Skógræktarritið - 15.10.2010, Síða 70

69SKÓGRÆKTARRITIÐ 2010
stað. Mjög smáar torfur duga þegar hvítsmári er
fluttur, en stærri þegar hinar stórvaxnari eru fluttar.
Við heimreiðar að sveitabæjum og víða meðfram
vegum vex hvítsmári og hægt er að vélvæða upp-
töku, ef ástæða þykir til.
Ef belgjurtin þrífst á svæðinu mun hlutdeild henn-
ar fara vaxandi með tíma eða þar til frjósemi svæðis-
ins hefur vaxið að því marki að þær láta undan síga
í samkeppni við áburðarkærar tegundir.
Sáning belgjurtafræs
Belgjurtafræ sem myndast í náttúrunni dvelur um
tíma áður en það spírar. Belgjurtir eru landnema-
plöntur og fræið er aðlagað að því að velta eftir
jarðvegi. Það er hnöttótt eða egglaga og með harðri
skurn en án sérstakra dreifingarlíffæra svo sem svif-
hára. Dvalinn tengist þessari hörðu skurn fræsins.
Skurnin rispast við veltuna og spírar eftir nokkra
slípun. Þess vegna þarf að slípa fræið ef við viljum
að það spíri fljótt og vel þegar því er sáð. Það má
t.d. gera með því að nudda því á milli tveggja sand-
pappírsarka.
Þeir belgjurtastofnar sem ræktaðir eru í fræökrum
eru hins vegar með þynnri fræskurn. Ástæða þess er
sú að þegar tegund er ræktuð á ökrum verða aðeins
þau fræ að plöntum sem spíra strax eftir sáningu,
hin komast ekki að. Mjög stíft val er fyrir hraðri
spírun við þær aðstæður. Afleiðingin er sú að eftir
tiltölulega fáar kynslóðir í fræakri hefur komið fram
stofn þar sem fræskurnin er veik og spírun hröð. Þess
vegna er miklu auðveldara að sá því fræi sem ræktað
hefur verið á akri, en að sá því fræi sem safnað er í
Umfeðmingur hefur kannski þann eina galla að klifra upp tré. Stór tré þola það vel, en lítil geta bognað eða sligast.
Fjallalykkjan er stórvaxin en svörður hennar er það opinn
að aðrar plöntutegundir hafast þar vel við.