Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1998, Page 104

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1998, Page 104
GUÐNl ELÍSSON líkamsrækt, af því að þeir eru að eltast við þessa annarlegu fegurð“ (Platón 465). Þannig getur fleðufræðarinn, að mati Platóns (og Kristjáns geri ég ráð fyrir), borið sigurorð af þjóni réttmætrar orðræðu ef áheyrendur eru börn, eða fullorðið fólk á sama þroskastigi. Fleðufræðin eru því ekki aðeins gagn- laus, þau vinna gegn þeim mönnum sem eru handhafar sannleikans. Kristján tengir óheillasnös bókmenntafræðanna öðrum ,ógöfugum fræðigreinum' s.s. fótboltaffæðum og auglýsingasálfræði, „grein sem sums staðar virðist snúast um fátt annað en að finna góð ráð til að blekkja fólk“ (a 258). Þessu vill Kristján breyta enda ekkert því til fyrirstöðu að fleðufræð- ingar láti af athæfi sínu, fylgi í fótspor hans og sinni samfélaginu af fullum sóma. Týnda fræðasauðnum getur lærst að hann hafi skyldum að gegna gagnvart almenningi. Með þessa hugsun að leiðarljósi vitnar Kristján í greinasafn Þorvalds Gylfasonar Hagkvæmni og réttlæti og setur fram þá kenningu að „vart hefðu jafnmargir hneigst að villukenningum kommúnista um efnahagsmál, svo dæmi sé tekið, ef hagfræðingar hefðu lagt meiri rækt við fýrirbyggjandi almannafræðslu“ (a 265-66). Gaman væri að sjá hversu langt sagnfræðingur sem rannsakaði framgang kommúnisma í Evrópu kæmist ef hann hefði slíkar forsendur að leiðarljósi. Þeir hagfræðingar sem hvöttu til kommúnísks stjórnskipulags gerðu það flestir í góðri trú. Hver á að vara ,lýðinn‘ við varhugaverðum ,lýðfræðurum‘ og hvernig greinum við góðu hirðana frá úlfunum í fleðugærunum? Kristján virðist ekki hafa áttað sig á því að: a) margir hagfræðingar voru kommúnistar og hefðu því vart varað við .hættunni’; b) kommúnismi kom upp í einræðisríkjum þannig að lítið fór fýrir frjálsum skoðanaskiptum; c) hann var oft fjöldahreyfing ólæsra öreiga sem ekki höfðu kost á að kynna sér ffæðilega úttekt á efnahagsmálum; d) kommúnísk bylting verður aðeins í samfélagi mikillar ólgu og því ólíklegt að fræðimaðurinn finni nokkurn sem sé reiðubúinn til að hlusta á hagfræðilegar vangaveltur um væntanlegt hrun efnahags; e) erlendar þjóðir sendu hersveitir inn í Rússland eftir byltingu kommúnista undir yfirskini þess sem Kristján myndi eflaust kalla fýrirbyggj- andi almannafræðslu. Ekki var hlustað á þau vígbúnu rök fremur en önnur; f) Kristján gefur villandi mynd af hugmyndum Þorvalds Gylfasonar. Eins og Þorvaldur bendir á annars staðar í riti sínu Hagkvæmni og réttlæti voru þjóðartekjur í Sovétríkjunum áætlaðar um helmingur af þjóðartekjum Bandaríkjamanna og hagvöxtur talinn meiri: „Lærðir menn spáðu því árið 1975, að Sovétmenn færu fram úr Bandaríkjunum í þjóðarffamleiðslu skömmu effir árið 2000 [.. .] Um þessa spádóma er hægt að lesa í ýmsum hagfræðibókum allt fram á síðustu ár“ (Þorvaldur 170). Hagtölurnar voru sóttar til leyniþjónustunnar CIA og á þeim bæ hefðu menn varla farið að gera veg kommúnista meiri en nauðsynlegt var, nema þá til að ala á stríðsótta. 94 TMM 1998:1
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.