Tímarit kaupfjelaga og samvinnufjelaga - 01.06.1907, Blaðsíða 2

59
Síðan fór ræðumaður nokkrum orðum um J. H. og
minntist stuttlega á aðra af forkólfum fjelagsins, þá sem
dánir voru, eða fluttir í burtu og skírskotaði til hinna eldri
fundarfulltrúa, um þýðing þessara manna fyrir fjelagið.
Pá minntist hann einnig mjög lauslega á fyrstu tildrög
fjelagsins: smá verzlunarsamtök í tveimur sveitum, Mývatns-
sveit og Reykjadal, og benti á, að þau hefðu verið reglu-
legur samvinnufjelagsskapur, þó í smáuni stíl væri.
»Eðlilega mun sú spurning vaka fyrir hverjum þeim,
sem líta vill til baka yfir kaupfjelagsferilinn: »Höfum
vjer gengið til góðs götuna fram eptir veg?« Má svara
þessu á fleiri en einn veg, eptir því hvort menn líta á
fjelagið sjálft út af fyrir sig, sjálfstæði þess og innbyrðis
þroskun, eða á þýðing þess yfir höfuð, beina og óbeina,
innbyrðis og út á við. Ætla jeg þá fyrst að koma með
örstutt yfirlit viðvíkjandi fyrra atriðinu.
1. Útbreiðsla og fjelagsmannatala. Strax á fyrstu ár-
unum fjekk fjelagið þá útbreiðslu, að það mun hafa náð
vestan frá Eyjafirði austur að Öxarfjarðarheiði og Dimma-
fjallgarði. A fyrsta ári urðu fjelagsmenn um 140 og á
næstu árum munu þeir hafa orðið 200 — 250. Um 1890
gengu vestursveitir þingeyjarsýslu frá og stofnuðu sjer-
stakt fjelag (Svalbarðseyrarfjelagið) og þá voru menn,
austan Jökulsár, gengnir úr fjelaginu að mestu, þó
munu starfandi fjelagsmenn eigi hafa fækkað við þetta
ofan fyrir 200 að staðaldri. Og síðan skipulag fjelagsins
varð fastara, skilyrðin fyrir því að vera fjelagsmaður á-
kveðnari og hlunnindi komu til af sjóðeignum fjelags-
manna, mun tala þeirra hafa heldur aukizt. Síðustu 13
ár hefur fjelagsmannatala verið á ári frá 183 til 258 og
optast frá 220 — 230« (sjá meðfylgjandi skýrslu).
„2. Vörumagn útflutt.“ Ræðumaður skýrði frá því í yfir-
liti, og -nægir að vísa til skýrslunnar um K Þ. hjer í ritinu
því viðvíkjandi.
»Af þessu yfirliti er auðsætt, að starfsemi fjelagsins í