Morgunblaðið - 23.10.1987, Blaðsíða 31

Morgunblaðið - 23.10.1987, Blaðsíða 31
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 23. OKTÓBER 1987 31 Viðskiptaráðherra í umræðum um Útvegsbankamálið: Einum aðila verður ekki seld- ur meirihluti í ríkisbanka SALA Á hlutabréfum ríkisins í Útvegsbanka fslands kom til umræðu utan dagskrár f samein- uðu þíngi í gær. Var það Svavar Gestsson (Abl.-Rvk.) sem hóf umræðurnar. í umrœðunum sagði Jón Sigurðsson, viðskipta- ráðherra, að bœði tilboðin vœru enn f athugun en ekki kæmi til greina að selja öðrum aðilanum meirihluta í bankanum. Svavar Gestsson (Abl.-Rvk.) sagðist vilja heyra hugmyndir ríkis- stjórnarinnar um framtíð Útvegs- bankans og hvaða leiðir hún hygðist fara f málinu. Sagði hann meðferð stjórnarinnar á málinu vera „klúð- urslega". Tilboð Sambands fslenskra samvinnufélaga jafngilti kaupum, að mati flestra lögfræð- inga f landinu. Því hefði þó verið hafnað vegna „hótana Þorsteins Pálssonar" um stjórnarslit. Svavar sagðist hafa heyrt að áhugi þeirra tveggja aðila er gert hefðu tilboð f bankann færi þverr- andi og þeir myndu innan skamms lýsa þvf yfir að þeir vildu ekki koma nálægt málinu lengur. Jón Sigurðsson, viðskiptaráð- herra, sagðist vera ósammála Svavari f þeim efnum að óeðlilegur dráttur hafi verið á meðferð málsins og spurði hvort hann hefði frekar æskt þess að öðrum hvorum tilboðs- gjafanum yrði afhentur meirihluti f Útvegsbankanum eða öðrum ríkis- banka. Þvf hefði hann ekki hug á og væri enn að leita að lausn sem tryggði almenningshagsmuni betur. Ef til vill væri líka skynsamlegt að bíða eftir niðurstöðu matsnefnd- ar er ynni að úttekt á stöðu bankans og jafnvel endurmeta hlutabréfin f ljósi hennar. Þessi skýrsla yrði birt m MÞina Alþingi er hún væri tilbúin. Viðskiptaráðhera sagði það vera stefnu ríkisstjórnarinnar að breyta ríkisbönkum í hlutafélagsbanka, að vinna að samruna banka og að dreifa eignaraðild í þeim eftir föng- um. Hefði hann myndað afstöðu sfna til sölu Útvegsbankans með þessi markmið f huga. Lögin um sölu Utvegsbankans væru að hans mati ekki lausn á vanda bankakerfisins f heild þar sem þau næðu aðeins til bankans sjálfs. Nú væri verið að vinna að tillögum um endurskipulagningu bankakerfisins og einnig vonaði hann að boðuð samræming á skatt- lagningu tekna af eignum gerði myndun almenningshlutafélaga auðveldari. Ingi Bjðrn Albertsson (B.-VI.) sagði viðskiptaráðherra vera kom- inn út f ógöngur f þessu máli. Annað hvort ætti að ákveða sölu til eins aðila eða hætta við sölu. Hreggviður Jónsson (B.-Rn.) sagði starfsemi Útvegsbankans hafa snúist til betri vegar þrátt fyrir áföll. Nú ætti að gera núver- andi starfsfólki kleift að reka bankann í friði. Sagði Hreggviður að ríkið væri þegar búið að selja SÍS bankann, engin undankomuleið væri f sölu- skilmálunum. Spurði hann hvenær rfkið ætlaði að afhenda bankann og ef það yrði ekki gert hversu háar skaðabætur yrðu greiddar vegna samningsbrots. Guðmundur Ágústsson (B.-Rvk.) sagði völd þeirra fáu og stóru f þjóð- félaginu aldrei hafa komið jafn glögglega upp á yfirborðið og í þessu máli. Það skipti fólkið f landinu litlu máli hvor hópurinn myndi kaupa bankann. Taldi Guð- mundur að SÍS ætti bæði lagalegan og siðferðilegan rétt á kaupunum. Guðrún Agnarsdóttir (Kvl.- Rvk.) sagði nauðsynlegt að koma á hagræðingu f bankakerfinu. Þeg- ar framtfð Útvegsbankans var ákveðin á sfðasta þingi hefði Kvennalistinn talið einu raunhæfu leiðina vera að sameina bankann við aðra rfkisbanka Spurði hún hvort þetta hefði verið rætt nú. Jón Magnusson (S.-Rvk.) þakk- aði viðskiptaráðherra fyrir þær yfirlýsingar að niðurstaða mats- nefndar yrði birt á Alþingi og að hann myndi ekki láta einn aðila fá meirihluta í bankanum. Sagði Jón að ef selja ætti ríkisbanka þyrfti að tryggja valddreifingu. Afstaða Borgaraflokksins f málinu hefði komið honum á óvart. Gæti hann ekki skilið hana öðru vísi en svo að þeir krefðust þess að SÍS yrði afhentur bankinn. Það taldi hann ekki æskilegt þvf það væri ekki f anda valddreifingar að afhenda annað hvort SÍS eða 33-menning- unum meirihluta. Jón Baldvin Hannibalsson, Málefni Útvegsbanka íslands komu til umræðu utan dagskrár á Alþingi i gær. ' fjármálaráðherra, sagði að það sem vakti fyrir mönnum við sölu bankans væri að tryggja hagsmuni rfkissjóðs og sú grundvallarregla að að draga úr forræði ríkisins f bankakerfinu. HaUdór Blöndal (S.-Ne.) sagð- ist undrandi á einhliða áherslu fjárgæslumanns ríkissjóðs á hags- muni ríkisins. Fyrst og fremst ættu menn að hafa f huga hagsmuni þess fólks sem hefði fé sitt f bankan- um. Sagðist Halldór vera sammála því að ef ríkisbanki yrði seldur ætti eignaraðildin að vera f sem flestra höndum. Hann myndi jafhvel leggja til að allir íslendingar fengju hlut f bönkum, yrðu þeir seldir. ísland styður tillögxi Mexíkó og Svíþjód í umræðum á Alþingi f gær um tillögu Guðrúnar Agnarsdóttur (Kvl.-Rvk.) og annarra þingmanna Kvennalistans um frystingu kjarn- orkuvopna lýsti Steingrímur Hermannsson, utanríkisráðherra, sig samþykkan henni og sagði að ísland myndi styðja efnislega sam- hljóða tillögur, sem á undanförnum árum hafa verið fluttar á vettvangi Sameinuðu þjóðanna, og gjarnan verið kenndar við Mexíkó og Svíþjóð. íslendingar hafa hingað til setið hjá við atkvæðagreiðslu um tillöguna. Sagði Steingrímur að nú væri breytt andrúmsloft í heims- málum frá því fyrir ári sfðan og veldi það þessari nýju afstöðu. Dómstóllí skattsvikamálum I umræðum í efri deild um tekju- og eignaskatt á miðvikudag lýsti Halldór Ásgrfmsson, sjávarútvegs- ráðherra, því yfir, að til greina komi að hans mati að koma hér á fót, tfmabundið, sérstökum dómstól f skattsvikamálum, en Svavar Gests- son (Abl.-Rvk) hefur mælt fyrir frumvarpi um það efni. Ráðherrann tók fram að það væri ekki ágalla- laust að koma á fót mörgum sérdómstólum. Hinsvegar bæri að athuga, hvort ekki væri rétt að koma hér á fót slfkum sérdómstóli til ákveðins tfma, til að herða á meðferð skattsvikamála. Dounreay mótmælt Hjörleifur Guttormsson (Ab.-Al.) ásamt fímm öðrum þingmönnum hefur lagt fram þingsályktunartil- lögu þar sem lagt er til að Alþingi feli ríkisstjórninni að bera fram formleg mótmæli vegna stækkunar endurvinnslustöðvarinnar fyrir kjarnorkuúrgang f Dounreay f Skotlandi. Kennaramenntun Hjörleifur Guttormsson (Abl.- Al.) ásamt fjórum öðrum þing- mönnum Alþýðubandalagsins hefur lagt fram þingsályktunartillögu um framtfðarskipun kennaramenntun- ar. Gert er ráð fyrir að ríkisstjórnin láti endurskoða inntak og skipan kennaramenntunar fyrir grunn- skóla- og framhaldsskólastig. Fyrirspurnir Jón Magnússon (S.-Rvk) spyr viðskiptaráðherra hvort nýlega hafi verið gerðar kannanir á þvf hvers vegna almennt vöruverð er hærra hér á landi en í nágrannalöndum, hvort samkeppnishömlur eða sam- ráð söluaðila og framleiðenda um verðlagningu valdi hækkun verðs og hvort farmgjöd til landsins séu eðlileg miðað við farmgjöld í ná- grannalöndum. Olafur Ragnar Grímsson (Abl.- Rn.) spyr utanríkisráðherra spurn- inga um byggingarkostnað á Flugstöð Leifs Eiríkssonar og rekstrarutgjöld fyrirtækja sem eru þar leigutakar. Hjöríeifur Guttormsson (Abl.- Al.) spyr menntamálaráðherra um byggingu fyrir náttúrufræðisafn. Guðrún Helgadóttir (Abl.-Rvk.) spyr félagsmálaráðherra um aðild fslands að norræna umhverfis- verndarsamningnum. Steingrímur J. Sigfússon (Abl.- Ne.) spyr menntamálaráðherra nokkurra spurninga um námslán. Jón Sigurðsson viðskiptaráðherra um erlend heiti á íslenskum fyrirtækjum: Vakandi umræða besta vömin L gegn erlendum aðskotaheitum GUÐRÚN Helgadóttir (Abl.- Rvk.) spurði Jón Sigurðsson, viðskiptaráðherra,f sameinuðu þingi á þriðjudag um erlend heiti á fslenskum fyrirtækjum. Taldi hún þróunina vera i þá átt að fleiri fyrirtæki bæru erlend heiti en áður og vildi vita hvort við- skiptaráðherra hygðist sporna við þeirri þróun. 1 svari sínu sagðist viðskiptaráðherra hafa áhyggjur af þessari þróun en hann teldi ekki vfst að lagasetn- ing væri besta lausnin. Áhrifarík- asta vörnin værí vakandi umræða um nauðsyn þess að vernda tunguna gegn erlendum aðskotaheitum. Guðrún Helgadóttir (Abl.- Rvk.) sagði að þrátt fyrir yfirlýsing- ar nokkurra fyrrverandi viðskipta- ráðherra að barist yrði gegn þeirri þróun að íslensk fyrirtæki bæru eriend nöfn héldi hún áfram. Nú hefði nýlega verið opnuð mikil við- skiptahöll f Reykjavík og hétu langflest fyrirtæki f henni erlendum nöfnum. Sömu sögu værí að segja um helstu verslunargötu borgarinn- ar og nú hefði landsbyggðin f æ rfkara mæli tekið upp þennan sið. Hún spyrði þvf viðskiptaráðherra hvort hann teldi það samræmast lögum um verslanaskrár, fírmu og prókúruumboð, nr. 42/1903, sbr. lög nr. 57/1982, að æ fleiri íslensk fyrirtæki beri erlend heiti. Hvort viðskiptaráðherra hefði gert gang- skör að því að farið væri að þeim lögum teldi hann svo ekki vera og hvort hann hygðist sporna við þeirri þróun að íslensk fyrirtæki beri er- lend nöfn. Sé svo, til hvaða ráða byggst ráðherra grfpa? Lögin ekki afturvirk Jón Sigurðsson, viðskiptaráð- herra, sagði að f lagatextanum sem fyrirspyrjandi vitnaði til segði efhis- lega, að hver sá er rekur verslun, handiðnað eða verksmiðjuiðnað skuli nefna fyrirtæki sitt eða at- vinnustarfsemi nafni er samrýmist íslensku málkerfi að dómi skrásetj- ara. Ef ágreiningur yrði út af nafni mætti skjóta honum til örnefna- nefndar. Skráningu væri þannig háttað að utan Reykjavfkur önnuðust þessa skráningu embætti sýslu- manna og bæjarfógeta, en í Reykjavfk firmaskrá borgarfógeta- embættisins og svo fyrir landið allt hlutafélagsskrá. Skrásetjararnir vektu athygli á því að lög nr. 57/1982 og 67/1985 væru ekki afturvirk og því ýmis erlend heiti fyrirtækja lögleg sem brjóta mundu í bága við lög ef menn vildu gefa þau nú. Nefndi viðskiptaráðherra sem dæmi nöfn á borð við Holly- wood, Broadway og Winnys sem hefðu verið skráð áður en lögin tóku gildi. Frá gildistöku laganna hefðu skrásetjararnir f mörgum til- fellum neitað að skrá fyrirtækja- heiti sem þeir hefðu ekki talið samrymast íslensku málkerfi. Viðskiptaráðherra sagði auðvitað mörg álitamál koma upp þegar skrá ætti nöfn á fyrirtækjum og kæmu þar ekki einungis við sögu erlend fyrirtækjaheiti heldur líka heiti, sem ættu að heita á ísiensku, en menn vildu mynda með erlendum hætti. Dæmi um þetta gæti verið nöfn eins og „Við sjávarsfðuna", sem var reyndar samþykkt að fengnu áliti örnefnanefndar. Einnig kæmu upp ný álitamál þegar íslensk fyrirtæki tengdust erlendum viðskiptakeðjum °g byggðu afkomu sína að verulegu leyti á alþjóðlegri auglýsinga- og kynningaratarfsemi, sem keðjan 8tæði fyrir. Nýlegt dæmi um þetta væri nafn á veitingastað f Kringlunni og á hóteli við Sigtún. Þegar búið hefði Jón Sigurðsson verið að fjalla um þessi nöfn, í sam- ráði við formann Örnefnanefndar, hefði verið mótuð ný regla, sú að hægt væri að hafa erlend orð sem síðari hluta f heiti slfkra fyrirtækja. Á sfðustu mánuðum hefðu þannig verið skráð fyrirtækin „Hótel Sig- tún, Holiday Inn" og „Harðrokks- kaffi, Hard Rock-Café". Hér væru mörkin við vörumerki ekki mjög glögg og því úr vöndu að ráða þar sem erlend vörumerki væru notuð hér í fullum rétti og reyndar vernd- uð af alþjóðlegum samþykktum. Lögin ná ekki upphaf- legum tilgangi Sagði viðskiptaráðherra að sér fyndist sem skráningu væri fram- fylgt samkvæmt lögunum þótt að um einstakar skráningar mætti deila. Hitt væri þó ljóst að lögin næðu ekki fyllilega þeim tilgangi sem margir teldu að náð yrði með setningu þeirra. Sagði hann að formaður Örnefnanefndar, Þórhall- ur Vilmundsson, hefði í grein f Morgunbiaðinu bent á eins konar málamiðlunarlausn, sem hann myndi kanna nánar. í henni fælist að verslunum og öðrum fyrirtækj- um yrði gert skylt að hafa jafnan uppi islenskt nafn við hlið hins er- lenda heitis. Varðandi þá spurningu fyrir- spyrjanda hvort hann hefði gert gangskör að því að farið væri eftir lögum um nafngiftir á fslenskum fyrirtækjum sagðist viðskiptaráð- herra ekki hafa haft bein afskipti af þeim þá rúmlega 100 daga sem hann hefði gegnt ráðherrastarfi. Hann myndi þó leggja það fyrir skrásetjarana að vanda fram- kvæmdina eftir föngum þó að hann óttaðist að lagahliðin væri ekki sér- lega áhrifarík. í þriðja lagi var viðskiptaráð- herra spurður hvort hann hygðist sporna við þeirri þróun að fslensk fyrirtæki beri erlend nöfn og þá til hvaða ráða hann hygðist grípa. Sagðist hann afdráttarlaust vilja sporna gegn þeirri þróun en yrði að viðurkenna að hann hefði ekki lausn á reiðum höndum. Hann héldi satt að segja að engin einföld opin- ber lausn kæmi til f þessu máli og alls ekki vfst að lausnin feldist f breyttum lögum. Helst væri hægt að verjast þessari mengun með vak- andi umræðu f þjóðfélaginu um nauðsyn þess að varðveita tunguna frá slíkum aðskotaheitum. Áhrífaríkasta leiðin væri að upplýsa almenningsálitið og styðja það röggsamlegri framkvæmd á lögum.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.