Læknablaðið

Árgangur

Læknablaðið - 15.10.1995, Blaðsíða 40

Læknablaðið - 15.10.1995, Blaðsíða 40
732 LÆKNABLAÐIÐ 1995; 81 vísbendingu um breytingar á tíðni sýkinga en það er engan veginn einhlítt. Breytingar á starfsvenjum lækna, svo sem aukin notkun nýrra tegunda skyndigreininga á læknastofum geta haft veruleg áhrif (17). Ósennilegt er þó að slíkar breytingar séu örar og líklegt verður að teljast að sveiflur á tíðni, eins og lesa má úr töflu II, endurspegli sveiflur í samfélaginu. Ekki er líklegt að breytingar á starfsvenjum lækna hafi áhrif á innbyrðis hlutföll á tíðni einstakra stofngerða. Á íslandi hefur tíðni blóðsýkinga S. pyogenes aukist til muna síðastliðinn áratug (3). Þekkt er að stofngerðir Ml og M3 voru talsvert algengar á Vesturlöndum fyrir 1980 en eftir þann tíma virð- ist sem þær hafi farið að valda alvarlegum sýk- ingum í auknum mæli. Sýnt hefur verið fram á að einstakir klónar þessara stofngerða komu fram um þetta leyti og orsökuðu sýkingarnar. Þeir virðast síðan hafa náð heimsútbreiðslu og borist þar á meðal til íslands (3,18,19). Fróðlegt væri að kanna slfkt nánar hér á landi. Lýst hefur verið alvarlegum streptókokka- sýkningum á íslandi á síðustu árum (20). Allt bendir til þess að aukning hafi orðið á heildar- tíðni á rannsóknartímabilinu og þrívegis orðið „faraldrar" (tafla II). Breytingar á fjölda já- kvæðra S. pyogenes ræktana milli ára virtust tengjast sveiflum á algengi einstakra stofn- gerða og er það í samræmi við niðurstöður í öðrum löndum (9). Árið 1993 greindust nær þrefalt fleiri stofnar á sýklafræðideild Land- spítalans en að meðaltali á árunum 1982-1985 (16). Faraldurinn sem náði hámarki veturinn 1988-1989 orsakaðist af stofngerð MlTl, far- aldurinn 1991 af M4T4 og faraldurinn sem náði hámarki í byrjun árs 1993 virðist hafa orsakast af stofngerð MlTl og M3T3. Ætla má í ljósi þessara niðurstaðna að gagn- legt væri að kanna breytingar á algengi einstakra stofngerða árlega. Með því móti mætti segja fyrir um faraldur í uppsiglingu. Jafnframt má ljóst vera að ræktanir úr hálsi eru nauðsynlegar sam- hliða nýrri skyndigreiningaraðferðum. Þakkir Rannsókn þessi var styrkt af Nýsköpunar- sjóði námsmanna við Háskóla íslands. Höf- undar vilja þakka meinatæknum á sýkladeild margháttaða aðstoð og dr. Androulla Efstra- tiou á Streptococcal Reference Laboratory, Central Public Health Laboratory í Lundúnum fyrir að kanna M-prótíngerðirnar. HEIMILDIR 1. Bisno AL. Streptococcus pyogenes. I: Mandell, Bennett, Dolin, eds. Principles and Practice of Infectious Dis- eases, 2nd ed. New York: Churchill Livingstone 1985: 1124-32. 2. Bisno AL. Group A Sreptococcal infections and acute rheumatic fever. N Eng J Med 1991; 325: 783-93. 3. Kristinsson KG. Vaxandi tíðni Streptococcus pyogenes sýkinga. Læknablaðið/Fréttabréf Lækna 1990; 8(4): 2. 4. Gaworzewska E, Colman G. Changes in the pattern of infection caused by Streptococcus pyogenes. Epidem Inf 1988; 100: 257-69. 5. Johnson DR, Kaplan EL. A review of the correlation of T-agglutination patterns and M-protein typing and opac- ity factor production in the identification of group A streptococci. J Med Microbiol 1993; 38: 311-5. 6. Gunnlaugsson S, Kristinsson KG, Steingrímsson Ó. Far- aldsfræði og stofngerðir Streptococcus pyogenes á fs- landi. Ágrip frá IX. þingi Félags íslenskra lyflækna á Egilsstöðum, í júní 1992. Læknablaðið 1992; 78/Fylgirit 21: 35. 7. Gunnlaugsson S. Faraldsfræði og stofngerðir Streptococ- cus pyogenes á fslandi. Fjórða árs verkefni við lækna- deild Háskóla íslands 1992. 8. Efstratiou A. Preparation of Streptococcus pyogenes suspensions for typing by the agglutination method. Med Lab Sci 1980; 37: 361-3. 9. Schwartz B, Facklam RR, Breiman RF. Changing epi- demiology of group A streptococcal infection in the U.S.A. Lancet 1990; 336: 1167-71. 10. Martin PM, H0iby EA. Streptococcal serogroup A epi- demic in Norway 1987-1988. Scand J Infect Dis 1990; 22: 421-9. 11. Strömberg A, Romanus V, Burman LG. Outbreak of group A streptococcal bacteremia in Sweden: An epide- miologic and clinical study. J Infect Dis 1991; 164: 595-8. 12. Stevens DL, Tanner MH, Winship J, Swarts R, Ries KM, Schlievert PM, et al. Severe group A streptococcal infections associated with a toxic shock-like syndrome and scarlet fever toxin A. N Engl J Med 1989; 321:1-7. 13. Seppala H, Nissinen A, Jarvinen H, Huovinen S, Hen- riksson T, Herva E, et al. Resistance to erythromycin in group A Streptococci. N Engl J Med 1992; 326: 292-7. 14. Stollerman GH. Changing group A streptococci: the reappearance of streptococcal „toxic shock". Arch In- tern Med 1988; 148: 1268-70. 15. Demmers B, Simor AE, Vellend H, Schlievert PM, Byrne S, Jamieson F, et al. Severe invasive group A streptococcal infection in Ontario, Canada: 1987-1991. Clin Infect Dis 1993; 16: 792-800. 16. Hilmarsdóttir I, Steingrímsson Ó. Streptococcus pyo- genes og Streptococcus pneumoniae: Algengi og næmi fyrir eryþrómýsíni og penisillíni. Læknablaðið 1986; 72: 313-8. 17. Kristinsson KG, Ólafsson ÞG. Greining keðjukokka- hálsbólgu á heilsugæslustöð. Mótefnavakapróf eða rækt- un? Læknablaðið 1990; 76: 411^1. 18. Cleary PP, Kaplan EL, Handley JP, Wlazlo A, Kim MH, Hauser AR, et al. Clonal basis for resurgence of serious Streptococcuspyogenes disease in the 1980s. Lan- cet 1992; 339: 518-21. 19. Martin DR, Single AL. Molecular epidemiology of group A Streptococcus M Type 1 infections. J Infect Dis 1993; 167: 1112-7. 20. Gunnarsson GÞ, Sverrisson JÞ. Breytingar á keðju- kokkasýkingum af flokki A. Sjúkratilfelli: Undirhúðar- og vöðvafellisbólga með drepi og „streptococcal toxic schock syndrome". Læknablaðið 1995; 81: 457-68.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Læknablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.