Teningur - 01.05.1987, Blaðsíða 43

Teningur - 01.05.1987, Blaðsíða 43
ið eftir. Sem var kannski óvart að þakka pabba hennar sem var Cervantes. Hún er cervantísk bók í raun og veru. Og ef mað- ur beitir söguaðferð hans þá er maður undir mjög fínu stýri. Ek: Cervantes sjálfur gat ekki stoppað vagninn. Þetta átti fyrst að vera smá- saga, don Kíkóti trítlar af stað með vopnin, en svo er bara svo gaman að hann verður að senda hann afstað aftur og þáfer sáfeiti með honum. Hvernig er með Rögnvald? Er þetta nema fyrsti kaflinn? - Neiþaðerekkerthægtaðhaldaáfram, því að Don Kíkóti hefur verið skrifuð. Það rann upp fyrir mér eftir margra ára bras að það er búið að skrifa þá bók, ekk- ert hægt að gera það aftur. En það má segja að Össur sé í rauninni Sansjó handa þessum Kíkóta þó þetta séu tvær bækur, Gaga og Heilagur andi og Englar vítis. Ek: En þetta með að skipta umplánetu og barnsmorðið sem þú hélst að allir myndu fatta? - Jú eins og ég sá það á þessum tíma: að svíkja jörðina, þar krystallast hið illa, og sé jörðinni býttað upp á þennan máta eins og þarna er gert þá fylgir því það að kljúfa sig frá þeim reglum sem hún setur. Og afleiðingin af því er þetta morð. Gat: En er ekki barnsmorðið hápunktur lógískrar skynvillu geimfarans? - Jú það er alveg rétt líka. Hins vegar fór ég að hugsa um það seinna hvernig bókin væri ef maður hugsaði sem svo að mað- urinn væri ekki bilaður. Það er don Kíkóta-formúlan. Þegar don Kíkótí lem- ur í hjálminn sinn í fyrsta kafla. sér að hann dugar ekki - en setur hann samt upp. Þetta atriði hefur oft verið kallað lykillinn að þeirri bók. Ek: En það er eitt grundvallar element í don Kíkóta sem síðan hefur ríkt í sígild- um húmorbókum, gerir húmor don Kík- óta að litteratúr, og sama á við um góða dátann, og það er að maðurinn sem sagt erfrá gerir sig aðfífli hvar sem er, hann verður hlœgilegur vegna þess að hann trúir á einhver ídeöl sem eru orðin úrelt - en um leið rísa þessir menn hátt yfir samtíðina sem hlœr aðþeim. Þetta á ekki við um Rögnvald? - Nei, hann er annarrar handar maður. Hann er gæi sem er að bjarga sjálfum sér. Hann læðist með veggjum. Hann er ekki don Kíkóta-týpan að þessu leyti til - kannski er hann það alls ekki neitt. Og þó! Gat: Þú meinar að hann hafi ekki aðra hugsjón en að bjarga eigin skinni ogþað sé hans glœpur? - Já. Gat: Varstu lengi að skrifa þessa bók? - Já ég var hryllilega lengi að því. Ég var byrjaður á henni '78 á undan Ljóstolli. Þetta er það erfiðasta verk sem ég hef unnið. Ek: Þú sagðir einhvern tímann að þetta hefði verið kafli sem óx út úr miklu lengri bók. Hvaða bók varþað? -Það er verk sem ég byrja að reyna að semja þegar Ljóstollur er nýkominn út, og hef bara Iauslegar hugmyndir um hvernig á að vera og það sem stendur eftir af því eru þessar tvær bækur, Gaga og Heilagur andi og englar vítis. En það er í rauninni ekki hægt að segja að það hafi verið nein sérstök bók sem ég var að semja - ekki þá - heldur hef ég hug- myndir. Ég veit hvað mér þykir vænst um í bókmenntum og ég veit hvar ég hef hengt minn hatt og veit hvað inspírerar mig, veit nokkurn veginn hvað mig lang- ar að segja, og ég er hægt og rólega að komast að því hvernig þetta verður til. Ég get ekki sest niður og skrifað einhvern ákveðinn fyrsta kafla og svo haldið áfram. En ég hef þarna hugmynd að þess- um Össurar-karakter og að Rögnvaldi, og ég skrifa heila bók upp á 150 síður um listamannalíf í Reykjavík og sú bók klikkar. Ég var með aragrúa af ídeum en ég gat aldrei definerað þær eða sett þær saman. Og þegar ég er í einhverri gerð- inni að þeirri bók þá kemur allt í einu fyrsti kaflinn - allt í einu breytist karakt- erinn, sem var skyldur Össuri, hann breytist hægt og hægt, klýfur sig frá og verður þessi - verður demón og þá lifnar sá hluti verksins sem er þessi næturhlið þess. Og verður að bók. Ek: Ég hef heyrt fólk kvarta yfir því að það kynnist ekki Rögnvaldi. Það fari á mis við svo mikið því það þekki ekki manninn, enda bókin óvenjulega stutt. - Ja þetta er ekki skáldsaga heldur nóvella-eðalöngsmásagakannski . . . Ek: Maðurfœr á tilfinninguna að það sé miskunnarlaust skorið burt hvert einasta orð sem ekki á heima vegna grundvallar- hugmyndarinnar. - Já ég lenti einmitt í þrasi við Þorvald á Forlaginu vegna þess að hann vildi hafa söguna alla lengri og frjálslegri, en þessi hugmynd bókarinnar var fyrir mér það mikið mál að ég vildi frekar fórna atrið- um sem lágu í aðrar áttir. Hún er skrifuð eftir þessari formúlu: 1/10 af jakanum uppúr. Halló Ernest. Ég skar burt úr henni manifestó til dæmis, ávarp til Marsbúa sem seinna varð grundvöllur að gjörólíku ávarpi Össurar. Gaga er svarta bókin en hin er gula bókin. Mín ídea að don var Rögnvaldur - destrúktífur don - og Össur er Sansjó Pansa. Ek: ut úrþessu öllu má lesa eina skoðun Óli Gunn, og hún er sú að bókmenntir hafi absólútt mórölsku hlutverki að gegna. - Já. Ek: Og þér finnst þá að gildi verksins ráðist nokkuð mikið afþví. - Nei það finnst mér ekki endilega, en mér finnst að hlutverk rithöfundar á okk- ar tímum sé að þeir eigi að vera fylgjandi lífinu, vera fullir af virðingu fyrirplánet- unni, mér finnst það vera tilgangur höf- unda. Vegna þess að við lifum á svo ægi- legum tímum þar sem öll jörðin nötrar af skelfingu. Höfundurinn á að fylgja lífinu þó að það kosti hann allt. Gat: Listamaðurinn á að starfa í þágu lífsins og Ijóssins. Hlýtur hann ekki að gera það með því einfaldlega að skapa 41
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Teningur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Teningur
https://timarit.is/publication/820

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.