Heimsmynd - 01.06.1987, Síða 78

leiklist og afar bágborin þekking á mynd-
list og tónlist ... Ég er sannfærður um að
menningarleg framtíð íslands er komin
undir því hversu mikið þeir geta innbyrt
af hinu besta í evrópskri menningu og
gert það að sínu.“
Á ísafirði sátu félag-
arnir löngum á Kaffi
Norðurpól og hörm-
uðu það mjög að fá
ekkert brennivín.
Auden kom aftur til íslands í
apríl 1964 í boði stjórnvalda.
Hann var þá orðinn heims-
þekkt skáld. Hann sat veislur
með menntamönnum og skáldum og las
upp úr verkum sínum við húsfylli í há-
tíðarsal Háskóla íslands.
En hann brá sér líka vestur á Melgras-
eyri eins og áður getur. Þar hvarf hann á
vit minninganna eins og hann yrkir um í
kvæðinu Iceland Revisited. Fyrir tuttugu
og átta árum áttu þremenningar góðar
nætur hér. Nú er einn látinn, annar
kvæntur. Þar sem orgelið stóð er nú út-
varp. Gesturinn talar ekki íslensku en
hjálpar í staðinn við uppþvottinn. Hins
vegar ræðast fjárhundur bóndans og gest-
urinn frá New York hindrunarlaust sam-
an. Það hefur snjóað yfir fjóshauginn og
borgarmúsin álpaðist út í hann. Það er
hríðarveður. í nöktu herbergi leitar hug-
urinn til fortíðarinnar. Skáldið gleymir
að trekkja úrið sitt.
Þessu kvæði lýkur á þessu erindi, sem
vel má verða íslendingum til umhugsun-
ar nú sem þá:
hvergi áfengi að fá í bænum og í örvænt-
ingu sinni leituðu þeir á náðir breska
vararæðismannsins sem gaukaði að þeim
flösku af spænsku brandí. Þeir hröðuðu
sér með fenginn heim á hótelherbergið,
þar sem stranglega var bannað að drekka
og spila, og flýttu sér að hella áfenginu í
tannburstaglösin og gefa í rommí.
Frá ísafirði fengu þeir far með vélbát
að Melgraseyri innarlega við Djúpið. Þar
dvöldust þeir nokkra daga í góðu yfirlæti.
Auden og MacNeice ortu langt og
skemmtilegt kvæði sem þeir kalla síðasta
vilja sinn og erfðaskrá. Louis veiktist en
Wystan og Michael fóru ríðandi út að
Ármúla þar sem tekið var á móti þeim af
mikilli rausn.
Þegar Auden kom aftur til íslands árið
1964 og var hér í viku eyddi hann þremur
dögum á Melgraseyri. Það var glöggt að
þaðan átti hann bjartastar minningar frá
dvöl sinni hér ...
Almenn ummæli Audens um ís-
lendinga birtast mest í bréfi
sem hann ritaði Kristni E.
Honum finnst landinn standa
nokkuð framarlega miðað við aðrar Evr-
ópuþjóðir hvað líkamsburði snertir og
finnst karlmennirnir myndarlegri en kon-
urnar. Klæðaburður sé hins vegar ein-
staklega ósmekklegur.
Auden dáðist gífurlega að allflestum
bændum sem hann hitti. Hann fann ekk-
ert í þeim af þeim durtshætti og þeirri
sveitalubbamennsku sem hann segir vaða
uppi í enskum sveitum. Hins vegar sýnist
honum að stór hluti íbúa bæjanna muni
hafa afsiðast við að búa í þeim, en það sé
eðlilegt þar sem það taki alllangan tíma
að venjast því að búa í bæjum. Honum
finnst eðlislæg kurteisi íslendinga í besta
lagi en hins vegar skorti nokkuð á þá
mannasiði sem áunnir eru. Hann sér
mikinn stéttamun, þrátt fyrir allt jafnrétt-
ishjalið, og einu íslendingarnir sem hann
talar um með nokkurri fyrirlitningu eru
þeir nýríku.
Um menningarástandið segir hann:
„Almennt er menningarástandið gott, þó
ekki sé það eins gott og ýmsir vilja vera
láta. Á sveitabæ heyrði ég vinnustúlku
setja fram rökstuddar skoðanir á íslend-
ingasögum, en í bæjunum, einkum
Reykjavík, var greinilega margt fólk sem
hafði glatað séríslenskum menningar-
einkennum án þess að fá nokkra aðra
menningu í staðinn. Almennt má segja
að þó að skilningur og mat á bók-
menntum virðist nokkuð almenn, þá er
hér nánast enginn byggingarlist, engin
Lánsama eyland
þar sem allir eru jafnix
en ekki lítilsigldir — ekki enn.
Auden árið 1930 eða þar um bil; ennþátiltölulega
lítt markaður í framan.
78 HEIMSMYND