Morgunblaðið - 02.07.1988, Blaðsíða 26

Morgunblaðið - 02.07.1988, Blaðsíða 26
á6 yyj 1 i-:'0>\MF#W?Vl MORGUNBLAÐE), LAUGARDAGUR 2. JÚLÍ 1988 19. FLOKKSRAÐSTEFNA SOVESKRA KOMMUNISTA I MOSKVU Aðförin að Gromyko: Á sér ekki fordæmi í sögu Sovétríkjanna Atburðirnir sýndir í sovéska sjónvarpinu Moskvu, Reuter. GLASNOST-stefnan steig nýtt skref fram á við er Vladimír Melnikov, flokksformaður frá Komi-héraði i Síbiríu, hvatti til þess að Gromyko, forseti Sov- étríkjanna, yrði látinn vikja vegna ábyrgðar sinnar á mistök- um fortiðarinnar. Melnikov sagð- ist einnig vilja reka elsta félaga stjórnmálaráðs flokksins, Míkaíl Solomentsev, Afanasjev, aðalrit- stjóra Provdu, og Georgí Ar- batov, sérfræðing i málefnum Norður-Ameríku. Fjöldi ráð- stefnufuUtrua klappaði ákaft fyrir Melnikov. Það var Gorbatsjov flokksleiðtogi sem í reynd þvingaði Melnikov til að nefna upphátt þá sem ættu að víkja. Melnikov hafði hvatt til brott- reksturs forystumanna sem hefðu verið við völd á Brezhnev-tímanum. Gorbatsjov heimtaði brosandi að Melníkov tjáði sig skýrar. „Ég á fyrst og fremst við félaga Solomentsev, félaga Gromyko, Af- anasjev, Arbatov og fleiri," sagði Mélníkov þá hátt og snjallt. Gro- myko forseti sat við hlið Gor- batsjovs, stjarfur í andliti, og Gor- batsjov hætti að brosa. Sovéska sjónvarpið sýndi myndir frá fundinum og ofangreindum orðaskiptum í aðalfréttatfma fimmtudagskvöldsins. Sjónvarps- myndin sýndi að færri klöppuðu fyrir Melníkov er hann gekk svo langt að nafngreina forystumenn- ina. Flokksmálgagnið Pravda birti ræðu Melníkovs óstytta. Andrei Gromyko er 78 ára að aldri og varð utanríkisráðherra Sov- étríkjanna á valdatfma Khrústsjovs 1957 og hélt starfínu á Brezhnev- árunum. Fjórum mánuðum eftir valdatöku Gorbatsjovs árið 1985 var hann gerður að forseta Sov- étríkjanna en það embætti er nær valdalaus virðingarstaða. Solomentsev er 74 ára og elsti félagi stjórnmálaráðs kommúnista- flokksins, sem í sitja 13 menn. Hann hefur veitt forystu svonefndri eftirlitsnefnd ráðsins síðan 1985. Afanasjev hefur verið ritstjóri Prövdu síðan 1975 og jafnan gætt þess að styggja ekki æðstu stjórn- endur ríkisins. Arbatov hefur um 19 ára skeið verið forstöðumaður stofnunar er fjallar um málefhi Bandarfkjanna og Kanada og gefur sovéskum vald- höfum ráð varðandi samskipti við þessi ríki. Margt óvænt hefur verið uppi á teningnum á ráðstefnunni. Ræðu- mönnum hefur verið vísað úr ræðu- stól fyrir að teygja lopann og full- trúar hafa orðið vitni að þvi að púað var á ritstjóra stjórnarmál- gagnsins ísvestíu, ívan Laptev, er hann sagðist telja nóg að beðist væri afsökunar er fjölmiðlar gerðu mistök. Einn fulltrúanna lagði til að Pravda yrði framvegis ekki und- ir stjórn miðstjórnar flokksins held- ur yrði ritstjóri þess kosinn beinni kosningu á flokksþingi. Ráðist hef- ur verið á leyndarhyggjuna sem einkennir afstöðu yfirvalda til al- mennings. „Við vitum meira um málefna- stöðu Reagans Bandaríkjaforseta og mötu bresku drottningarinnar en við vitum um málefni okkar eig- in leiðtoga," sagði einn ráðstefnu- fulltrtía. Boris Jeltsin í ræðustól á flokksráðstefnunni i gær. Erkifjendur tókust á fyrir opnum jjöldum Jeltsín bað um endurreisn en Lígatsjov vísaði þvi á bug Moskvu. Reuter. BORIS Jeltsín, sem var vikið frá sem formanni kommúnistaflokksins i Moskvu i nóvember sl., bað i gær um það i ræðu á flokksráðstefn- unni, að hann yrði endurreistur og fengin aftur i hendur fyrri völd og áhrif. Jegor Ligatsjov, sem enn er sagður ganga næstur Gobatsjov þótt fréttir hermi, að hann sé ekki lengur hugmyndafræðingur flokks- ins, visaði hins vegar ákalli Jeltsins á bug. Orrahríðin milli þessara erkifj- enda, sem stundum er jafnað til hægri og vinstri í sovéskum stjórn- málum, átti sér stað á sfðasta degi flokksráðstefnunnar, sem um margt hefur breytt opinberri ásýnd hins sovéska stjórnkerfis. Aðeins tímasetningin röng „Ég held, að mér hafi ekki orðið á önnur mistök en að tala hreint út en á röngum tfma," sagði Jelstfn, sem missti flokksformannsembættið í Sovétmenn varaðir við stórslysum í náttúrunni Mengun í sumum borgum 10 sinnum umfram hættumörk Moskvu. Reuter. YFIRMAÐUR sovéskra umhverf- isvemdarmála flutti i gær magn- þrungna ræðu á fiokksráðstefn- unni f Moskvu og sagði, að meng- unin hefði valdið „vistfræðilegum hörmungum" i mörgum héruðum Sovétríkjanna. Hvatti hann ráð- stefnuna og stjórnvöld til að grípa nú þegar til neyðarráðstafana vegna ástandsins. Fjodor Morgún, yfírmaður um- hverfisverndarmála, sagði, að óskipuieg og fyrirhyggjulaus áhersla á þungaiðnaðinn og risavaxin verk- smiöjuskrímsl hefðu haft alvarlegar afleiðingar fyrir umhverfið. Loftm- engun f sovéskum iðnaðarborgum væri umfram hættumörk, ástandið á skógum landsins versnaði stöðugt, mengunin f ánum ykist með ári hverju og Aralvatnið mætti kalla „vistfræðilega rúst". Flutti Morgún mál sitt af miklum tilflnningahita og var innilega fagnað af fulltrúum á ráðstefnunni. Vatnið ódrykkjarhæft „Ef við mennirnir höfum ekki nátt- úruvernd í fyrirrúmi munum við grafa sjálfum okkur gröf. Ef ekki verður tekið f taumana strax verður brátt ekki hægt að hýta vatnið í sumum ám og fljótum þessa lands til drykkjar," sagði Morgún en f út- drætti, sem Moskvuútvarpið flutti, var sérstaklega getið um mengunina í Volgu, Don og Dnépr. Frjósemi moldarinnar minnkar Morgún sagði, að Eystrasaltið og Kaspfahafið væru að fyllast af óþverra, f 102 sovéskum iðnaðar- borgum með 50 milljónir fbúa væri mengunin tíu sinnum meiri en hættu- mörk segðu til um og frjósemi mold- arinnar minnkaði stöðugt. Hótaði hann að nefna á nafn þá ráðherra, sem bæru mikla ábyrgð f þessum Deilur um Afganistan Moskvu, Reuter. Undirhershöf ðingi f sovéska hern- um varði innrás Sovétmanna i Afganistan í gær á flokksráðstefn- unni i Móskvu eftir að einn full- trúa hafði fordæmt innrásina. Herforinginn sagði að engum myndi liðast að ata auri orrustu- hef ðir hersins eða minningu þeirra sovésku hermanna sem féllu f Afg- anistan. Áður hafði leikritaskáldið Grigorf Baklanov sagt að ákvörðun um inn- rásina hefði verið tekin í andstöðu við lýðræði8reglur og krafðist hann þess að komið yrði í veg fyrir að slfkir atburðir endurtækju sig. Boris Gromov, undirhershöfðingi, sagði að fullyrðingar á Vesturlöndum þess efnis að Sovétmenn hefðu tapað stríðinu væru rangar. „Þeir vilja ekki eða geta ekki ski- lið að við fórum ekki til Afganistan til að sigra f orrustum heldur til að verja konur og börn, þorp og borgir. Við gegndum skyldum okkar með heiðri," sagði Gromov. efnum, og sagði, að mestu þrjótana væri að flnna í orku-, olíu- og mál- miðnaði og landbúnaðinum. Moskvu vegna þess, að hann þótti ekki sjást fyrir í umbótaáhuganum. „Ég sé hins vegar enga ástæðu til að breyta neinu um þá ákvörðun, sem tekin var í máli Jeltsíns," hreytti Lígasjov út úr sér þegar hann svar- aði Jeltsín. „Boris Níkolajvítsj, haltu áfram" Jeltsfn steig f pontu f boði Gor- batsiovs sjálfs: „Eg bið ráðstefnuna um taka ákvörðun um endurreisn mína og færa mér aftur æruna f augum fé- laga minna f kommúnistaflokknum," sagði hann og gagnrýndi síðan for- réttindi embættismanna og lagði til, að frammámenn, sem stæðu í vegi umbótaáætlunarinnar, segðu af sér. „Umbæturnar eiga sér marga óvini — það eru ekki allir, sem berj- ast fyrir þeim af heilum hug. Flokk- urinn er fyrir fólkið og fólkið á að vita hvað þar fer ftam," sagði Jeltsfn og urðu þá sumir fulltrúanna, aug- ljóslega stuðningsmenn Lfgatsjovs, til að gera hróp að honum. Gorb- atsjov greip þá fram í fyrir þeim og sagði: „Boris Nfkolajvítsj, haltu áfram máli þfnu svo lengi sem þú vilt." „Perestrojka er inntakið í lífimínu" Lfgatsjov tók næstur til máls og auk fyrrnefndra ummæla hans um Jeltsfn virtist honum umhugaðast um að breyta þeirri ímynd, sem hann hefur haft sem afturhaldssamur óvinur umbótaáætlunar Gorbatsjovs. Sagði hann meðal annars, að hann hefði átt meginþátti f skipun Jeltsfns sem flokksformanns í Moskvu; að hann hefði stuðlað að kjöri Gorb- atsjovs sem flokksleiðtoga í mars árið 1985 og að síðustu, að sumir nánustu ættingja hans hefðu verið skotnir eða ofsóttir á valdatfma Stalfns. „Perestrojka, umbótaáætlunin, er nú inntakið i lffí mfnu," sagði Lígatsjov klökkri röddu við fognuð margra. Ræður þeirra Jeltsíns og Lfgatsjovs vðktu langmesta athygli á flokksráðstefnunni f gær og f sjón- varpinu, sem gerði þeim góð skil, mátti sjá marga fulltrúa, einkum unga fólkið, skrifa hjá sér orð og ummæli Jeltsfns. Aðrir, ekki sfst öld- ungarnir f hópnum, sátu aftur á móti stffír og svipbrigðalausir f sæt- um sfnum. Nýstárleg myndbirting Keuter Hið sovéska „glasnost" kemur fram í fleira en bersöglum lýsingum á ástandinu í sovéskum þjóðfélagsmál- um, það lýsir sér líka f nýstárlegum myndbirtingum hinna gersku fjölmiðla. Þessi mynd, sem var raunar tekin síðla í maí, var birt í blöðunum a miðvikudag og sýnir þegar I. Kosymbetov, menntamálaráðherra í Úzbekfstan, er leiddur í burt í handjárnum en hann er sakaður um alls kyns spillingu.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.