Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.1991, Síða 63

Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.1991, Síða 63
MÚLAÞING 61 valds, framkvæmdavalds og dómsvalds, þá kemur fram að höfundar tillagnanna sækja fyrirmynd sína að miklu leyti til hins bandaríska stjórnkerfis. Einnig virðist þangað sótt fyrirmynd að auknu forseta- valdi og æskilegu flokkakerfi. Því er óhikað haldið fram í greinargerðinni, sem fylgir tillögunum, að hin skarpa aðgreining á löggjafarvaldi og framkvæmdavaldi hafi í för með sér betri starfsafköst hjá Alþingi og ríkisstjórn. Eins er það viðhorf ítrekað að reynslan hafi sýnt að Alþingi sé oft ófært um myndun starfshæfrar ríkisstjórnar og því sé eðlilegt að ætla þjóð- kjörnum forseta það verk. c) Einmenningskjördœmi. Að mati fjórðungsþinganna hafði kosn- ingafyrirkomulag, sem byggði á einmenningskjördæmum, marga kosti umfram það þegar kosningareglur gerðu ráð fyrir hlutfallskosningum. Þegar þingmenn voru kjörnir í einmenningskjördæmum áttu þeir að jafnaði að þekkja betur hag og störf fólksins, að mati fjórðungsþing- anna, enda slík kjördæmi tiltölulega fámenn og lítil og því líkur á að þingmennirnir reyndust góðir fulltrúar umbjóðenda sinna. Bent var á að í einmenningskjördæmum hefðu óbreyttir kjósendur aðstöðu til að ráða mestu um framboð, en þegar hlutfallskosningar fóru fram með tilheyrandi framboðslistum, var það yfirleitt í valdi flokksstjórna hverjir skipuðu sætin á listunum. Þannig stuðluðu ein- menningskjördæmi að milliliðalausu sambandi frambjóðenda og kjós- enda. Einnig var það álit fjórðungsþinganna að einmenningskjördæmi stuðluðu að sameiningu kjósenda með skyld sjónarmið og þar með hefðu þau í för með sér fækkun stjórnmálaflokka. Það yki líkur á að hreinn meirihluti skapaðist á Alþingi og forsendur sköpuðust fyrir auk- inni pólitískri ábyrgð stjórnmálaflokka. d) Deildaskipting Alþingis. Tillögur fjórðungsþinganna gerðu ráð fyrir að neðri deild Alþingis yrði skipuð 30 þingmönnum kosnum í ein- menningskjördæmum með sem jafnastri kjósendatölu. Þó var álitið nauðsynlegt að tryggja að ekkert eitt fylki fengi fleiri en Vi þingmanna deildarinnar. Þá fólu tillögurnar í sér að í efri deild skyldu sitja 18 þingmenn, 3 úr hverju fylki, kosnir á fylkisþingum hlutbundnum kosningum. Með þessum hætti yrðu völd og sjálfstæði fylkjanna undirstrikuð. Gert var ráð fyrir að hvor þingdeild gæti haft frumkvæði að lagasetn- ingu og yfirleitt væru þær jafn réttháar. e) Frumkvœði og málsskot. í tillögunum er lögð áhersla á þrískipt-
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Múlaþing: byggðasögurit Austurlands

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Múlaþing: byggðasögurit Austurlands
https://timarit.is/publication/1153

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.