Orð og tunga - 01.06.2001, Síða 34

Orð og tunga - 01.06.2001, Síða 34
24 Orð og tunga orðabókar en veikindi, önnur vísindastörf og embættisskyldur hefðu komið í veg fyrir að hann gæti lokið ætlunarverki sínu. Hann hafi því afhent Sigfúsi safn sitt sem fékk framhaldsstyrk frá Carlsbergsjóðnum til þess m.a. að vinna úr safni Bjöms. Þeir Sigfús og Björn skrifuðust á fram til vors 1917 um ýmis vafaatriði á meðan á úrvinnslunni stóð. I þakklætisskyni tileinkaði Sigfús Bimi orðabókina. Á ferðum sínum um landið skrifaði Bjöm M. Ólsen niður orð, orðastæður og orðasambönd sem hann heyrði eða spurðist fyrir um. Athuganir sínar skrifaði hann í litlar vasabækur sem varðveittar eru hjá Orðabók Háskólans og ganga þar undir heitinu „vasabækur Bjöms M. Ólsens“. Þær eru fjörutíu að tölu, merktar frá i-xl. Ekki er víst að númerin séu frá Bimi komin þar sem ekki em saman í númeraröð bækur sem saman eiga. Hugsanlegt er að Sigfús hafi tölusett bækumar til hægðarauka. Á næstum hverja bók hefur hann skrifað: „Orðtekið“, „Búin“ eða eitthvað í þá vem og sett stafina sína við. Ljóst er að Sigfús hefur tekið mikið upp úr vasabókum Bjöms. Þrátt fyrir það er vel þess virði að skoða bækurnar ef einhverjir em að sinna orðfræðilegum athugunum. Þar er oft nákvæmari vitneskju að fá en hjá Sigfúsi. Sem dæmi mætti nefna að Sigfús skrifar Vf. við orð, sem Bjöm hafði úr Amarfirði, og Þing. við dæmi sem Bjöm merkti Langanesi. 3. Vasabækurnar Eins og áður sagði eru vasabækurnar fjörutíu. Sjaldan er þar að finna dagsetningar á orðasöfnunarferðunum. Þó stendur í bók ix „Byrjuð á Stóraborg 20. júní 1872“ en í henni er ekkert orðakyns. I bók xx, xxii og xxxi er skráð „Sunnlenzka safnað 9. - 24. júlí 1885“, í bók vi „VSkaptf. 18/7 90“, í bók xi „VSkaftaf. Sísla, birjað 16. júlí 1890“, og í bók v „Austf. 9/8 92.“ Aðrar dagsetningar er ekki að finna sem varpað gætu ljósi á ferðir Bjöms. Heimildarmanna er ekki getið nema í undantekningartilvikum og þá einkum ef Björn hefur mikið eftir sama manni eða hefur fengið orðalista frá öðram. Ekki er alltaf merkt hvaðan Bjöm hefur dæmi sín þótt stundum megi geta sér til um landshlutann. Það þarf þó að fara varlega með staðarákvarðanir þar sem á sömu blaðsíðu geta verið dæmi frá fleiri en einum landshluta eins og fram kemur hér á eftir. I sumum bókanna er lítið sem ekkert orðakyns, mest minnispunktar en einnig styttri fræðilegar athugasemdir. Björn hefur yfirleitt skrifað með blýanti og era sumar síðumar orðnar nokkuð daufar. Mjög víða hefur lóðrétt strik verið dregið yfir blöðin og hygg ég að það sé frá Sigfúsi Blöndal komið og merki að skrifað hafi verið upp af þeim. Þeim til glöggvunar, sem leita orða af ákveðnu landsvæði, verður nú rakið efni hverrar bókar. Orðin standa stundum stök án merkingarskýringar, stundum er aðeins staðarmerking en oftast fylgir lýsing á merkingu, oft nokkuð rækileg. Bók I: 1-2: orðalistar merktir Ám. og Skaft. 3—4: orðalistar merktir Flatey 5-7: auðar síður
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180

x

Orð og tunga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Orð og tunga
https://timarit.is/publication/1210

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.