Peningamál - 01.11.2007, Blaðsíða 66

F JÁRMÁLAMARKAÐIR
OG AÐGERÐIR SEÐLABANKANS
P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
0
7
•
3
66
við breska fjármálaeftirlitið, veitt fasteignalánabankanum Northern
Rock slíka fyrirgreiðslu. Innlánseigendur bankans brugðust skjótt við
þessum tíðindum og hófu að draga innstæður sínar út úr bankanum.
Í fyrsta skipti frá því eftir miðja 19. öld varð áhlaup á breskan banka.
Vandinn sem þrautavaralánið átti að leysa skapaði því annan vanda
og hann mun meiri sem sé vantraust á getu bankans. Að lokum lýstu
bresk stjórnvöld því yfi r að þau tryggðu allar innstæður í bankanum og
að sú trygging gilti meðan óróinn varir. Viðbrögð viðskiptavina komu
öllum að óvörum. Sá lærdómur situr eftir og ætti að vera yfi rvöldum
og fjármálastofnunum í hverju landi umhugsunarefni að fyrirgreiðsla til
þrautavara er tvíeggjað sverð.
... og einnig hér heima
Óróinn á alþjóðamörkuðum hafði ekki veruleg áhrif á innlendan pen-
ingamarkað. Engin merki voru um lausafjárskort né annað sem kallaði
á aðgerðir af hálfu Seðlabanka Íslands. Innlendar fjármálastofnanir virt-
ust nokkuð vel búnar undir að takast á við tímabundnar þrengingar í
aðgangi að lánsfé. Reynsla síðastliðins árs kom þeim vafalítið til góða.
Gengi íslensku krónunnar lækkaði töluvert á meðan óróinn stóð
sem hæst. Frá því seint í júlí fram í miðjan ágúst lækkaði það um 15%.
Miklar sviptingar urðu í stöðutöku með krónunni í ágúst. Samkvæmt
upplýsingum sem Seðlabankinn safnar um gjaldeyrisjöfnuð banka2
var eign þeirra í framvirkum samningum 769 ma.kr. í lok ágúst en
meðalstaða mánaðarins var aðeins 674 ma.kr. eða 32 ma.kr. lægri
en lokastaða júlí. Fjárfestar í krónunni virðast því hafa lokað stöðum
sínum í fyrri hluta ágúst meðan óróinn var mestur en tekið stöður á
ný í seinni hluta ágúst. Framvirk staða bankanna hækkaði því töluvert
í ágúst þrátt fyrir allt, hvort sem mælt er í krónum eða erlendri mynt,
en krónan veiktist um 3,5% frá upphafi til loka mánaðarins. Krónan
hefur síðan haldið styrk sínum og gengisfl ökt minnkað mikið. Sterkt
samband íslensku krónunnar við gengi annarra hávaxtamynta veldur
því að áfram má búast við að gengissveifl ur ráðist að miklu leyti af
aðstæðum á alþjóðlegum mörkuðum.
Hlutabréfaverð hérlendis náði sögulegu hámarki 19. júlí er OMXI15
hlutabréfavísitalan mældist 9.080 stig. Hinn 16. ágúst hafði vísitalan
lækkað um 17% frá sínu hæsta gildi og mældist 7.550 stig. Helmingur
lækkunarinnar gekk til baka næstu daga á eftir. Hlutabréfaverð lækkaði
aftur um miðbik september og fór vísitalan aftur niður í 7.550 stig. Þá
tók það aftur að hækka og náði um 8.600 stigum um miðjan október.
Síðan hefur leiðin frekar legið niður á við en ljóst er að arðsemi banka
og fjárfestingarfélaga sem mynda stóran hluta OMXI15-vísitölunnar
var mun lakari á þriðja ársfjórðungi en fyrstu sex mánuði ársins.
Hægir á útgáfu jöklabréfa
Útgáfa jöklabréfa umfram innlausn hefur numið 109 ma.kr. það sem af
er þessu ári. Frá byrjun þriðja ársfjórðungs hefur útistandandi fjárhæð
þeirra dregist saman um 16 ma.kr. Í lok ágúst sl. var staðan 437 ma.kr.
og hafði aldrei verið hærri. Útistandandi nafnverð jöklabréfa er nú 373
ma.kr. Aðeins 12 ma.kr. falla í gjalddaga til áramóta en í janúar 2008
2. Gögn frá Glitni hf., Kaupþingi hf. og Landsbanka Íslands hf.
Daglánavextir
Vextir yfir nótt
Stýrivextir
3 mánaða vextir á krónumarkaði
Viðskiptareikningsvextir
Heimild: Seðlabanki Íslands.
Mynd 3
Vextir á krónumarkaði og
stýrivextir Seðlabankans
Daglegar tölur 22. maí 2006 - 24. október 2007
%
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
m já s n d f moj aj jj á s o
Mynd 4
Veðlán, staða ríkissjóðs og álögð bindiskylda
Daglegar tölur 23. maí 2006 - 24. október 2007
Ma.kr.
Heimild: Seðlabanki Íslands.

2006 2007
0
20
40
60
80
100
120
140
160
180
200
220
240
260
Veðlán
Staða ríkissjóðs
Álögð bindiskylda og staða ríkissjóðs

Mynd 5
Gengi gagnvart JPY
Daglegar tölur 1. janúar - 24. október 2007
1. jan. 2007=100
Heimild: Seðlabanki Íslands.
90
95
100
105
110
115
120
125
OSÁJJMAMFJ
AUD
NZD
ISK