Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2006, Blaðsíða 73

Andvari - 01.01.2006, Blaðsíða 73
andvari GEF BEYG OG TREGA ENGAN GRIÐASTAГ 71 Nokkur einkenni á Ijóðagerð Snorra Hjartarsonar Ljóðagerð Snorra Hjartarsonar ber nokkur helstu einkenni módernismans þrátt fyrir að notkun þess hugtaks í þröngri bókmenntafræðilegri merkingu orki nokkurs tvímælis þegar um íslenska ljóðlist er að ræða. Stefna þessi átti upptök sín í iðnaðar- og borgarsamfélögum Vesturlanda þar sem atvinnu- hættir þróuðust hratt og leiddu til örrar þéttbýlismyndunar og upplausnar hefðbundinnar sveitamenningar. Þá mótuðu stéttaátök, styrjaldir og afleiðing- ar nýlendustefnunnar módernismann. Þessar þjóðfélagsaðstæður leiddu af sér firringu í mannlegum samskiptum og einangrun mannsins frá náttúrunni og ber bókmenntastefnan þess nokkur merki. Módernisminn átti samsvörun sína í rnarxismanum, heimspeki Friedrichs Nietzsches (1844-1900) og sálkönnun Sigmunds Freuds (1856-1939). Algeng stef í ljóðum módernista eru einsemd og einangrun auk glímu við hlutverk skáldskaparins við nýjar samfélags- aðstæður. Þá var tómhyggja áberandi þar sem margir fylgismenn stefnunnar litu svo á að hefðbundin sameiginleg andleg verðmæti væru mönnum að fullu glötuð án þess að nokkur ný gildi hefðu komið í staðinn. Samhliða þessum hugmyndalegu hræringum ástunduðu módernistar margháttaðar formtilraun- ir sem leiddu til formbyltingar ljóðsins.19 Hér á landi voru þær þjóðfélagshræringar sem módernisminn var sprottinn úr bæði síðar á ferðinni og urðu ekki eins djúptækar og víða á meginlandi Evrópu. Er því oft frekar stuðst við hið óljósa hugtak nútímaljóðlist þegar um hliðstæða stefnu í ljóðagerð hér á landi er að ræða. Orkar þá tvímælis hve- nær líta beri svo á að nútíminn í þessari merkingu hafi hafið innreið sína. í þessari grein verður ekki fjallað um þá spurningu heldur aðeins bent á helstu einkenni nútímaljóðlistar í þeirri þröngu merkingu sem hér hefur verið rædd. Skiptir formgerð ljóða þar mestu máli en með stefnunni vék hefð í ljóðagerð fyrir formtilraunum eða formbyltingu, hrynjandi og ljóðmál breyttist, notkun tilvitnana og vísana fór í vöxt og lögð var rækt við myndmál og þverstæður í stað röklegrar frásagnar.20 Snorri Hjartarson sór sig að ýmsu leyti í hóp módernista og án nokkurs efa ber að telja hann í hópi þeirra sem tóku þátt í að endurnýja íslenska ljóðlist um miðbik síðustu aldar. Meðal þess sem tengir Snorra við módernismann er n'kuleg notkun myndlíkinga. Að öðru leyti greindi Snorri sig þó frá stefnunni enda bendir Páll Valsson á að Snorri hafi bæði verið rómantískt náttúruskáld °g módernisti.21 Til dæmis gætir aldrei tómhyggju eða áherslu á tilgangsleysi mannlífsins í kveðskap hans.22 Við fyrstu sýn virðist meginþorrinn af kveðskap Snorra Hjartarsonar vera mnhverfur og persónulegur. Helga Kress hefur enda komist svo að orði að um ljóðagerð hans í heild megi segja að „... hún nálgist hið hreinlýríska, hina hreinu ljóðrænu, ...“ og telur hún að þess vegna sé mögulegt að líta á hann
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.