Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.02.2018, Síða 20

Tímarit Máls og menningar - 01.02.2018, Síða 20
J ó n Yn g v i J ó h a n n s s o n 20 TMM 2018 · 1 Jón Yngvi Jóhannsson Loðir heimurinn saman á táknum? Um Afleggjarann og Ör eftir Auði Övu Ólafsdóttur „Ég hef verið að reyna að finna út úr því hvort þetta sé tilvitnun.“1 Þetta eru síðustu orðin sem Guðrún Vatnalilja Jónasdóttir, dóttir aðal- söguhetju nýjustu skáldsögu Auðar Övu Ólafsdóttur, Ör, segir í sögunni. Það er ekki laust við að lesandinn spyrji sig sömu spurningar við lestur margra setninga í þessari margslungnu skáldsögu. Stíll hennar, eins og annarra verka Auðar Övu, er fágaður og ljóðrænn en hér er textinn brotakenndari en oft áður, fleygaður af millifyrirsögnum, sem hafa á sér yfirbragð ljóðlína, spak- mæla eða jafnvel trúarlegra versa. Margar þessara setninga eru svo meitlaðar að þær hljóta að vekja sömu spurningu og Guðrún Vatnalilja spyr sig – og svörin liggja ekki alltaf í augum uppi. Aftast í bókinni er lesandinn raunar upplýstur um að margar setningar í bókinni eru einmitt tilvitnanir, meðal annars í Nietzsche, Biblíuna og íslensku skáldin Stein Steinarr og Jónas Þorbjarnarson (204) en setningarnar sem hafa yfirbragð tilvitnana, spakmæla eða ljóðmæla eru miklu fleiri en þær sem gerð er grein fyrir í örstuttum eftirmála. Það eru að verða gömul sann- indi að allur texti sé „vefur tilvitnana dreginn úr ótal menningarmiðjum“2 og tengist þannig öðrum textum og vefist saman við þá. Þetta á í óvenju ríkum mæli við um Ör. Það er ekki einungis að fegurð einstakra setninga gefi lesandanum til kynna að þær gætu verið tilvitnanir eða vísi í aðra texta, bæði forna og nýja. Sagan er líka uppfull af táknum, flest þeirra eru sótt í aðra texta, ekki síst trúarlega. Ör er að þessu leyti, og raunar að mörgu öðru leyti líka, systur- (eða ætti maður frekar að segja bróður-?) saga Afleggjarans, skáldsögu Auðar frá árinu 2007. Aðferð þessara sagna og efni svipar saman um margt; báðar sögurnar eru fyrstu persónu frásagnir, sögumennirnir eru báðir karlmenn og frásögn þeirra beggja er mettuð táknum og trúarlegum vísunum. Þótt Arnljótur, aðalsöguhetja Afleggjarans, gæti aldursins vegna verið sonur Jónasar í Ör eiga þeir margt sameiginlegt. Þeir eru karlmenn í einhvers konar krísu, annar veit ekki hvað hann á að gera úr lífi sínu, hinn veit varla hvað hann hefur gert við sitt; þeir fara báðir til útlanda í leit að tilgangi; þeir eru báðir uppteknir
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.