Læknablaðið

Árgangur

Læknablaðið - 15.10.1995, Blaðsíða 51

Læknablaðið - 15.10.1995, Blaðsíða 51
LÆKNABLAÐIÐ 1995; 81 741 Bogfrymill (toxoplasma gondii) er frumdýr (pro- tozoa) eða gródýr (sporozoa), náskylt malaríusýkl- inum og fjölgar sér inni í frumum og getur sýkt bæði dýr og menn. Aðalhýslar sýkilsins eru dýr af katta- ætt. Bogfrymlasótt er næstum alltaf meðfædd en áunnin sýking kemur þó fyrir. Sjúkdómsmyndir bog- frymlasóttar eru fjórar talsins: Meðfædd, almenn bogfrymlasótt, meðfædd, afturvirk bogfrymlasýking í augum, áunnin bogfrymlasótt og bogfrymlasótt í ónæmisbældum sjúklingum. Kerfisbundin bogfrymlasýking er oftast vægur og góðkynja sjúk- dómur nema sjúklingurinn sé annað hvort barnshaf- andi kona eða ónæmisbældur. Ef barnshafandi kona sýkist af bogfrymlasótt eru um 40% líkur á að barn hennar muni sýkjast. í Bandaríkjunum eru líkurnar á að kona ali barn sýkt af bogfrymlasótt taldar vera um 1:10.000. Meðfædd, kerfisbundin bogfrymlasótt getur verið bæði virk og óvirk við fæðingu. Frá klínísku sjónar- horni er bæði meðfædda augnbólgan og hin áunna bráð, afmörkuð æðu- og sjónubólga sem verður aft- urvirk á aldrinum 11-40 ára. Þó frumorsök sjúk- dómsins sé vissulega sýkillinn toxoplasma gondii, leika ýmsir aðrir þættir mikilvæg hlutverk, einkum ýmiss konar hýsilviðbrögð, sérlega af hálfu ónæmis- kerfisins. Helstu mismunagreiningar við meðfædda bogfrymlasótt í augum eru: Meðfædd lituglufa (col- oboma) í macula, cýtómegalóvírusbólga, herpes simplex æðu- og sjónubólga, nýburahemólýsa, toru- losis, heilaskaði og sjónukímfrumuæxli (retinoblas- toma). Hjá fullorðnum er rétt að hafa í huga berkla, hvítsveppasýkingu (candidiasis) og váfumyglu (his- toplasmosis). Greiningin byggist einkum á sjúk- dómseinkennum og blóðvatnsprófum. Meðferð er með barksterum en einnig sérhæfðum sýklalyfjum. Á 10 ára tímabili, 1985-94, fengu 10 sjúklingar á Landakotsspítala, fimm af hvoru kyni, greiningu sem benti til að þeir hefðu fengið eða verið grunaðir um bogfrymlasótt. Meðalaldur þeirra var 18,6 ár (tveggja mánaða til 34 ára). Níu sjúklinganna höfðu augnbólgu en einn eitlabólgu í holhönd. Gerð er grein fyrir sjúkrasögum þeirra. 12. Framvirk rannsókn á sjónlagsbreytingum á fímm árum Eiríkur Þorgeirsson, Kristján Þórðarson Með rannsókninni er leitast við að svara þeirri spurningu, hvort breyting verði á sjónlagi fólks á fimm ára tímabili. Jafnframt er kannað hvort besta sjónskerpa með gleraugum breytist á sama tíma. Rannsóknin hófst 1989 og henni lauk 1994. Allir sjúklingarnir voru skoðaðir af sama augnlækni í upp- hafi og við lok rannsóknar. Sjúklingarnir eru hjarta- sjúklingar sem taka þátt í tvíblindri lyfjarannsókn á kólesteróllækkandi lyfi, Simvastatin (MSD). Við upphaf rannsóknar voru sjúklingar 50 til 75 ára. Eitt hundrað tuttugu og fjórir hófu þátttöku. Um það bil 10% létust á tímabilinu. Nokkrir voru útlokaðir vegna annarra augnsjúkdóma, svo sem gláku, ský- myndunar og sykursýki. I lokavinnslu féllu tveir ein- staklingar út vegna mikilla frávika. Eftir stóðu 99 sjúklingar. Þeim var skipt í fimm hópa eftir aldri. Niðurstöður: 1. Breyting á sjónlagi: I tveimur yngstu hópunum (22 sjúklingar) er væg tilhneiging til aukinnar fjar- sýni, +0,15. f tveimur næstu aldurshópum (55 sjúk- lingar) verður ekki breyting á sjónlagi. Elsti aldurs- hópurinn, 70 til 75 ára, sýnir væga aukningu á nær- sýni, -0,45 sjónlagseiningar. Ekki er munur á hægra og vinstra auga. 2. Breyting á sjónskerpu: Allir hóparnir sýna lítils- háttar tilhneigingu til minnkandi sjónskerpu. Yngri hópar tæplega 0,1 að meðaltali og elsti hópur um 0,2. Ekki er vitað hvort hjartasjúkdómurinn eða hækkað kólesteról hefur áhrif á þessa þróun. Á þessari stundu er ekki vitað hverjir tóku virkt lyf eða hverjir fengu óvirkt lyf. Höfundaskrá Númer vísa til ágripa Asbjörn Sigfússon.......................... 5 Einar Stefánsson ......................... 6,8 Eiríkur Þorgeirsson........................ 12 Friðbert Jónasson ........................ 4,8 Guðrún J. Guðmundsdóttir................. 10 Haraldur Sigurðsson...................... 5,7 Harpa Hauksdóttir...................... 6,7,8 Hörður Þorleifsson ......................... 9 Ingimundur Gíslason...................... 6,8 Jens Þórisson .............................. 1 Jóhannes Kári Kristinsson.............. 5,6,8,9 Jón Sigurður Karlsson...................... 2 Kristján Þórðarson ........................ 12 Margrét Loftsdóttir....................... 3,4 Ólafur Grétar Guðmundsson................ 11 ÓIi Björn Hannesson ....................... 9 Sigurður Guðmundsson..................... 5 Vésteinn Jónsson ........................... 1 Þórður Sverrisson.......................... 3 Örn Sveinsson ............................. 9
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Læknablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.