Skógræktarritið - 15.10.2010, Page 42

41SKÓGRÆKTARRITIÐ 2010
megin við helvíti.35 Er gin án efa ein þekktasta eini-
afurð sem notuð er í dag. Fjölmargar gintegundir eru
bruggaðar um allan heim. Í Borgarnesi var framleitt
Dillons gin sem kennt er við Dillon lávarð sem dvaldi
í Reykjavík á fyrri hluta 19. aldar. Hverjir kannast
ekki við hin fleygu orð „Shaken, not stirred“ sem
breski ofurleyniþjónustumaðurinn James Bond 007
segir þegar hann pantar sér Dry Martini, sem er
blanda af gini og smá slettu af þurru vermút. Þessi
setning hefur m.a. aukið hróður gins svo að það er
meðal vinsælustu brenndra drykkja í heimi.
Einir er bitinn af elgum, rádýrum, geitum og
sauðfé ásamt kúm.1, 11, 36
Áður fyrr var viðaður einir upp í heiði frá Kaldár-
höfða í Grímsnesi og þótti gott ef kona reif á einn
hest. Tuttugu ár tók eininn að vaxa, enda er hann
allur uppurinn, rifinn upp með rótum.11 Sveinn Páls-
son, náttúrufræðingur og læknir, segir frá gróðurfari
í Þórsmörk og ritar meðal annars: „svo mikið var
einkum af eini, að eftir sögn var hægt að klyfja hesta
með einiberjum á stuttum tíma“, ásamt því að eini-
viður væri tekinn til kolagerðar þegar skógar gengu
til þurrðar.37
Í Bandaríkjunum er viðurinn ekki mikið notaður í
húsgögn, vegna þess hve hann springur og flísast úr
honum, en er samt sem áður notaður í ýmsa smá-
hluti, til dæmis blýanta.1 Í Svíþjóð þykir viðurinn
þéttur, seigur, fallegur og vel ilmandi og er því not-
aður í fínna handverk. Börkurinn (bastið) var áður
fyrr notað í tóg og mottur.8 Í Noregi er einiviður not-
aður í ýmsa smáhluti svo sem trénagla, hrífutinda,
smáskjólur, smjörhnífa, skeiðar og gjarðir. Þar er
einnig hefð fyrir því að smíða göngustafi úr eini.
Börkurinn er nýttur í reimar á tréskó en einnig í flétt-
aða skó. Milli barkar og viðar hafa menn fengið efni
sem líkist harpix og nota mátti í lakk.10
Í norrænni goðafræði var litið á eini sem heilagt
tré. Hann átti að verja fólk og bústofn gegn kukli.
Trú á helgi trjáa varaði fram yfir siðaskipti.38 Ýmsar
þjóðsögur gengu um eininn. Skip smíðuð úr reyni-
við urðu að vera með einivið í efri hlutanum, annars
sykkju þau. Reynir vildi draga skipið niður í sjóinn
en einirinn vildi draga það upp í loftið. Sú trú var að
þessir viðir væru óvinir. Ef viðirnir væru geymdir í
sama húsi brann það. Væru þeir reiddir á móti hvor
öðrum mundi snarast. Stór tré sviptust í sundur og
Fallegur uppsveigður einirunni.