Frjáls verslun - 01.01.2011, Blaðsíða 70

70 FRJÁLS VERSLUN 1.tbl.2011
STJÓRNUN
Langflestir­stjórnendur­eru færir um að eiga góð­samskipti.­En­sam­skipti geta verið góð
án þess að vera árangursrík.
Hversu vel stjórnendum tekst
til í samskiptum hefur mikil áhrif
á samstarfsfólk, viðskiptavini,
birgja og aðra hagsmunaaðila.
Afkoma fyrirtækja getur þar af
leiðandi ráðist af því hversu vel
stjórnendur nýta árangursríkar
samskiptaleiðir.
Í rannsókn minni kemst ég
að þeirri niðurstöðu að veruleg
tæki færi séu til staðar fyrir íslensk
fyrirtæki að auka árangur og bæta
rekstrarniðurstöðu með skil virkum
og stefnumiðuðum sam skiptum.
Kveikjan að rannsókninni voru
hugleiðingar um hvað raun veru­
lega ræður úrslitum varð andi
árangur fyrirtækja. Stjórn unar­
reyn­sla­til­15­ára­hafði­ekki­gefið­
neitt lokasvar við þeirri spurningu.
Fjölmargar rann sóknir á árangri
fyrirtækja sýna að aðeins tak­
markaður hluti þeirra nær þeim
árangri sem stefnt er að, eða
einungis um 10­30%.
Jafnframt nær aðeins lítill hluti
að skila viðeigandi arðsemi til
lengri tíma litið. Stjórnendur
hafa tvímælalaust mest áhrif á
hvernig skipulagsheildum er
stýrt og hvaða árangri þær ná
og rannsóknir á árangri stjórn­
enda sýna að a.m.k. helmingur
þeirra getur bætt árangur sinn,
jafnvel­þegar­þeir­sjálfir­eru­
spurðir. Þessar staðreyndir
blasa við þrátt fyrir umtals­
verðar rannsóknir og þróun á
rekstri og stjórnun, allt frá því á
nítjándu öld.
Stórnendur verja meira en
90% af tíma sínum í samskipti
Rannsóknir Henrys Mintz­
bergs á hlutverki stjórnenda,
1973 og 2009, leiddu í ljós að
stjórnend ur verja langstærstum
hluta tíma síns í samskipti, eða
yfir­90%.­Fleiri­hafa­tekið­í­sama­
streng. Því má gera ráð fyrir að
samskipti ráði miklu um ár angur
og staðfest hefur verið með
rannsóknum að tengsl eru
milli samskipta og árangurs.
Má þar nefna dæmi um aukna
fram leiðni og skilvirkni, lægri
kostnað, betri starfsanda, minni
starfs mannaveltu og aukinn
hagnað. Þessar forsendur gerðu
samskipti að áhugaverðu rann ­
sóknarefni.
Samskiptaleiðir í íslenskum
fyrirtækjum
Rannsóknin var gerð í apríl
2010 og unnin út frá fræðasviði
samskipta í skipulagsheildum
(Organizational­Communica­
tion) þar sem fyrst og fremst var
horft á samskipti innan skipu­
lagsheilda­(Internal­Comm­-
unication). Rætt var við for stjóra
og framkvæmdastjóra í sjö
íslenskum fyrirtækjum. Fyrir tækin
starfa í mismunandi atvinnu grein­
um­og­er­starfsmanna­fjöldi­yfir­
100 í þeim öllum.
Spurt var um samskipti varð­
andi stefnumótun og markmiðs­
setningu, kynningu og innleiðingu
stefnu og meginmarkmiða,
starfs anda í samskiptum, ár ang ­
ursmælingar og markviss sam­
skipti. Tilgangurinn var að varpa
ljósi á hvaða leiðir íslenskir
stjórnendur nýta í samskipt­
um og hvort um er að ræða
leiðir sem eru árangursríkar.
Mark miðið var að koma auga á
tæki færi fyrir íslensk fyrirtæki til
að auka árangur með skilvirkari
samskiptum.
Áhugaverðar niðurstöður
sem fela í sér tækifæri
Rannsóknin leiddi í ljós að
margt er mjög vel gert í sam­
skiptum og ánægjulegt að sjá
hversu vel er staðið að mörgu.
Engu­að­síður­eru­tækifæri­til­
að auka árangur og vannýtt
tækifæri eru alltaf áhugaverð.
Þátttakendur voru sammála
um að samskipti hafa mikil áhrif
bæði við mótun, kynningu og
innleiðingu á stefnu og megin ­
markmiðum. Þeir telja jafn framt
líklegt að hægt sé að bæta
árangur með því að huga frekar
að því hvernig upplýsingum er
safnað og miðlað innan fyrir tækj ­
anna. Í meirihluta fyrirtækjanna
ríkir starfsandi sem stuð lar að
árangursrí kum samskipt um
og meirihluti þátt takenda velur
áhrifaríkar boð leiðir, eins og
starfs mannafundi, til að koma
mikil vægum skilaboðum um stefnu
og markmið til starfsmanna.
Rétt er að taka fram að úrtakið
í rannsókninni var smátt og því
er­ekki­mögulegt­að­yfir­færa­
niðurstöður­úrtaksins­yfir­á­
þýðið í heild sem væri öll fyrir ­
tæki­á­Íslandi­með­fleiri­en­100­
starfsmenn. Niðurstöðurnar
gefa þó engu að síður athyglis­
verðar vísbendingar.
Hvernig nýtum við tækifærin?
Tilhneiging er til að líta á árang­
ursrík samskipti sem sjálfsagð­
an hlut og ekki er óalgengt að
stjórnendur vanmeti hversu
mikil áhrif samskipti geta haft
á árangur. Með markvissari
að ferðum má auka skilvirkni
sam skipta. Það á til dæmis
við þegar skilaboð eru samin,
þegar boðleiðir eru valdar og
skilaboð­flutt,­við­hlustun­eftir­
endurgjöf frá starfsmönnum,
við hvatningu og við þjálfun
stjórnenda og starfsmanna.
Tækifærið felst í því að skoða
betur samhengið milli samskipta
og­árangurs­og­áhrifin­sem­
sam skipti geta haft á árangur
og veita því aukna athygli. Þetta
samhengi­og­áhrifin­má­skýra­
með meðfylgjandi mynd.
Eru góð samskipti alltaf árangursrík?
Svo er ekki. Sigrún Þorleifsdóttir, stjórnendaþjálfari og einn eigenda Vendum – stjórn-
endaþjálfunar, rannsakaði innri samskipti og árangursríkar samskiptaleiðir í íslenskum
fyrirtækjum í lokaritgerð sinni til meistaraprófs í stjórnun og stefnumótun.
TEXTI: SIGRÚN ÞORLEIFSDÓTTIR MYND: GEIR ÓLAFSSON
Sigrún Þorleifsdóttir, stjórn enda­
þjálfari og einn eigenda Vendum –
stjórnendaþjálfunar.
Fyrirtæki sem vilja
bæta rekstrar niður ­
stöðu sína með árang­
ursríkari samskiptum
þurfa að huga að
þrennu; hæfni stjórn­
enda til samskipta,
andrúmsloftinu í
fyrir tækinu og þeirri
athygli sem samskipt­
um er veitt.
Stjórnendur hafa til­
hneigingu til að tala
meira en þeir hlusta
og fundir verða því
gjarnan í tilkynninga­
stíl þar sem stjórnend­
ur hafa orðið.