hátt, þannig að þessar tvær fjölmenn- ustu félagsmálahreyfingar landsins starfi saman að einu marki einsog átt hefur sér stað í nágrannalóndum okkar í Evrópu. Ekkert tækifæri má láta ónotað til að fá því framgengt. Ekki verður því með góðu móti neitað, að samvinnuhreyfingin hafi öllum öðrum fremur staðið vörð um og stuðlað að innlendu framtaki, í landbúnaði, sjávarútvegi, iðnaði og útflutningi. Það mun verða eitt meginhlutverk hennar í framtíðinni að efla íslenzkt framtak og halda því á loft til verndar íslenzkum hagsmunum í sívaxandi kapphlaupi erlendra stórfyrirtækja um aðstöðu hérlendis. Með þessu kann hún að skapa sér óvild og andstöðu þeirra valdamanna sem vantreysta frumkvæði, dugnaði og hugkvæmni eigin þegna og ala á þjónkun við erlend sjónarmið, en sú óvild verður þá bara sæmd hennar og að- alsmerki. Ein af orsökum þess, að samvinnuhreyfingin hefur náð minni fót- festu í þéttbýlinu við sunnanverðan Faxaflóa en viðunanlegt sé, kann að vera sú, að hún hefur um of einbeitt sér að lausn efnahags- og við- skiptavandamála, en látið félagsmál og þjóðmál liggja í láginni. Eng- inn neitar því, og allra sízt íslendingar, að pyngjan sé veigamikill þátt- ur í mannlífinu, en maðurinn lifir ekki af einu saman brauði, segir í gamalli bók, og það er á andlega sviðinu, í hugsjóna- og menn- ingarbaráttunni, sem hreyfingin getur og á að gegna samskonar hlut- verki og hún gerir á viðskiptasviðinu. Samvinnuskólinn að Bifröst er löngu búinn að vinna sér nafn sem einn bezti og menningarlegasti skóli landsins. Með útgáfu og út- breiðslu tímarits á borð við Samvinnuna gefst annað gullið tækifæri til að hafa jákvæð og varanleg áhrif á þróun menningarlífsins í landinu og varðveizlu þjóðarmetnaðar. Samvinnan er þegar orðin vandaðasta, fjölbreyttasta og útbreiddasta menningartímarit íslendinga, og nú ber að vinna að þvl af alefli og alúð að hún berist sem víðast um byggðir landsins og verði vettvangur þar sem beztu og ritfærustu menn þjóð- arinnar leiða saman hesta sína og láta Ijós sín skína landslýðnum til örvunar og eggjunar. Við það er hreint ekkert unnið, að allt sem í ritinu birtist veki samúð og samsinni lesenda, heldur á það að vekja til umhugsunar og andmæla, ef þörf gerist, þannig að gustur frjálsrar hugsunar og opinskárra umræðna leiki sífellt um síður þess. Lánist það, mun ásannast að Samvinnan verður ekki lítilvægasta framlag sam- vinnuhreyfingarinnar til eflingar íslenzku framtaki, metnaði og sjálf- stæði. s-a-m.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Samvinnan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Samvinnan
https://timarit.is/publication/340

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.