Andvari

Årgang

Andvari - 01.01.2006, Side 73

Andvari - 01.01.2006, Side 73
andvari GEF BEYG OG TREGA ENGAN GRIÐASTAГ 71 Nokkur einkenni á Ijóðagerð Snorra Hjartarsonar Ljóðagerð Snorra Hjartarsonar ber nokkur helstu einkenni módernismans þrátt fyrir að notkun þess hugtaks í þröngri bókmenntafræðilegri merkingu orki nokkurs tvímælis þegar um íslenska ljóðlist er að ræða. Stefna þessi átti upptök sín í iðnaðar- og borgarsamfélögum Vesturlanda þar sem atvinnu- hættir þróuðust hratt og leiddu til örrar þéttbýlismyndunar og upplausnar hefðbundinnar sveitamenningar. Þá mótuðu stéttaátök, styrjaldir og afleiðing- ar nýlendustefnunnar módernismann. Þessar þjóðfélagsaðstæður leiddu af sér firringu í mannlegum samskiptum og einangrun mannsins frá náttúrunni og ber bókmenntastefnan þess nokkur merki. Módernisminn átti samsvörun sína í rnarxismanum, heimspeki Friedrichs Nietzsches (1844-1900) og sálkönnun Sigmunds Freuds (1856-1939). Algeng stef í ljóðum módernista eru einsemd og einangrun auk glímu við hlutverk skáldskaparins við nýjar samfélags- aðstæður. Þá var tómhyggja áberandi þar sem margir fylgismenn stefnunnar litu svo á að hefðbundin sameiginleg andleg verðmæti væru mönnum að fullu glötuð án þess að nokkur ný gildi hefðu komið í staðinn. Samhliða þessum hugmyndalegu hræringum ástunduðu módernistar margháttaðar formtilraun- ir sem leiddu til formbyltingar ljóðsins.19 Hér á landi voru þær þjóðfélagshræringar sem módernisminn var sprottinn úr bæði síðar á ferðinni og urðu ekki eins djúptækar og víða á meginlandi Evrópu. Er því oft frekar stuðst við hið óljósa hugtak nútímaljóðlist þegar um hliðstæða stefnu í ljóðagerð hér á landi er að ræða. Orkar þá tvímælis hve- nær líta beri svo á að nútíminn í þessari merkingu hafi hafið innreið sína. í þessari grein verður ekki fjallað um þá spurningu heldur aðeins bent á helstu einkenni nútímaljóðlistar í þeirri þröngu merkingu sem hér hefur verið rædd. Skiptir formgerð ljóða þar mestu máli en með stefnunni vék hefð í ljóðagerð fyrir formtilraunum eða formbyltingu, hrynjandi og ljóðmál breyttist, notkun tilvitnana og vísana fór í vöxt og lögð var rækt við myndmál og þverstæður í stað röklegrar frásagnar.20 Snorri Hjartarson sór sig að ýmsu leyti í hóp módernista og án nokkurs efa ber að telja hann í hópi þeirra sem tóku þátt í að endurnýja íslenska ljóðlist um miðbik síðustu aldar. Meðal þess sem tengir Snorra við módernismann er n'kuleg notkun myndlíkinga. Að öðru leyti greindi Snorri sig þó frá stefnunni enda bendir Páll Valsson á að Snorri hafi bæði verið rómantískt náttúruskáld °g módernisti.21 Til dæmis gætir aldrei tómhyggju eða áherslu á tilgangsleysi mannlífsins í kveðskap hans.22 Við fyrstu sýn virðist meginþorrinn af kveðskap Snorra Hjartarsonar vera mnhverfur og persónulegur. Helga Kress hefur enda komist svo að orði að um ljóðagerð hans í heild megi segja að „... hún nálgist hið hreinlýríska, hina hreinu ljóðrænu, ...“ og telur hún að þess vegna sé mögulegt að líta á hann
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184

x

Andvari

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.