Morgunblaðið - 13.08.1988, Síða 29

Morgunblaðið - 13.08.1988, Síða 29
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 13. ÁGÚST 1988 29 til Bandaríkjanna: Skemmtilegf og hefur góða kímnigáfu - segir Ingibjörg Rafnar umNancy Reagan, eiginkonu Bandaríkjaforseta Washington. Frá Óla Birni Kárasyni, fréttaritara Morgunblaðsins „Hún er mjög huggnleg- og skemmtileg og hefur góða kímnigáfu," sagði Ingibjörg Rafnar, forsætisráðherrafrú, í samtali við Morgunblaðið þegar hún var spurð hvemig Nancy Reagan eiginkona Ronalds Reag- ans Bandaríkjaforseta hefði komið henni fyrir sjónir. Nancy bauð Ingibjörgu í te síðastliðinn miðvikudag í Hvita húsinu. „Hún tók mér eins og góðum vini,“ sagði Ingibjörg. Upphaflega var áætlað að þær ræddust við í 25 mínútur, en reyndin var liðlega 50 mínútur. Nancy Reagan bauð Ingibjörgu upp á te í stofu í Hvíta húsinu, sem hún hefur látið gera upp. Hólm- fríður Jónsdóttir, eiginkona Ingva Ingvarssonar, sendiherra íslands í Bandaríkjunum, og Nancy Ruwe, eiginkona Nicholas Ruwe, sendi- herra Bandaríkjanna á íslandi, voru einnig í teboðinu. _,,Nancy Reagan vissi heilmikið um Island. Hún vissi einnig að ég er lögfræðingur að mennt og á þrjú böm,“ sagði Ingi- björg. Nancy sagði frá því þegar hún fylgdist með fréttum af leiðtoga- fundinum í Reykjavík 1986. Þegar Reagan gekk út úr Höfða voru ekki margir sem gátu lesið úr svip hans hvemig honum leið. En eigin- kona hans, Nancy, sagði við Ingi- björgu: „Hann var reiður, ég þekki þann svip.“ Ingibjörg sagði að forsetafrúin hefði greint frá baráttu sinni gegn eiturlyfjum, „Segðu nei við eitur- lyljum". Auk þess ræddu þær um sameiginleg áhugamál og Nancy sagði frá því þegar hún kom á því sem kalla má fósturömmur og -afar, þegar Reagan var ríkisstjóri í Kali- fomíu. Eldra fólk 'sem er hætt að vinna .fósturafar og -ömmur, koma á dagheimili, bamaspítala og heim- ili og ræða þar við bömin og leika við þau. „Þetta er mjög gefandi fyrir þá fullorðnu en einnig fyrir bömin,“ sagði Ingibjörg, en á sínum tíma benti Ingibjörg á svipaða hug- mynd í borgarstjóm. „Því miður tóku fóstrur ekki of vel í þetta þá, en ég held að það hafí breyst." Ingibjörg Rafnar hefur haft í mörg hom að líta á meðan á opin- berri heimsókn Þorsteins Pálssonar hefur staðið. Hún hefur meðal ann- ars heimsótt listamiðstöð kvenna, sem er fjármögnuð af einkaaðilum. Þá skoðaði hún bókasafn Banda- ríkjaþings, en meðal bóka þar er Jónsbók frá 1637. Ingibjörg hefur einnig átt fundi með eiginkonum þingmanna. Lee Bagget, yfirmaður Atlantshafsflotastjómar NATO, býður Ingi- björgu Rafnar velkomna til Norfolk. í þjóðkirkjugarðinum í Arlington, var flogið til Norfolk með þotu, sem ikjanna, hefur til afnota. Frá vinstri eru: Ingibjörg Rafnar, eiginkona ancy Ruwe sendiherrafrú, Nicholas Ruwe, sendiherra Bandaríkjanna rra lslands í Bandaríkjunum, og Hólmf ríður Jónsdóttir, eiginkona hans. Víetnam AF ERLENDUM VETTVANGI eftir JÓHÖNNU KRISTJÓNSDÓTTUR Mikil gerjun í pólitíkiimi en efnahagslífið staðnað UM TÍMA á síðasta vetri leit út fyrir að Víetnamar væru að fara inn á nýjar brautir í efnahagsstefnu landsins, sem kynni að leiða til endurreisnar í hinum ýmsasta skilningi. Hálft annað ár er síðan forystulið kommúnistaflokks landsins kjöri Nguyen Van Linh til að hleypa af stað raunverulegum umbótum. í langri skýrslu sem Vo Van Kiet, sem var um hrið forsætisráðherra á útmánuðum flutti í þinginu viðurkenndi hann að mistök hefðu orðið I stjómun efna- hagsmála og þau öfl sem hefðu stýrt landinu hefðu verið hikandi og tvístígandi og þeim hefði ekki tekist að finna neina lausn sem tál heilla horfði. Linh er sjálfur mjög vinsæll meðal alþýðu manna eins og komið hefur fram í greinum um Víetnam hér í blaðinu. Hann hefur hamrað á því að jafnvel dyggir flokksmenn séu teknir að mæðast á því hversu máttvana og reikul forystan er. Frá því kommúnista- flokkurinn efndi til flokksþingsins í árslok 1986 hefur fátt gerst sem bendir til að alvara, hvað þá heldur athafnir muni fylgja mörgum orð- um og yfírlýsingum sem voru gefn- ar á þinginu. Þá töluðu menn einatt um að „vindar breytinganna væru famir að leika um Vietnam". Nú hafa fáir þennan frasa í hámælum. Þess í stað eru margir óbreyttir borgar- ar, opinberir starfsmenn og meira að segja traustir Sovétvinir f Hanoi famir að spyija umbúðalaust, hvort öldungaliðið sem í forystunni situr hafí þrek og hugmyndaflug sem dugi til að breyta ríkjandi stöðnun- arástandi. Það er auðvitað eftirtektarvert hversu gagnrýnin hefur orðið opin- skárri og kannski sumir telji það til bóta í sjálfu sér. Bent er á að gagnrýnin komi ekki síður frá full- trúunum á víetnamska þinginu. Víetnamska þingið hefur verið nán- ast nafnið tómt og fulltrúum ekki ætlað annað verksvið en staðfesta það sem stjómvöid ákváðu. En upp á síðkastið hafa fulltrúamir, eink- um frá Ho Chi Minh-borg — áður Saigon — ásakað ráðherra og jafn- vel nafngreint þá, um að vanrækja skyldur sínar. Þeir hafí brugðist gersamlega í að skipuleggja mat- væladreifíngu og þetta hafí síðan leitt til mikilla hörmunga í norður- hluta Víetnam fyrr á árinu, er mik- il hungursneyð geisaði þar. Fulltrú- amir létu ekki þar við sitja og sögðu að vanmáttur stjómarinnar lýsti sér ekki síst í því að ekki hefði tekist að draga úr óðaverðbólgunni í landinu, sem væri alvarlegasti þrándur í götu framfara í Víetnam. Meðal þeirra ráðherra sem full- trúamir áðumefndu beindu spjót- um að var landbúnaðarráðherrann Nguyen Cong Tan. Skorað var á hann að gefa skýringu á því hvers vegna hann hefði tekið góða og gilda greinargerð um uppskeru í tilteknum héruðum. Hver heilvita maður hefði átt að sjá að skýrslan var ekki aðeins illa unnin heldur nánast fölsuð. Þessi greinargerð hafi verið samin skömmu áður en alger neyð brast á. „Er ráðherrann reiðubúinn að axla ábyrgðina á óförunum?" spurðu Ho Chi Minh- fulltrúamir umbúðalaust. Þeir klykktu út með því að í flestum öðrum löndum yrðu ráðherrar að taka slíka ábyrgð á sig. „Hvemig er því háttað hér í landi?" En þingfulltrúar létu ekki þar við sitja. Þeir höfnuðu eindregið að miðnefndin hefði ein vald til að skipa menn í áhrifastöður og kröfð- ust þess að tveir menn að minnsta kosti fengju að bjóða sig fram til embættis forsætisráðherra. Nguy- en Thi Thi þingfulltrúi frá Ho Chi Minh-borg sagði erlendum blaða- mönnum að forsætisnefndin hefði beitt fulltrúana þrýstingi og krafíst þess að þeir kysu frambjóðandann Do Muoi. Aftur á móti hefðu sunn- anmenn verið á því að velja Vo Van Kiet, sem væri fyrrverandi borgarstjóri í Ho Chi Minh og nyti óumdeilanlegra vinsælda. Síðan hefði miðnefndin áttað sig á því að vænlegra væri að láta undan kröfu sunnanmanna og hefði því verið kosið um embættið. Kiet hefði að sönnu beðið lægri hlut en kosningar hefðu altjent farið fram um forsætisráðherra- embættið sem er hið þriðja valda- Þessir hjólhestaeigendur eru ekki kommúnistar samkvæmt skilgreiningunni nú? mesta í landinu. Víet.namar og ýmsir erlendir sérfræðingar sögðu að niðurstaðan hefði komið þeim á óvart, Muoi fékk 64 prósent og Kiet 36%. Sendiráðunautur í Hanoi sagði að níutíu prósent fulltrúa á þinginu séu félagar í kommúnistaflokknum, en Muoi hefði aðeins fengið tvo þriðju hluta atkvæðanna. Þetta þýddi einfaldlega að þriðjungur hefði óhlýðnast flokksaga og væru stórtíðindi í sjálfu sér. Eftir að Pham Hung forsætis- ráðherra andaðist í mars voru margir sem hugðu að erfitt yrði að ganga framhjá Kiet og af flestu verður ráðið, að almenningur taldi að hann væri besti maðurinn í starfíð. Þann tíma sem Kiet gegndi svo starfinu til bráðabirgða urðu Víetnamar fyrir ýmsum efnahags- legum skakkaföllum í efnahagslíf- inu eins og í upphafí sagði frá. Kiet ákvað að taka á sig ábyrgð vegna hungursneyðarinnar vegna þess að hann hefði ekki verið nógu útsjónarsamur stjómandi. Þar með snerist gæfuhjólið gegn honum. Ekki varð það til að bæta stöðu Kiets að í maí ákvað Linh flokks- leiðtogi sem hafði unnið með Kiet eftir sigur kommúnista 1975 að styðja Muoi til embættis og hóf áróður honum til framdráttar. Muoi var ekki seinn á sér að launa greiðann. Eftir að hann hafði verið kosinn lýsti hann því yfír að hann myndi fylgja hinni innblásnu stefnu Linh flokksleiðtoga. En heimildir blaðsins Far East- em Economic Review eru á því að Muoi sé langt í frá að vera endur- fæddur umbótasinni. Þvert á móti segja þær hann íhaldssinnaðan og á sínum tíma trúan stuðningsmann Le Duc Tho. Sendiráðunautar í Hanoi álíta að Linh hafí ákveðið að styðja Muoi til þess að reyna að koma á jafnvægi milli andstæðra afla innan flokksins. Hefði Kiet verið kosinn, segja þessar heimildir, hefðu um- bótasinnar þar með ráðið öllum helstu valdastöðunum. Afturhalds- sinnum hefði verið ýtt til hliðar og það hefði getað leitt til að þeir sameinuðust gegn umbótasinnum. Og enn sem komið væri þyki mönn- um ekki á það hættandi, þar sem ekki sé vert að gera of lítið úr ítök- um þeirra. Muoi verði sem forsætis- ráðherra að fara bil beggjá og hon- um sé ekki stætt á að steita sig um of gegn Linh. Þetta hafí þvi Muoi forsætisráðherra. væntanlega verið kænskubragð hjá flokksleiðtoganum og kannski skili það árangri síðar eða smám saman. Sérfræðingar segja að Linh sé ekki víetnömsk útgáfa af Gorb- astjov, þó svo að hann hafí komist til valda i kjölfar glasnost Sovét- leiðtogans. Linh hafí ekki tekist að losa sig við andstæðinga sína og hafi þess í stað þurft að vinna með þeim og oft að vægja. Á hinn bóginn sé Linh til þess trúandi að ná smám saman styrk- ari tökum og færa ástandið til betri vegar. Sumir segja að önnur vanda- mál sem við sé að glíma sé að hugmyndafræðin hafí ekki verið endurmetin til að endurspegla nýja stefnu. „Við hugsuðum þannig áð- ur að ætti maður peninga og fal- legt hús væri hann heimsvalda- sinni," sagði Tran Bach Dang, fyrr- verandi hugmyndafræðingur, bú- settur í Ho Chi-Minhborg. „Nú hefur þetta snúist við: Meðan á stríðinu stóð var sá kommúnisti sem var tilbúinn að fóma lífí sínu eða fara í fangelsi. Nú er í hugum okkar sá kommúnisti sem á hús, bíl og nýtur forréttinda. Nú em 50 þúsund félagar í kommúnista- flokknum hér í borginni — það er að segja 50 þúsund forréttinda- menn — og spillingin í þeirra röðum er ekki minni en áður var. Hún blasir við hvert sem litið er.“ Heimild: Far Eastern Economic Review

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.