Morgunblaðið - 06.08.1986, Side 27

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 6. ÁGÚST 1986
27
Handrítamálinu er lokið
með formlegri undirskrift
Handritamálinu lauk formlega
sl. föstudag á Þingvöllum, þegar
Sverrir Hermannsson mennta-
málaráðherra og Bertel Haarder
kennslumálaráðherra Dana und-
irrituðu bókun þess efnis.
Handritamálið kom fýrst upp
þegar ísland varð fullvalda ríki
1918, en einna mest hitamál var
það á sjötta og sjöunda áratugnum,
og voru þá miklar deilur í Dan-
mörku um hvort verða ætti við
kröfu íslendinga um að fá handritin
aftur. Fyrstu handritunum var skil-
að með viðhöfn 1971 en nú í febrúar
iauk störfum nefndar sem sá um
að skipta handritunum milli Dana
og íslendinga.
Sverrir Hermannsson sagði við
undirskriftina að með þessu væri
innsigluð gróin vinátta þessara
tveggja þjóða. Samkomulagið um
að skila þessum menningarverð-
mætum væri einsdæmi í samskipt-
um þjóða, og sú höfðinglund sem
Danir hafi sýnt væri dæmi til eftir-
breytni fyrir aðrar þjóðir. Þá færði
Morgunblaðið/Einar Falur.
Sverrir Hermannsson og Bertel Haarder, kennslumálaráðherra Dana, luku handritamálinu formlega
með undirritun bókunnar þess efnis á Þingvöllum sl. föstudag. Nú er lokið við að skipta handritunum
milli landanna og þetta alvarlegasta deiluefni þjóðanna eftir stríð endanlega úr sögunni.
hann þeim mönnum þakkir sem
mest höfðu unnið að lausn málsins,
og nefndi sérstaklega til Danina
Jens Otto Krag, Viggo Kampmann,
K.B. Anderssen, Erik Eriksen, Poul
Hartling og Jörgen Jörgensen, og
af íslendingum Gylfa Þ. Gíslason.
Bertel Haarder tók undir orð
Sverris og þakkir. Sagði hann með-
al annars að það væri mjög viðeig-
andi að undirskriftin skyldi fara
fram á Þingvöllum, vöggu lýðræðis-
ins, því að ísland væri sá meiður á
hinu norræna tré sem sterkastar
ætti rætumar, en sterkar rætur í
menningunni væru einmitt forsenda
frelsis og sjálfstæðis þjóða. í sam-
tali við Morgunblaðið sagði Haarder
að það hefði verið gamall draumur
sinn að mega ljúka handritamálinu.
Hann hafi sem ungur maður fylgst
með málinu og faðir hans var
ákveðinn stuðningsmaður þess að
skila íslendingum handritunum.
Þegar hann varð ráðherra hafí hann
sóst sérstaklega eftir kennslumála-
ráðuneytinu til að geta lokið þessu
máli.
Fjöldi gesta var viðstaddur undir-
skriftina, menn frá menntamála-
ráðuneytinu, Ámastofnun, danski
sendiherrann og fleiri úr fylgdarliði
danska kennsiumálaráðherrans. Þá
voru viðstaddir tveir fyrrverandi
menntamálaráðherrar, Gylfi Þ.
Gíslason og Ragnhildur Helgadótt-
ir.
Tæpir 700úr
Elliðaánum
Tæplega 700 laxar hafa veiðst
í Elliðaánum það sem af er sumri
og verður að segjast eins og er,
að það er frekar lítið miðað við
allan þann lax sem í ána hefur
gengið. Hins vegar mun mál
manna að laxagöngum sé að
mestu lokið í ána. Jæja, látum
vera að 700 laxar sé lítið, en
miðað við stangafjölda er það
ekkert sérstakt og þá er kannski
komið að meininu, þ.e.a.s. trú-
lega er álagið á ánum yfírgengi-
legt. Þegar 6 stangir veiða fyrir
hádegi og nýir veiðimenn koma
á hádegi með aðrar sex stangir,
þá er eigi óraunhæft að segja
að daglega sé ánum lúskrað með
12 stöngum, sem mörgum þykir
heldur mikið í ekki meira eða
lengra stórfljóti en Elliðaámar
geta talist. Hvergi er hvíldur
veiðistaður, hvergi er lax sem er
ekki búinn að spá í rjómann af
maðkastofni Reykjavíkur og ná-
grennis, auk þess að skoða í
flugubox fjölmargra. Þá mega
hinar sömu laxaskepnur auk
þessa alls búa við að það víkja
sér undan tækjum og tólum veiði-
þjófa á nóttinni og tekst það
ekki öllum. Skyldi því engan
undra þótt laxinn taki illa.
Hvað sem öllu líður, þá fara
Elliðaámar trúlega í yfír 1.000
laxa með góðu eða illu. Laxinn
er smár í sumar og lítið um stór-
físk innan um eins og víða annars
staðar. Nokkrir 14 punda fiskar
eru „drekar" sumarsins, en þeir
tóku illa maðk. Stærsti flugulax-
inn til þessa vó 13 pund.
Frekar tregt í Laxár-
dal...
„Þetta var nokkuð gott þangað
til fyrir um hálfum mánuði, en
þá má segja að botninn hafí dott-
ið úr þessu og síðan hefur það
versnað svo að dagamunur er á.
Það virðist hreinlega vera lítið
um yfírmálsfisk í ánni, talsvert
hins vegar af undirmálssilung-
um,“ sagði Hólmfríður Þorkels-
dóttir í veiðihúsinu í Rauðhólum
í Laxárdai, en það þjónar veiði-
mönnum á neðra svæði urriða-
veiðanna í Laxá í Þingeyjarsýslu.
Hólmfríður sagði að um 1.200
fískar hefðu verið bókaðir og al-
gengasta stærðin á yfírmálsfísk-
inum væri 2—2,5 pund, slangur
af 6—6,5 punda urriðum væm
stærstir, en ekkert sæist af
þyngri físki. Þá sagði Hólmfríður
að engar haldbærar skýringar
hefðu komið fram um veiðileysið,
menn hefðu að vísu kvartað
nokkuð undan því hversu áin
væri heit á sama tíma og lofthiti
færi iðulega niður fyrir frostmark
á nætumar. Þá hefur eiginlega
engin fluga verið við ána í sum-
ar, og því hugsanlegt að ætis-
skortur spili inn í. Hvað sem
vangaveltum líður, þá er þessi
veiði mjög áþekk því sem var á
sama tíma í fyrra á þessu svæði.
Betra en í fyrra í
Mývatnssveit...
Á efra svæði urriðasvæðisins
í Laxá í Mývatnssveit hefur
veiðst betur í heild séð en í fyrra
og telst það frábær veiði, því
síðasta sumar var algert metveið-
iár á þessu svæði. Um mánaða-
mótin nú vom komnir um 2.400
yfirmálsfiskar í skýrslumar, en
það er meira en á sama tíma í
fyrra, „nokkuð meira" eins og
Sólveig Jónsdóttir, veiðivörður í
íhlaupi, orðaði það í samtali í
gær. Hún sagði ána „bullandi af
fiski, stómm og smáum", en
síðustu daga hefði verið heldur
dauf veiði og kenndi hún bæði
um kuldum svo og að flestir sem
hefðu verið við veiðar á þessu
tímábili hefðu verið óvanir í ánni.
„Þetta vom engin uppgrip,"
sagði Sólveig.
Að sögn veiðivarðar er fískur-
inn vel feitur og þyngri miðað
við lengd en oft áður. Stærsta
fískinn veiddi Geir Birgir Guð-
mundsson fyrir skömmu í
Brotaflóa. Var það 7,5 punda
urriði og gein sá mmur við Þing-
eying, straumflugu. Var við hæfí
að Birgir notaði þá flugu, því
hann hannaði hana sjálfur á
sínum tíma, einmitt á bökkum
Laxár á þessum slóðum. Auk
þessa silungs hafa tveir 7 punda
fískar veiðst og einhver slangur
af 5—6 punda físki. Veiðin hefur
verið óvenjulega jöfn í sumar og
helstu flugumar þessar venju-
legu, klassískar silungaflugur, og
svo gamlar þrautreyndar
„streamer“-flugur eins og Þing-
eyingur, Hólmfríður, Black og
Gray Ghost o.fl.

Nú er tilvaliö aö kíkja inn hjá kaupmanninum og
krœkja sér í bita af ljúífengu fjallalambi — eöa kaupa
þaö í heilum og hálfum skrokkum á ótrúlega hagstœöu
veröi.
Verölœkkunin gildir í takmarkaöan tíma.