Morgunblaðið - 02.07.1988, Blaðsíða 43

Morgunblaðið - 02.07.1988, Blaðsíða 43
I r-*'t n <r>- fja : ¦¦>• ¦ I T"YTA T<"í*J,7''""',<Tf"'fr MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 2. JÚLÍ 1988 c 43 Magnús Jónsson, Innri- Veðrara Fæddur 2. mars 1910 Dáinn31.maíl988 Leiðin frá ísafírði vestur á Ön- undarfjörð liggur yfírhið bratta og hættulega fjallaskarð, Breiðdals- heiði. Ekið er niður Breiðdalinn, á rennur eftir miðjum dalnum til sjáv- ar, og eru þar hreppamörk á milli Flateyrar og Mosvallahrepps. Þegar haldið er inn með fírðinum er fyrsti bær Ytri-Veðrará, næsti bær er Innri-Veðrará. Liggja lönd þessara bæja saman og er vart nema fímmtán mínútna gangur á milli bæja. Fyrri hluta þessarar aldar voru bændur á þessum bæjum til dauða- dags tveir Jónar, ojg vel búið á báð- um bæjunum. A Innri-Veðrará bjuggu frá því skömmu eftir alda- mót hjónin Jón Sveinsson, f. 1866 í Innri-Hjarðardal, d. á Veðrará 1933, og Hinrikka Halldórsdóttir, f. 1870 í Bolungarvík, d. 1943 á Veðrará. Foreldrar hennar bjuggu í Þjóðólfstungu í Hólshreppi. Jón var Önfirðingur í báðar ætt- ir, forfeður hans höfðu búið á Innri-Veðrará. Þau gengu í hjóna- band 1896 og eignuðust fjögur börn: Sigríði, f. 1898, Svein, f. 1900, Guðbjart, f. 1903, þau eru öll látin fyrir allmörgum árum. Yngstur barna þeirra var Magn- ús, f. 1910, sem nú er nýlátinn og ég yil minnast hér. Á Ytri-Veðrará bjuggu hjónin Jón Guðmundsson búfræðingur frá Ketilstöðum í Hvammssveit, f. 1864, d. 1938 á Veðrará og Guðrún Ingibjörg Jónsdóttir, f. 1867, d. 1948. Hún flutti með foreldrum sínum af Ingjaldssandi nýfædd og átti heima á Veðrará þar til maður hennar lést, að átta árum undan- skildum, sem þau hjón bjuggu á Kroppstöðum í sömu sveit fyrir aldamót. Þau voru móðurforeldrar mínir, sem ég ólst upp hjá, ásamt tveim systkinum mínum og fleiri börnum. Man ég því fólkið á Innri-Veðrará frá því ég fer að skynja umhverfí mitt. Mikil náttúrufegurð er á báðum þessum bæjum, þeir standa hátt yfir sjó og sér út allan fjörðinn allt til hafs. Bærinn á Innri-Veðrará stendur þó mun hærra, á hól, hátt upp undir hjöllum undir fjallshlíð- inni, trúlega er hvergi meira víðsýni frá öðrum bæjum í fírðinum en þar og fegurðin blasir alls staðar við. Ofan við bæinn er dalverpi á milli fjallanna sem heitir Jafnidalur, þaðan rennur á, sem steypist fram í háum fossi ofan við hjallana, sem bærinn stendur undir, og rennur 5 djúpu gili fram á sléttar grundir til sjávar. Bærinn stendur á gilbarminum, ekki sést fossinn sjálfur fyrr en komið er upp á hjallana, en niðurinn fráhonum er greinilegur. Á undan hvassri suðvestan- eða vestanátt, sem endurkastast frá fjallinu fyrir ofan Ytri—Veðrará, getur orðið mikill stormur á þessum bæjum, mátti þá heyra miklar veðradrunur og háa dynki í fossin- um. Er álitið að bæirnir dragi nafn þar af. í þessu umhverfí ólst Magnús upp með foreldrum sínum og systk- inum. Jón faðir hans þótti mikill garpur til vinnu, á yngri árum stundaði hann sjómennsku á enskum og þýskum togurum auk heimabáta. Jón þótti einnig hygginn og dug- andi bóndi. Eftir lát Jóns taka þau við búi með móður sinni, Magnús og Sigríð- ur systir hans. Eldri bræður hans voru þá giftir og farnir að heiman. Áfram var búið með sama myndar- brag. Eftir að Hinrikka móðir þeirra deyr taka þau sig upp, systkinin, og flytja til Flateyrar með eitthvað af skepnum. Þá var enn aðstaða þar til að vera með kýr og kindur. Þau taka á leigu íbúð, 'sem Guð- bjartur bróðir þeirra átti og Magnús keypti síðar. Magnús réð sig f daglaunavinnu en Sigga annaðist skepnurnar að mestu, hún lét aldrei sitt eftir liggja. Aftur var flutt inn á Veðrará á vorin með skepnurnar og hafínn heyskapur. Þannig var búið í fjölda ára. Mesta gæfuspor Magnúsar í lífínu var þegar hann kvæntist 27. maí 1945 Gróu Þórðardóttur. Hún er f. 21. apríl 1907 í Neðri-Breið- dal, dóttir hjónanna Þórðar Sigurðs- sonar bónda þar og vegaverkstjórá og Kristínar Kristjánsdóttur. Gróa er mikil myndarkona. Að allra dómi var hjónaband þeirra einkar farsælt. Þau báru mikla virðingu og umhyggju hvort fyrir öðru til hinstu stundar. Magnús og Gróa eignuðust tvö börn, Kristínu Ragnheiði húsmóður á Flateyri og Hinrik Jón vélstjóra á sama stað, þau hafa bæði gifst og eignast börn. Einnig ólu þau upp einn dreng, Steingrím Stefnisson. Líklega um 1950 fara þau fyrst að huga að að koma upp æðarvarpi í landi sínu, á svonefndu Skeiði, sem er skeiðariöguð há aurgrund, nokk- uð uppgróin, sem gengur út í fjörð- inn. Þetta var mikil vinna og þolin- mæðisverk. Seinni árin eftir að heilsu þeirra fór að hraka og þau hætt að sinna öðrum störfum, fóru þau alfarið að sinna varpinu á vor- in. Er þetta nú orðið hið myndarleg- asta æðarvarp. í fyrstu byggðu þau sér lítið skýli fyrir sig á Skeiðinu. Seinna, þegar þau treystu sér ekki lengur til að ganga brekkuna upp að bænum, byggðu þau við og gerðu þetta að notaiegum bústað. Fluttu þangað snemma á vorin og voru langt fram á sumar og undu sér hvergi betur. Hafa þau notið aðstoðar barna sinna. Á meðan afi og amma lifðu var fólkið í Innri-Veðrará einstaklega góðir nágrannar. Aldrei minnist ég þess að haf a heyrt um misklíð milli bæjanna, þvert á móti var greið- vikni og hjálpsemi í heiðri höfð á báða bóga. Hjálpast að við ýmiss konar verk heima fyrir ef fleiri þurfti til. Eins var oft með að- drætti á sjó frá Flateyri fyrir vetur- inn. Afí getur þess t.d. í dagbókum sínum, að þeir fóru saman Jónarnir og keyptu fat af steinolíu til Ijósmet- is og skiptu svo upp þegar heim var komið, keypt var í sameiningu girðingarefhi og fleira. Það yljaði mér um hjartaræturnar þegar ég las fyrir nokkrum árum frasögn afa míns er hann eitt sinn (þá kominn yfír sjötugt) var að ferja mann að vetrarlagi, en heima var lögferja yfir fjörðinn. Hann réri með mann- inn alla leið inn í Mosvallabót, sem er miklu lengri leið en skylda var. Á bakaleiðinni lenti hann í mót- vindi, hann segir svo frá: „Magnús á Veðrará sá til mín og kom úteft- ir og var í fjörunni þegar ég lenti, til að hjálpa mér að setja bátinn upp. Ég var orðinn svo uppgefínn að ég hefði ekki getað það einn." . Mikið hefur það verið notalegt fyrir gamalt fólk að eiga slíka ná- granna. Við vorum ekki háar í loftinu, systurnar, þegar farið var að senda okkur að Innri-Veðrará ýmissa er- inda. Heima var bréfhirðing, þegar póstur kom fórum við með póstinn. Eins og áður sagði var okkar bær ystur í hreppnum, þangað komu því öll opinber fundarboð, sem á stóð „Berist boðleið rétta". Þeim þurfti að koma áfram og mörg fleiri voru erindin. Enn lifir í minningunni það góða og hlýja viðmót, sem við sem börn mættum ávallt hjá Siggu og Magnúsi. Ég er það ung þegar Jón deyr og eldri bræðurnir farnir að ég man þá lítið. Ævinlega vorum við drifnar inn í bæ og Hinrikka blessunin snerist í kringum okkur, settar inn í stofu við dúkað borð með mjólk og kökum. Stundum kom það fyrir að okkur hafði verið uppálagt að flýta okkur og mættum ekki stansa. Þá urðum við að fá einhvern bita í, höndina, ekki máttum við fara án þess að þiggja eitthvað. Kjartan Einars- son -Minning Ung fór ég úr Önundarfirði, en þegar ég hefi farið vestur, hefur það alltaf verið fastur póstur að koma að Innri-Veðrará til Magnús- ar og Gróu og Siggu, sem bjó hjá þeim á meðan hún lifði. Það var eins og að lifa upp hug- blæ bernskunnar að koma til þeirra í gamla bæinn, sem stendur enn óbreyttur, fallegur og vel við hald- ið, er hann sönn sveitarprýði, sem ekki má glatast. Gróu hafði ég einnig þekkt frá því að ég var barn og aldrei átt nema ljúfmennsku að mæta frá henni. Eftir að þau fóru að búa á sumrin á Skeiðinu, sem mér fannst vera eins og lítil paradís, kom ég til þeirra þangað. Mörg undanfarin ár hefur heilsa þeirra hjóna beggja hangið á blá- þræði. Er það mál manna að vænt- umþykjan og umhyggja þeirra hvors til annars hafi haldið þeim gangandi. Um miðjan maí sl. fylgdi Magnús Gróu konu sinni helsjúkri hingað suður á sjúkrahús. Nokkrum dögum áður en Magn- ús lést hitti ég hann heima hjá Ástu Þórðardóttur mágkonu hans, systur Gróu. Hann var þá að koma af sjúkrahúsinu frá konu sinni. Hjá Ástu áttu þau hjónin ávallt skjól og góða vist á sínum mörgu ferðum til Reykjavíkur, vegna sjúkleika á undanförnum árum. Á heimili Ástu andaðist Magnús í svefni aðfara- nótt 31. maí. Þegar ég hugsa um Magnús fínnst mér að hann hafi alltaf verið brosandi og fljótur að snúa hlutun- um upp í gamanmál. Brosandi kvaddi hann mig og bauð mér að koma í heimsókn á Skeiðið, næst þegar ég kæmi vestur. Ég kyssti hann á kinnina, þakkaði fyrir og kvaðst mundu koma. Nú þegar Magnús á Innri-Veðr- ará er allur er kapítula lokið ( sögu Veðrarárbæjanna. Gróu konu hans, sem nú liggur á sjúkrahúsinu á ísafírði, sendi ég innilegar samúðarkveðjur og bið henni Guðs blessunar, og þakka þeim hjónunum löng og góð kynni. Óðrum vandamönnum þeirra sendi ég alúðarkveðjur. Guðrún I. Jónsdóttír frá Ytri-Veðrará. Fæddur 11. september 1960 Dáinn22.júníl988 Vinur okkar Kjartan Einarsson er látinn, svo langt um aldur fram. Okkur langar til að minnast hans með örfáum orðum og þakka honum fyrir allar þær ánægjulegu sam- verustundir, vinsemd og tryggð sem 'hann sýndi okkur. Þegar Kjartan veiktist datt okkur ekki annað í hug en að hann myndi sigrast á veikindum sínum, en eng- inn flýr sitt skapadægur. Kjartan var einstaklega traustur og góður vinur, sérstaklega lag- hentur og greiðvikinn og var ávallt tilbúinn að rétta hjálparhönd við ýmis viðvik ef á þurfti að halda. Við þökkum því Kjartani og kveðjum hann með þessum ljóðlín- um eftir Steingrím Arason: Ég sit við leiðið lága og löngu horfín ár mér birtast eitt af öðru og augun fylla tár. En hvað ska! hryggð og harmur slíkt hæfa finnst mér lítt því umhverfis þig ávallt var öllum giatt og hlýtt. Og minningarnar mætast og mynda geislakrans um höfuð horfins vinar hins hugum stóra manns. Helen mín og dætur, við vottum ykkur samúð okkar og biðjum Guð að styrkja ykkur í þessum raunum. Hansina og Sigurður I heitu myrkri líkamans byrjar ferð vor án þess vér vitum hvert vegurinn liggur. I köldu myrkri jarðarinnar endar ferð vor og vér vitum ekki lengur að þessi ferð var farin. (Halldóra B. Bjömsson) I dag kveðjum við góðan vin okkar, Kjartan Einarsson, sem var snögglega kallaður burt úr þessum heimi eftir fremur stutta en erfíða sjúkdómslegu. Slíkt er ætíð erfítt að sætta sig við þegar ungt fólk á í hlut, fullt bjartsýni og starfsorku. 27 ár teljast vart löng ævi, en geta samt markað djúp spor í minning- una, ekki síst þegar fólk hefur til að bera þá persónueiginleika sem Kjartan hafði. Hann var ávallt blátt áfram og kom til dyranna eins og hann var klæddur, með blik f augum og bros á vör. Ætíð léttur í skapi og lét ekki smámunina flækjast fyrir sér. Það var einmitt fyrir þessa eigin- leika sem hann tók sjúkdómi sínum sem hverju öðru sem að höndum ber í lífinu og var hann staðráðinn i að sigrast á veikindum sínum og ná bata á ný. En máttur mannsins dugar oft skammt og er mikil eftirsjá að slíkum vini sem Kjartan var. Elsku Helen, Elsa, Svana og aðr- ir aðstandendur. Missir ykkar er mikill og fátt hægt að segja til huggunar. Megi góður Guð styrkja ykkur í þessari miklu sorg. Minningin lifir um góðan dreng. Maja og Raggi Okkur langar að minnast Kjart- ans Einarssonar vinar okkar í fáum orðum. Við vitum öll að ekkert okk* ar er eilíft. En sú staðreynd er okk- ur ekki svo ofarlega í huga þegar við erum ung, því það er svo margt sem við eigum eftir að gera og ætlum að gera. Að horfast í augu við þá staðreynd að hann Kjartan sé dáinn, er erfíðara en orð fá lýst. Hann, sem átti svo mikið að lifa fyrir, var hrifinn á brott svo skyndi- lega frá Helen og litlu augasteinun- um þeirra, Elsu og Svanhildi. Mað- ur er agndofa yfir harðneskju lífsins. Við trúðum 511 að hann myndi sigra í baráttunni við þennan illvíga sjúkdóm sem knúði svo fyrir- varalaust dyra, en nú er hann horf- inn til æðri heima. Minningarnar verða þó aldrei frá okkur teknar', minningarnar um þennan heil- steypta góða dreng lifa í hjörtum okkar allra. Við erum þakklát fyrir að hafa fengið að kynnast Kjart- ani, þessum einstaka dreng sem var svo heilsteyptur persónuleiki, mikill fjölskyldumaður og vinur vina sinna. Öll hans verk, hvort sem þau voru unnin um borð í Reyni eða við húsið hans vann hann óaðfínnan- lega, hann var frábær verkmaður og hörkuduglegur sjómaður. Kallið er komið, komin er nú stundin, vinaskilnaðar viðkvæm stund. Vinirnir kveðja vininn sinn látna er sefur hér hinn síðsta blund. Margs er að minnast, margt er hér að þakka. Guði sé lof fyrir liðna tið. Margs er að minnast, margs er að sakna. Guð þerri tregatárin strið. Far þú i friði, friður Guðs þig blessi, hafðu þökk fyrir allt og allt. Gekkst þú með Guði. Guð þér nú fylgi, ^- hans dýrðarhnoss þú hljóta skalt. (V. Briem) Elsku Helen, Elsa, Svana, Einar, Pálmey, systkini og aðrir ættingjar. Við vottum ykkur okkar dýpstu samúð. Megi góður guð styrkja ykkur í ykkar miklu sorg. Nina og Smárí, Brynja og Ævar. Minning: Guðmundur Jónsson Dalgeirsstöðum Fæddur 16. júlí 1896 Dáinn21.júnil988 Að kvðldi þriðjudagsins 21. júní sl. lést í sjúkrahúsi Hvammstanga minn kæri afí, Guðmundur Jónsson. Hann fæddist í Huppahlíð í Miðfirði 16. júlí 1896 og ólst þar upp. For- eldrar hans voru Jón Jónsson og Þorbjörg Jóhannesdóttir. Systkini hans voru: elstur er Guðjón, og svo Jóhannes, Ólöf, Sigurður og Guð- rún, sem öll eru látin, og Magnús. Guðjón og Magnús búa nú á Lauga- bakka. Afí og amma, Helga Jóhann- esdóttir, sem lést í desember sl., byrjuðu að búa saman fyrir rúmum 60 árum. Fyrst á Ytri-Torfustöðum, svo á Bjarkastaðaseli og svo keyptu þau Dalgeirsstaði og bjuggu þar í 60 ár. Börn þeirra eru Oskar, sam- býliskona hans er Ragnheiður Páls- dóttir, Gréta, sambýlismaður henn- ar er Sigurður Gunnarsson, og svo er Heiða, sem er besta frænka í heimi í augum litlu frænknanna írisar, Jóhönnu og r Hrafnhildar. Litlu langafabórnin íris, Jóhanna og Hrafnhildur kveðja langafa með söknuði. Ég var á Dalgeirsstöðum á hverju sumri fram til 14 ára ald- urs og var alltaf í smáuppáhaldi hjá afa. Hann var svolítið sérstakur maður og gat verið afskaplega ein- þykkur og þrjóskur, en hann var góður maður. Afi var blindur síðustu árin, en alltaf vildi hann ganga um sjálfur án hjálpar og það gat hann gert heima þar til hann fór á spítalann fyrir 7 mánuðum síðan. Hann var alltaf hress þegar ég hitti hann síðastliðin ár og spurði frétta, einnig fylgdist hann vel með málum úr sveitinni. Síðast þegar ég hitti hann, fyrir 3 vikum síðan, hafði honum farið mikið aftur frá því í vetur þegar amma var jörðuð. Ég á margar góðar minningar um afa og þær vil ég alltaf eiga. Að lokum vil ég og systkini mín, Helga og Guðmundur, þakka fyrir árin sem við áttum með honum. Hvfli hann í friði. Stella
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.