Læknablaðið

Árgangur

Læknablaðið - 15.10.1995, Blaðsíða 52

Læknablaðið - 15.10.1995, Blaðsíða 52
742 LÆKNABLAÐIÐ 1995; 81 Nýr doktor í læknisfræði Þann 22. júní síðastliðinn varði Hjörtur Georg Gíslason skurðlæknir á Haukeland sjúkrahúsinu í Bergen, doktorsritgerð við Há- skólann í Bergen. Ritgerðin nefnist Adaptiv proteksjon - betydning av og mekanismene bak den hyperemiske respons vedskade av mageslim- hinnen. Fer ágrip doktorsritgerðarinnar hér á eftir. Mageslimhinnen utsettes stadig for skadelig pávirkning fra diverse agens, og for á motstá dette, har den flere potente forsvarsmekanis- mer. Pá slutten av 70 árene ble det pávist at hvis man forbehandler mageslimhinnen med et mildt irritament, öker mageslimhinnens mot- standskraft mot et sterkt skadelig agens gitt pá et senere tidspunkt. Begrepet ble kaldt „adap- tive cytoprotection" og er sannsynligvis ut- trykk for en grunnleggende forsvarsmekanis- me. Nár mageslimhinnen eksponeres for et mildt irritament, öker blodgjennomströmmin- gen i mageslimhinnen (hyperemisk respons). I denne studien undersöker vi om og pá hvilken máte höy blodgjennomströmming i mageslim- hinnen beskytter mot skade og hvilke formid- lere som forársaker den hyperemiske respons. En eksperimentell in vivo modell med katter ble brukt. Magesekken ble perfundert konti- nuerlig ved pH 7.4 eller 1.0 og sekresjon/til- bakediffusjon av H+ ble mált med pH-stat ti- trering. Slimhinne-gjennomblödningen ble mált med radioaktive mikrosfærer, blodström- men i arteria coeliaca og vena porta ble moni- torert med transit-time blodströmmsmáler. Konsentrasjonen av vasoaktive formidlere ble mált i v. porta og aorta blod. Som en mildt irritament ble 2 M NaCl brukt, og eksponering i 10 min gir en reproduserbar veldifinert skade av overflate epitelet som kun er synlig ved mikroskopi. Forbehandling av mageslimhinnen med 2 M saltvann forársaker en hyperemisk respons som beskytter slimhinnen mot skade fra abso- lutt alkohol. Hvis den hyperemiske respons fjernes med partiell klamping av a. coeliaca, forsvinner denne beskyttelsen, og vi fant en invers korrelasjon mellom blodgjennomström- ming i mageslimhinnen og omfanget av dype alkoholskader. Höy blodgjennomströmming er sáledes meget viktig for á beskytte mage- slimhinnen mot ytterligere skader. Ved hjelp av I4C merket absolutt al- kohol fant vi at stör- re mengder 14C-al- kohol transporteres vekk fra magesek- ken (mált i v. porta blod) ved höy enn ved lav blodgjen- nomströmming. Samtidig ble det mált lavere konsen- trasjon av 14C-alko- hol i mageslimhin- nen ved höy blodgjennomströmming. Det ser sáledes ut til at höy blodgjennomströmming beskytter mageslimhinnen ved á hindre at det oppstár sá höy konsentrasjon av alkohol i slim- hinnen at der inntar skade. Ved hjelp av direkte málinger av substanser i blod og bruk av spesifikke hemmere fant vi at den hyperemiske respons fremmkalt av til- bakediffusjon av syre inn i skadet slimhinne er formidlet av histamin, prostacyclin, prosta- glandin E2 og nitrogen oxyd men ikke av cal- citonin gene-related peptide (CGRP) og ade- nosin. Ved dypere skader i mageslimhinnen blir blodgjennomströmmingen i den gjenværende vitale delen meget höy, og denne hyperemien er delvis formidlet av histamin og nitrogen- oxyd. Syre fra lumen diffunderer inn i skadet mageslimhinne og frigjör histamin fra mast cel- ler. Vi fant en positiv korrelasjon mellom om- fang av dype skader, tilbake-diffusjon av syre, og mengde frigjort histamin. Indomethacin forársaket ökt histaminfrigjö- ring fra normal mageslimhinne. Prostaglandi- ner beskytter mageslimhinnen ved á stabilisere celler som inneholder histamin, bidrar til á opprettholde den basale blodgjennomström- ming i slimhinnen og bidrar til den beskyttende hyperemiske respons ved overfladiske skader. Studien viser at adenosin har en viktig be- skyttende funksjon ved ischemi i mageslim- hinnen, særlig i antrum. Resultatene gir ökt innsikt i hvordan mage- slimhinnen beskyttes mot skader og pá hvilken máte NSAIDs forársaker magesár.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Læknablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.