Heimsmynd - 01.06.1987, Síða 80

MYNDLIS'
Listfræðingurinn á heimili sínu í
Karfavogi. Fbrtrettið er af hon-
um ungum, þegar hann var við
nám (listasögu í London.
AÐ LIFA
MEÐ LISTINNI
Björn Th. Björnsson listfrœðingur,
líf hans og viðhorf...
eftir Herdísi Þorgeirsdóttur
„Ég þori að lofa þér því að myndin af
sólblómunum mínum er 500 franka
virði,“ skrifaði Vincent van Gogh í bréfi
til bróður síns árið 1889 frá Arles í
Suður-Frakklandi. Þegar hann dó hafði
hann selt eitt verk um ævina. Tæpri öld
síðar seldist mynd Van Gogh á uppboði
fyrir hærra verð en nokkurt listaverk fyrr
og síðar eða um einn og hálfan milljarð.
Getur eitt listaverk verið þess virði? Er
listin orðin slík fjárfesting, eins og lista-
verkasafnarar og galleríeigendur úti í
hinum stóra heimi segja? Er fjármagnið
slíkt að hægt sé að bjóða milljarði í eina
mynd Manet eða Van Gogh? Eða svo
litið sé á íslenskan myndlistarmarkað,
eru öll málverk Kjarvals jafn mikils
virði? Hvað ræður verðleggingu listarinn-
ar? Og af hverju virðist það næstum
lögmál að listamenn séu velflestir fátækir
eða geti vart lifað af list sinni í lifanda
lífi? Samt blómstrar listin eða hvað? í
Reykjavík eru næstum fleiri myndlistars-
ýningar nú en bíósýningar. Samt segir
ungur myndlistarmaður nýlega eftir opn-
un sýningar sinnar í galleríi í Reykjavík
að nú sjái hann fyrst að ungir listamenn
þurfi á opinberum styrk að halda. Sala
fyrsta verksins á sýningu viðkomandi
listamanns dugði ekki fyrir prentun boðs-
korta og veigum við opnunina. En hver
veit, kannski kaupir einhver Japani verk
þessa unga listamanns á uppboði í Sothe-
by‘s í London eftir hálfa öld fyrir margar
milljónir eða á hinn veginn, að eitthvert
barnabarn viðkomandi dustar rykið af
því á háaloftinu. En hvað ræður þessari
þróun? Hvert er til dæmis hlutverk list-
fræðinga í að vega og meta list samtím-
ans?
Að mati eins Ustfræðings yngri kyn-
slóðarinnar, Halldórs B. Runólfssonar,
er hlutverk listfræðinga fólgið í að reyna
að uppfræða almenning um gildi listar í
mennningu og samfélagi. „Að mínu mati
hefur Björn Th. Björnsson listfræðingur
verið manna duglegastur í að framfylgja
því markmiði í gegnum tíðina," segir
Halldór.
Björn Th. Björnsson er einn fyrsti list-
fræðingurinn á íslandi. Hann kennir
listasögu við Háskóla íslands og kenndi
ungum myndlistarmönnum í Myndlista-
og handíðaskóla íslands í þrjá áratugi.
Hann hefur skrifað ótal bækur um mynd-
list og fleira, haft náin kynni af mörgum
merkari myndlistarmönnum þjóðarinnar
og þykir sjálfur einstakur í sinni röð. í
áranna rás hefur hann flutt þætti í útvarpi
og sjónvarpi urn hugðarefni sitt og ef-
laust opnað nýjan heim fyrir mörgum
með útskýringum á þessu flókna fyrir-
bæri, listinni. Hvernig metur maður sem
hefur slíka yfirsýn yfir listasöguna listina
í sjálfu sér? Hvar greinir á milli lista-
manna og annarra sem jafn vel fást við
myndlist, myndverk eða sjónverk? Telur
80 HEIMSMYND