Morgunblaðið - 23.10.1987, Blaðsíða 14

Morgunblaðið - 23.10.1987, Blaðsíða 14
14 MORGUNBLAÐH), FÖSTUDAGUR 23. OKTÓBER 1987 + Að lifa eða devja eftir Þór Magnússon í sjónvarpinu föstudagskvöldið 25. september sl. var sýndur átak- anlegur þáttur, þar sem talað var við móður drengs, sem farizt hafði í hörmulegu bifreiðaslysi, svo og vini hans. Þetta var átakanlegra á að horfa en orð fái lýst, og hafa fjölmiðlar verið óþreytandi að skýra frá og lýsa mörgum hörmulegum umferðarslysum, sem kostað hafa mannslíf. Þarna var minnzt á notkun bflbelta, öryggisbelta, og veit þó enginn, hvort þau hefðu bjargað í þessu tilviki, svo illa var bifreiðin útleikin eftir slysið. Þeir tveir ungu menn, sem talað var við í þættinum, sögðu, að þessi atburður, þar sem vinur þeirra lézt, hefði haft mikil áhrif á þá og orðið til að þeir hög- uðu akstri sínum á annan hátt sfðan. Meðal annars gerðu þeir sér nú að reglu að nota bflbelti. Að undanförnu hefur oft verið fjallað um bflbelti í fjölmiðlum, eink- um blöðum, og þar komið fram skiptar skoðanir á gildi þeirra og nauðsyn. Sl. vetur birtust nokkrar greinar um bflbelti i Morgunblaðinu og var þar meðal annars vitnað nokkuð í símtal, sem kona min átti við Velvakanda f þessum umræðum. Mér fundust umræður og röksemd- ir sumra þeirra, sem þar tóku til máls, svo furðulega þröngsýnar, að ég einsetti mér að skrifa nánar um reynslu okkar í þessu efni. En það dróst og reyndar fyrir þá sök get ég nú sagt frá tveimur sams konar atburðum, sem snerta mig og mína, og tel ég, að þar hafi bflbelti í bæði skiptin forðað okkur frá hörm- ungum eða jafnvel dauða, Það var um verzlunarmannahelg- ina í fyrrasumar, að við vorum á ferð norður í land ásamt fleira fólki og vorum við á nokkrum bflum f samfloti. Rétt ofan við Hvamm í Norðurárdal er ein af gömlu stein- brúnum á þjóðleiðinni, líklegast byggð um 1930, mjó brú og krapp- ar beygjur beggja vegna hennar, eins og altftt var um þær brýr, er þá voru gerðar. Þessa brú þekkja víst allir ökumenn, sem um þennan veg hafa farið, en nú f sumar var gerð ný brú á ána nokkru neðar og beygjurnar teknar af veginum. Fast sunnan við gömlu brúna er hóll, farið var fyrir hólinn í nærri hálfhring áður en komið var á brúna og sást því illa til hennar. Síðan var beygja inn á brúna og beygja út af henni á ný til norðurs, sem- sagt dæmigerð brú á þjóðveginum frá fyrstu árum bflaaldar. Er við vorum þarna á ferð var skyggni gott og aðstæður allar góðar til aksturs. En fyrir einhverja augnabliksvangá var athyglin ekki nógu skörp þegar að þessum stað var komið. Eg ók bflnum og tók ekki eftir neinum bfl á móti, og þar sem beygjan fyrir hólinn var til vinstri og lausamöl hægra megin á veginum hylltist ég til að vera sem næst á miðjum vegi, en hægra megin var vegarbrunin allhá. Nú skipti það engum togum, að er komið var á móts við miðjan hólinn kom á móti bfll, sem rétt var kominn yfir brúna, og varð við ekk- ert ráðið, að þarna skullu bflarnir saman. Ferðin var að sðnnu ekki mikil, en jafnvel lítill hraði tveggja bfla tvöfaldast miðað við að bfllinn aki á kyrran hlut, og varð því áreksturinn harkalegur. Á sfðasta augnabliki hafði ég, lfklegast ósjálfrátt, reynt að aka út af vegin- um vinstra megin, upp f hólinn, en allt var þetta án umhugsunar, og varð til þess, að ég var á órétti á árekstursstað. En Ifklegast var það lán í ólani, þvf að hefði bfllinn farið út af hægra megin hefði hann sennilegast oltið ofan fyrir veginn og þá farið verr. Kona mfn sat í framsæti og vor- um við bæði í beltum. Með okkur var einnig kona í aftursæti, en í stuttu máli sagt slasaðist ekkert okkar svo heitið gæti, fengum að- eins smálega áverka. Ég tel engan vafa leika á, að hér hafi beltin bjargað okkur frá stór- meiðslum. Svo harður var árekstur- inn, og má sjá það á myndinni, sem hér birtist, að báðir bílarnir voru gerónýtir eftir áreksturinn. Minn bfll, sem var af miðlungsstærð, kýttist saman hægra megin að framan, húsið krepptist og bíllinn kastaðist til. Hinn bfllinn, sem var mun stærri og þyngri, þrælbeyglað- ist að framan og skekktist. Tveir menn voru f þeim bfl og sátu báðir í framsætum og var hvorugur með öryggisbelti, að ég bezt veit. Annar kastaðist fram f rúðuna, sem brotn- aði, og hlaut hann nokkurn áverka á höfði, sem var þó sem betur fer ekki alvarlegur. Ferðinni var þó haldið áfram norður, bflhræið skilið eftir en far fengið f öðrum bfl. Við fórum í læknisskoðun á Blönduósi, þar sem við vorum 511 miður okkar og ekki laust við að við fyndum til smávægi- legra verkja, en áverkarnir reyndust ekki alvarlegir. Skall hurð hér nærri hælum, og vil ég telja öruggt, að hefðum við ekki notað beltin myndum við bæði f framsætunum hafa stórslasazt, lfklegast hlotið ðrkuml eða hugsan- lega braðan bana. Svo harður hafði áreksturinn þó verið, að kona mfn hlaut blátt mar yfír líkamann undan beltunum, og þótti mér ótrúlegt, að slfkt gæti gerzt. — Ég hafði þó séð auglýs- ingu, lfklegast í sænskum blöðum, með mynd af konu, sem sýndi bláa marstrengi á lfkama sfnum undan bílbeltum eftir árekstur og stóð f textanum, að beltin hefðu bjargað henni frá stórmeiðslum. Ég hafði jafnvel talið, að þessi auglýsing væri tilbúin, marmerkin Þór Magnússon þjóðminjavörður „Skall hurð hér nærri hælum, og vil ég telja öruggt, að hefðum við ekki notað beltin mynd- um við bæði í framsæt- unura hafa stórslasazt, líklegast hlotið örkuml eða hugsanlega bráðan bana." máluð á líkama konunnar í auglýs- ingarskyni fyrir beltin. — En hér sást svart á hvítu, ef svo má segja, að þetta var engin uppgerð, slíkir atburðir gerast f raun og veru, og þurfti hér ekki vitnanna við frekar. VERIÐ VEL KLÆDD I VETUR Iðunnarpeysur * a dömur, herra og böm. Dömublússur frá OscarofSweden. Dömubuxur frá Gardeur. Verslunin er opin daglega frá kl. 9—18, laugardaga frá kl. 10-16. f g JL. PRJÖNASTOFAN Udtmtu Kreditkortaþjónusta. HF verslunin v/Nesveg, Seltjarnarnesi. Við höfðum fyrir löngu gert okk- ur að fastri venju að nota bflbelti við akstur. Fyrst framan af notaði ég þau reyndar aðeins í utanbæjar- akstri, en var þó, er hér var komið, löngu farinn að spenna þau f hvert skipti sem farið var af stað, hvort sem var innan bæjar eða utan og hvort sem farið var í langferð eða aðeins stuttan spöl. Eftir þetta var svo keyptur nýr bfll, en dýrð hans stóð ekki lengi. Nú í vor var sonur okkar á leið heim að kvöldi dags, en á leiðinni 6k ölvaður ökumaður á bflinn og stórskemmdust báðir bflarnir. Sonur okkar var í belti, því hann hafði allt frá upphafi gert sér að reglu að spenna bflbeltin, og má einnig hér telja, að þau hafi bjargað honum frá að slasast. Þetta eru tveir mér nærtækir atburðir. Tveir bflar okkar gereyði- lagðir að kalla en mannslffunum bjargað, og vil ég tvímælalaust telja það fyrir þá forsjálni sem höfð var, og sem í rauninni ætti að vera sjálf- sögð, að bflbeltin voru spennt. Það hefur vakið nokkra furðu mfna að sjá af og til blaðagreinar eða greinar í nöldurdálkum blað- anna, þar sem menn eru að mæla gegn notkun bflbelta, jafnvel telja þar sumir, að þau geti valdið slys- um. Slíkt er mér óskiljanlegt, jafnvel þótt menn vilji telja, að við vissar aðstæður, einkum þar sem bílar hrapa fyrir björg, eigi menn að geta kastað sér út úr bflunum hafi þeir beltin ekki spennt. Slfkt gerist þó líklegast þá aðeins, að atburðurinn verði ekki skyndilega, eigi sér nokkurn aðdraganda, bfllinn sigi ofan fyrir vegarbrún t.d. í hálku. — Má vera, að við slíkar aðstæður ættu menn að hugleiða að hafa beltin óspennt, en falli bíll fram af hengiflugi skyndilega og hrapi langan veg, tugi metra, niður af hengifiugi, munu víst fæstir hafa ráðrúm til að opna bflhurð og kasta sér út, og fylgi þeir bíl niður veru- lega vegalengd við slfkar aðstæður mun víst yfirleitt ekki þurfa að spyrja að leikslokum. Mig minnir, að einn þeirra, sem skrifuðu gegn bflbeltum sl. vetur, væri fyrrverandi ökukennari. Mér fannst málstaður hans harla ein- kennilegur, en ég verð að segja, að hinir eru þó miklum mun fleiri og á þeim meira mark takandi, sem hafa íhugað gildi beltanna og af hófsemi bent á hið mikla gildi þessa öryggisþáttar. Eg tek undir með þeim, sem bent hafa á, að notkun bflbelta sé ódýr- asta líftryggingin. — Þessi lfftrygg- ing kostar í rauninni ekki nokkurn hlut. Beltin fylgja bflnum f kaupi, þvf að fæstir aka vfst lengur á svo gömlum bflum daglega, að þeir séu frá því fyrir tíma beltanna. Sem betur fer virðist þó notkun bflbelta stððugt fara vaxandi. En sífellt þarf þó að minna á þennan sterka öryggisþátt. Enginn hlutur er svo góður, að hann auglýsi sig sjálfur. Það þarf stöðugt að minna á jafnvel hina sjálfsögðustu hluti, og jafnvel þá hluti, sem allir eru sammála um að skynsamast sé að nota. Ég þykist geta talað af nokkurri reynslu um bflbeltin. Þeir, sem skrifað hafa gegn þeim og nota þau ekki hafa víst, reyndar sem betur fer, ekki þurft að upplifa hvað það er að lenda f hörðum árekstri og vita á þeirri stundu ekki hvort þeir sjálfir eða aðrir í bflnum hafa slopp- ið með Iff og limi. Slfk reynsla er of dýrkeypt til þess að bíða eftir henni. Það tekur að jafnaði aðeins tvær eða þrjár sekúndur að spenna belt- in. Það ættu menn að gera að reglu áður en farið er af stað, og áður en varir er það svo komið í vana og manni finnst það jafn sjálfsagt og að reima á sig skóna. Höfundwrerþjóðmhgavörðw. Landsþing Landssamtak- anna Þroskahjálpar LANDSSAMTÖKIN Þroskahjálp halda landsþing sitt nú um helgina. Þingið hefst f dag, föstudag, á Hótel Sðgu og verður sett kl. 20.30. Við setninguna flytur meðal annars Jóhanna Sigurðardóttir félags- málaráðherra ávarp. Þroskahjálp var stofnuð 1976. Aðildarfélög eru fyrst og fremst foreldra- og styrktarfélög þeirra sem ekki geta ba- rist fyrir hagsmunum sfnum sjálfir svo og félðg fagfólks sem vinna að kennslu og þjálfun fatlaðra. í fréttatilkynningu segir að þetta landsþing marki að þvf leyti tfmamót f sögu samtaka fatlaðra að laugar- dagurinn verður helgaður sameigin- legum fundi Þroskahjalpar og Öryrkjabandalags íslands. Fram að þessu hefur lítið samstarf verið með þessum tveimur meginfylkingum fatlaðra en hefur þó aukist á undanf- örnum mánuðum og má þar til nefna skammdegisvöku við Alþingishúsið f desember sfðastliðnum og kosn- ingavöku á liðnu vori. Á laugardagsfundinum verður meðal annars lögð fram áætlun sem miðar að eflingu félagsstarfs og hagsmunabaráttu fatlaðra og varðar hún jafnt innra starf hvorratveggju samtakanna, baráttuaðferðir og kynningu á málefhum fatlaðra. Á sunnudag verður svo haldinn aðal- fundur Þroskahjálpar þar sem meðal anhars verður kosinn nýr formaður f stað Eggerts Jóhannessonar. &TDK HUÓMUR

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.