Heimsmynd - 01.06.1987, Blaðsíða 122

Henrik Sv. Björnsson í móttöku í ráðherrabú-
staðnum vegna hingaðkomu sænska utanríkis-
ráðherrans, Karin Söder. Á myndinni eru meðal
annarra Ólafur Jóhannesson, Henrik Sv., Jó-
hannes Nordal, Geir Hallgrímsson og frú Söder.
frekar en fara til Washington,“ sagði
Henrik við yfirboðara sína. „Af hverju
þarf þá að senda þann eina sem ekki vill
fara?“ Peir sáu auðvitað hvað það var
óskynsamlegt og við urðum kyrr í París.“
„Af hverju vilduð þið endilega vera í
París?“
„Af hverju?“ Gígja lítur á mig eins og
ég sé ekki með öllum mjalla. „Við vorum
ung! Auðvitað vildum við vera í París.“
Og þá er það útrætt mál.
Síðar varð Henrik Sv. Björnsson svo
sendiherra íslendinga í Parísarborg svo
það er óhætt að segja að tengsl fjölskyld-
unnar við Signubakka séu mikil. Báðar
dæturnar hafa líka sest þar að til fram-
búðar og önnur getið sér mikið orð fyrir
fatahönnun. Það er vitaskuld Helga
Björnsson sem starfar hjá Louis Féraud í
París og hefur komið heim til fslands
öðru hvoru til þess að teikna búninga í
leikrit, nú síðast Aurasálina eftir Mo-
liére. Ég spyr hana hvernig sé að ala upp
börn á sífelldum faraldsfæti í útlöndum.
„Það er áreiðanlega mjög erfitt," segir
hún með áherslu, „en samt sem áður
hefur mörgum tekist það. Ég vona að
okkur Henrik hafi tekist bærilega upp.
Ég veit ekki annað. Henrik var reyndar
óskaplega mikill heimilisfaðir."
Hún verður hlýleg á svipinn eins og
endranær þegar hún talar um manninn
sinn sáluga.
„Fyrir mér var hann náttúrlega besti
maður jarðríkis! Hann gat verið fastur
fyrir en fyrst og fremst var hann mjög
hreinn og beinn og vildi öllum hjálpa. Ég
held og ég veit að hvar sem hann kom
hafi hann unnið sér respekt þeirra sem
hann átti samskipti við.“
Sveinn Björnsson, fyrsti forseti Islands, með
Georgíu konu sinni. Hún vildi heldur að sonur
þeirra fylgdi föður sínum til íslands í stríðsbyrjun
en hún sjálf.
Auk sendiherrastarfa sinna í París var
Henrik Sv. Björnsson lengi sendiherra í
London og á báðum stöðunum hafði
hann ýmis önnur lönd á sinni könnu, þar
á meðal Eþíópíu eins og áður var vikið
að! Síðan var hann ráðuneytisstjóri utan-
ríkisráðuneytisins í Reykjavík og loks
sendiherra íslands hjá Atlantshafsbanda-
laginu í Brussel. Gígja segir að allir þess-
ir póstar hafi haft sitthvað til síns ágætis.
„Kannski mér hafi líkað best í London
og var leið þegar við fórum þaðan en
annars get ég varla gert upp á milli stað-
anna. París var auðvitað yndisleg og
Henrik var mjög ánægður með að kom-
ast til Brussel því hann hafði svo mikinn
áhuga á NATO.“
„Hvað með starfið í sendiráðunum? Er
það eintóm kokkteilboð og veislur eins
og stundum er sagt?“
„Nei, ég held nú ekki. Pað var alltaf
meira en nóg að gera en hins vegar eru
svona boð auðvitað mikilvægur þáttur í
því að kynna land sitt og kynnast öðrum.
Ég vil síst gera lítið úr þeim; spurningin
er bara hvernig maður tekur þau og
hversu marga kokkteila maður drekkur!
Skemmtilegasti og erilsamasti tíminn hjá
okkur í sendiráðunum var þegar forseti
íslands kom í heimsókn. Meðan við vor-
um í London komu Ásgeir Ásgeirsson og
frú Dóra í opinbera heimsókn og það var
mjög spennandi og þá ekki síður þegar
dr. Kristján Eldjárn kom til Brussel. Pað
var eins og venjulega þegar Kristján
flutti ræður; það urðu allir ánægðir því
hann var svo vel gefinn maður — eins og
raunar Ásgeir Ásgeirsson.“
„Stundum er líka sagt að svona opin-
berar heimsóknir séu óttalegur hégómi.
Tómar etikettur og ekkert annað."
„Auðvitað kemur hégóminn þar við
sögu en etiketturnar eru ekki það versta,
alls ekki! Etikettur eru bara eins og köku-
uppskrift; ef maður kann ekki reglurnar
lendir maður fljótt í óþarfa vandræðum
og veseni. Henrik maðurinn minn sagði
alltaf um þetta að til þess að geta brotið
reglurnar yrði maður að læra þar fyrst,
en það væri voðalegt að brjóta þær af því
maður kynni þær ekki.“
Nú þegar Gígja er flutt heim til íslands
og orðin ekkja er hún ekki á því að leggja
árar í bát og hefur nóg að fást við. Eða
hvað?
„Mér finnst reyndar þegar ég á að fara
að telja það svona upp að ég sé voðalega
gagnslaus. En ég held þetta heimili og
tek á móti fólki; ég hef líka alltaf haldið
mér sæmilega við í tónlistinni og spila hér
fyrir sjálfa mig þegar ég er viss um að æra
ekki nágranna mína á neðri hæðinni. Þeir
hafa ekki kvartað enn. Ég hef líka gaman
af því að sauma út og ég spila bridge einu
sinni í viku — þó ég tapi að vísu alltaf því
ég spila svo illa! Svo fer ég svona tvisvar
á ári út að heimsækja börnin mín. Ég hef
aftur á móti ekkert gert af því að starfa
með líknarfélögum eins og margar kell-
ingar á mínu reki gera. Pað er kannski
bara af því að ég hef alltaf verið lítið fyrir
að vera eins og allar aðrar kellingar...“
„Hvað finnst þér mikilvægast í lífinu?“
spyr ég um það bil sem ég er að kveðja.
„Þú verður kannski hissa,“ segir Gígja
og brosir sem oftar, „en það eru trúin og
kærleikurinn. Að þykja vænt um sitt fólk
og sína nánustu og reyna að reynast þeim
sem best. Hvað mig snertir meina ég
auðvitað Henrik og börnin mín. Petta er
það sem mér finnst mest virði.
Pað sem mér finnst hins vegar minnst
virði,“ bætir hún svo snögglega við, „er
bölvaður hégóminn.“
„Hvað finnst þér vera hégómi?“
„Hégómi?“ Nú verður hún hissa. „Pað
ætti að liggja í augum uppi. Hégómi er til
dæmis að seilast eftir titlum og vilja
þannig vera fínn maður: climbing the
ladder where there is no ladder, ef þú
skilur hvað ég á við. Allir hafa eitthvað
til síns ágætis og það er hégómi þegar
fólk reynir að vera eitthvað annað en það
er. Hins vegar finnst mér fegurðartilfinn-
ingin ekki vera hégómi; þegar fólk vill
heldur klæða sig betur en verr, líta vel út
og svo framvegis. Það er ósköp eðlilegt
og mannlegt.“
Svo held ég til dyra ásamt kettinum
Felix sem enn er hinn vinalegasti og þef-
ar óspart af gestinum. Gígja læst vera
sárhneyksluð og hrópar á köttinn sinn:
„Felix! Kanntu enga maniéresl“
122 HEIMSMYND