Læknablaðið

Árgangur

Læknablaðið - 15.10.1995, Blaðsíða 11

Læknablaðið - 15.10.1995, Blaðsíða 11
LÆKNABLAÐIÐ 1995; 81 707 Hverjir eiga að bíta við útgarðana? Um forgangsröðun í heilbrigðiskerfinu Kristján Kristjánsson Falling by the wayside? On priorities in the allocation of health-care resources Kristján Kristjánsson Læknablaðið 1995; 81: 707-26 This essay serves a twofold purpose. The first is to offer a brief overview of recent dis- cussions of what constitutes a just model of rationing in health care, i.e. how the problem of scarce health resources is to be correctly analysed and solved. Moreover, the relevance of general philosophical theories of justice to this specific problem is given some consideration. A whole gamut of already-sug- gested models is examined, with special emphasis on the weaknesses of each particular proposal. The second goal of the essay is to evoke serious doubts about the viability of some of the most prom- inent and popular models of just rationing; the main target being the ageism inherent in them. Another model is suggested and defended: a utilitarian one, which puts the whole issue of resource allocation in a wider perspective, taking into account, inter alia, the extent to which patients deserve the service they require. The author is an associate professor of philosophy at the University of Akureyri, 602 Akureyri, Iceland. Frá Háskólanum á Akureyri. Höfundur er dósent í heim- speki. Eldri og mun styttri gerö greinarinnar var flutt sem fyrirlestur á morgunfundi læknafélags Fjórðungssjúkrahússins á Ak- ureyri haustið 1993, á kvöldfundi Rannsóknarstofnunar í siðfræði við Háskóla (slands haustið 1994 og á Astra-degi Félags íslenskra heimilislækna í mars 1995. Agrip Markmið þessarar ritgerðar er tvíþætt. I fyrra lagi að veita yfirlit yfir þá umræðu- hefð sem skapast hefur á Vesturlöndum varð- andi réttláta forgangsröðun í heilbrigðisþjón- ustu, greiningu vandans og mögulegar lausnir hans. Hugað verður að tengingu við almennar heimspekikenningar um réttlæti; og í ljósi þess að allar lausnirnar eru neyðarbrauð, í heimi takmarkaðra gæða, verður fremur rýnt í galla þeirra en kosti. Síðara markmiðið er að vekja efasemdir um þær lausnir sem mest hefur kveðið að í umræð- unni hingað til og gera, þó með ólíkum hætti sé, aldur sjúklings að einu helsta kennimarki við skipan í forgangsröð: því hærri aldur, þeim mun lakari röðun. Borið er í bætifláka fyrir annan kost, nytjakvarða, sem lítur á málið frá víðara sjónarhorni og tekur meðal annars til greina að hvaða leyti sjúklingurinn verðskuld- ar þá þjónustu sem skammta þarf. Inngangur Hvaða Damóklesarsverð hanga helst yfir höfðum okkar íslendinga við lok 20. aldar og hvaða úrlausnarefni skyldu verða efst á baugi í íslenskri samfélags- og stjómmálaumræðu á öndverðri þeirri nýju öld er senn gengur í garð? Þegar slíks er spurt liggur nærri að huga að tvennu: Annars vegar þeim málum sem hæst rísa á vettvangi stjórnmálanna um þessar mundir og hins vegar þeim sem skipulegast er haldið þar til hlés — sem þagað er yfir af mestri árvekni. Til hinna síðarnefndu tel ég efni sem að vísu hefur hlotið nokkra umfjöllun í hópum innvígðra á umliðnum misserum, og jafnvel borið í vaxandi mæli á góma í fjölmiðium, en sætir enn því lögmáli Parkinsons meðal stjórn- málamanna þjóðarinnar að sía skuli mýfluguna
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Læknablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.