Morgunblaðið - 28.12.1995, Blaðsíða 12

Morgunblaðið - 28.12.1995, Blaðsíða 12
12 FIMMTUDAGUR 28. DESEMBER 1995 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Vegagerðin hefur eignast ferjurnar Herjólf og Sæfara Vegagerðin skoðar út- boð á rekstri Herjólfs SAMNINGAR hafa verið undirrit- aðir um yfirtöku Vegagerðar ríkis- ins á skuldum Herjólfs hf. í Vest- mannaeyjum og um yfirtöku Vegagerðarinnar á rekstri Sæfara, sem sér um , ferðir milli lands, Hríseyjar og Grímseyjar. Verið er að undirbúa útboð á rekstri Sæf- ara og Gunnar Gunnarsson, fram- kvæmdastjóri stjórnsýslusviðs Vegagerðarinnar, segir koma til greina að bjóða út rekstur Her- jólfs að fjórum árum liðnum. „Það var ákveðið fyrir nokkrum árum að Vegagerðin yfirtæki eftir- litið með ferjurekstri. í vegaáætl- un í fyrra voru tilteknar ákveðnar leiðir sem skyldu vera ferjuleiðir og þar með fengu þær samsvar- andi hlutverk og þjóðvegir. Stjórn- endur Vegagerðarinnar hafa verið að veltafyrir sér hvernig þetta form yrði best útfært. Niðurstaðan er sú að heppilegast sé sú að Vega- gerðin eigi skipin en aðrir aðilar annist reksturinn. Að okkar áliti kemur mjög til álita að bjóða rekst- urinn út. Til þess að allir sitji við sama borð við útboð verður Vega- gerðin að eiga ferjurnar," sagði Gunnar þegar hann var spurður hvers vegna ríkið væri að yfirtaka Herjólf. Ríkið eignast Sæfara í síðustu viku fyrir jól var gérður samningur milli Hríseyjarhrepps, Grímseyjarhrepps og Vegagerðar- innar um yfirtöku Vegagerðarinnar á Sæfara. Rekstur ferjunnar var boðinn út fyrir 2-3 árum. Samning- ur um reksturinn er að renna út og er verið að útbúa útboðsgögn fyrir nýtt útboð. Reksturinn verður boðinn út í byrjun næsta árs. Vegagerðin hafði hug á að bjóða út rekstur Herjólfs samhliða yfír- töku á skipinu. Stjórnendur Her- jólfs hf. lögðust eindregið gegn útboði og vildu gera þjónustu- samning til margra ára. Að sam- komulagi var að gera þjónustu- samning til fjögurra ára. Herjólfur hf. mun sjá um ferðir milli lands og Eyja, mönnun, viðhald og eftir- lit með skipinu gegn 78 milljón króna árlegu framlagi. „Við teljum aðvið náum hag- stæðustu samningum með útboð- um. Við höfum gert þjónustu- samning við Herjólf til fjögurra ára. Þegar honum lýkur verður í samráði við bæjarstjórn Vest- mannaeyja tekin ákvörðun um hvort og þá með hvaða hætti rekstrarforminu verður breytt. Til greina kemur að gera nýjan samn- ing, útboð eða eitthvað annað. Áhugi okkar lýtur að því að haga þessum rekstri með sem ódýr- ustum hætti," sagði Gunnar. 1,4 milljarða skuld hvílir á Herjólfi Við undirritun samningsins í gær var gefið út afsal um að Vega- gerðin eigaðist Herjólf. Stofnunin yfírtók 1,4 milljarða króna skuld sem hvíldi á skipinu. Gunnar sagði það sitt mat að verðmæti Herjólfs væri í kringum 800 milljónir. Her- jólfur hf. hefði því engan veginn átt fyrir skuldum fyrir yfirtökuna. Eftir yfirtökuna stendur hlutafé- lagið Herjólfur hf. þokkalega vel. Það er skuldlaust, en á eignir eins og aðstöðu í Þorlákshöfn og Vest- mannaeyjum. Vegagerðin hefur greitt afborg- anir af lánum sem hvíla á Herjólfi síðustu 3 árin. Þetta hefur verið bókfært sem skuld Herjólfs við Vegagerðina og var hún 400-500 milljónir. Á þessu ári námu afborg- anir og vextir af lánum vegna kaupa. á Herjólfi 225 milljónir. Gerður var tilflutningur á af- borgunum þannig að í ár eru greiddar 175 milljónir af lánunum. Rektor segir fjárveitingu til HI valda vonbrigðum ALÞINGI samþykkti við lokaaf- greiðslu fjárlaga að hækka fjár- veitingu til Háskóla íslands um 15 milljónir en skólinn hafði óskað eftir 20 milljónum króna. Svein- björn Björnsson háskólarektor kveðst feginn því að komið sé til móts við þarfir HÍ, en í heild hafi menn orðið fyrir vonbrigðum með að ekki skuli vera gengið lengra. „Við munum auðvitað gera okk- ar besta með því fé sem við fáum, en mér skilst að verja eigi þessum peningum til nýmæla og vegna fjölgunar nemenda. Ég veit ekki hvort við treystum okkur til að fara út í nýmæli vegna þess að við gerum ráð fyrir að fjölgun nemenda taki þennan toll allan," segir Sveinbjörn. Þurfa að mæta 35 tnillj. halla Hann segir að í byrjun næsta árs verði skipuð svokölluð sparn- aðarnefnd sem verði falið að kanna hvar megi draga saman í rekstri skólans, enda beri HÍ halla liðins ár. „Við höfum búist við að hallinn næmi 30 milljónum á þessu ári og við þurfum að ná honum upp, auk þess sem lausaskuldir fyrir um 20 milljónir eru útistandandi, eða alls um 50 milljónir. Aukafjár- veitingin bætir aðeins stöðuna, en samt þurfum við að ná mismunin- um, sem er um 35 milljónir, með sparnaðaraðgerðum." Undanfarna mánuði hafa staðið yfir viðræður á milli HÍ og mennta- málaráðuneytis um staðla þá sem notaða hafa verið við kennslu, en miðað hefur verið við sænska fyrirmynd til þessa. „Misjafnt er hversu mikið þarf af þjóna nemendum eftir náms- greinum og eru þær jafnframt misdýrar. Við höfum verið að bera saman hversu margar vinnustund- ir fara í að kenna hverja kennslu- grein og niðurstaðan er sú að þjón- usta okkar er töluvert minni en þessir skólar bjóða í sambærilegu námi ytra. Við höfum farið fram á að fá fjárveitingar reiknaðar á íslensku verðlagi til að geta veitt nemendum okkar sömu þjónustu, en þarna vantar yfirleitt 20-30% upp á. Við byrjuðum með óskum um 150 milljónir en þegar frumvarpið kom fram í október báðum við um að minnsta kosti 70 milljónir króna til móts við þetta. Eftir aðra um- ræðu um frumvarpið sáum við hins vegar að menn komu ekki til móts við okkur í þessari aukningu í fé til að geta gert betur, en í þriðju umræðu bentum við á litlar hækk- anir á fjárveitingum, máli okkar til stuðnings," segir Sveinbjörn. Rúmlega þrjú þúsund íslensk hross eru send til kaupenda í útlöndum á hverju ári RÚMLEGA 900 íslenskir hestar hafa verið fluttir á vegum Flugleiða til útlanda það sem af er þessu ári í 29 ferðum, en alls eru unl 3.000 íslenskir hestar seldir héðan á hverju ári. Flestir hafa hestarnir farið í gegnum Billund á Jótlandi, eða 702 hestar. Skömmu fyrir jól hélt vél til Danmerkur með um 30 „jólahesta" og eru það síðustu flutningar á þessu ári. Sigurður Jónsson, sem hefur umsjón með þessum flutningum, segir mjög mismunandi hversu margir hestar fari í hvert skipti, allt frá þrem hestum upp í 90 hesta. Búið er að fara 11 ferðir til Billund á þessu ári, 16 ferð- ir með 93 hesta til Ostend í Belgíu og eina ferð til Stokkhólms með 88 hesta. Talsvert löng seinkun varð á komu hesta- flutningavélarinnar, sem Flugleiðir leigja af Den Norske Bank, en áhöfn vélarinnar var frá Rhódesíu. Fyrst bilaði frakthurð vélarinn- ar í Kairó og tók nokkurn tíma að kippa því í liðinn. Síðan var þotunni flogið til Gatwick, en þegar hún átti að halda af stað, kviknaði í annarri vél á miðri flugbrautinni, þannig að flugtak var útilokað. Slökkvistarf og hreinsun tók nokkurn tíma og vélin lenti því á Keflavíkurflugvelli tæpum 30 klukkustund- um eftir að gert var ráð fyrir henni. Þá tók ekki betra við, því í ljós kom að pinnar sem halda hliðum sem sett eru upp til að að- skilja hrossin, höfðu orðið eftir einhvers stað- ar í heiminum. Þess vegna þurfti að útvega nýja pinna í snarhasti, sem var ekki auðsótt um miðja nótt. Biðin var því allmiklu lengri en vera bar. Tveir starfsmenn seljenda hestanna, þeir Gústaf Loftsson og Florian Schneider, sögðu þó þessar tafir ekki einsdæmi og tiltóku að eitt sinn hefðu þeir þurft að bíða með hest- ana í bílunum í 36 tíma vegna veðurs sem hindraði allt flug. Full vél vikulega Sigurður hefur starfað að hestaflutningum í þrettán ár og kveðst sjá geysilega mikla aukningu í útflutningi á hrossum á þeim tíma, einkum og sérílagi seinustu ár. Heldur minna hafi þó verið flutt út í nóvember og í jólamánuðinum í ár en í fyrra. „Mesta umferðin er frá janúar fram í apríl, en þá er yfirleitt farið vikulega með fulla véí" í hvert skipti. Kaupendahópurinn hefur stækk- að til muna á seinustu árum," segir Sigurður. Hestunum er síðan ekið frá Billund og Ostend um alla Evrópu, einkum til Þýska- lands, Danmerkur og Svíþjóðar en einnig til Flogið með 900 hrossíár Morgunblaðið/Árni Sæberg SIGURÐUR Jónsson festir eitt hross- anna, sem flogið var með, tryggilega í flugvélinni, en allt að 90 hross fara í einni ferð. Austurríkis, Sviss, Frakklands og Hollands, svo eitthvað sé nefnt. Aðbúnaður þeirra er yfirleitt ágætur að sögn Sigurðar, en hann kveðst telja flugleiðina hæfa hrossum betur en að velkjast í marga daga í lest skips. Hestaflutningabílar ytra séu yfirleitt vel búnir og rými, fæði og vatn nægjanlegt. Flest hrossin ódýr „Eftir að við gengum í EES gekk í gildi reglugerð 1. júní sl., þess efnis að það er skylda að hafa hesthús eða aðbúnað fyrir dýr sem-hafa viðdvöl á viðkomandi flugvelli aðildarlands. Ég veit ekki hvernig þessu verður háttað í Svíþjóð því að aðstaða þar er ekki góð og ennþá síður í Litháen, þang- að sem farið hefur verið með hross," segir Sigurður. Hann kveðst ekki þekkja dæmi þess að skap eða gangur hesta hafi spillst þannig við flutning að þeir hafi ekki gagn- ast nýjum eigendum, þvert á móti viti hann um að „hestar sem hafa verið kolvitlausir hafi róast við flutninginn". UM 30 hestar fóru utan aðfaranótt fimmtudags til kaupenda í Evrópu sem eflaust hafa glaðst yfir þessari ,jóla- sendingu". Sigurður segir að megnið af hestunum sé fremur ódýrt, þ.e. þægir fjölskyldu- og reið- skólahestar fyrir byrjendur á um 100-200 þúsund krónur. Þó megi á stundum sjá gæðinga ætlaða keppni eða graðhesta til undaneldis. „Ef það kemur tilboð í einhvern graðhest erlendis frá upp á t.d. 3 milljónir króna, hafa Islendingar rétt á að ganga inn í slíkt tilboð en þeir verða að borga sama verð og erlendi aðilinn býður. Þetta hefur stundum haldið góðum hestum í landinu, en kemur þó ekki í veg fyrir að maður sér stundum einstaklega falleg hross flutt út," segir hann. Hestar sem fara úr landi fara í dýralæknis- skoðun og þarf t.d. að röntgenmynda marga þá hesta sem halda til Þýskalands og Svíþjóð- ar, og segir Sigurður að honum virðist hafa færst í vöxt að hestar séu með sk. spatt, eða kalkmyndun í beinum, en ! slíkum tilvik- um er hestunum snúið til baka. Hann kunni ekki skýringar á að þessi galli ágerist, en í mörgum tilvikum sé hann bagalegur. Hann viti til að mynda dæmi um að 42 hestum hafi verið snúið við af 90 hesta stóði vegna þessa. Steinn Steinsson héraðsdýrlæknir, sem skoðar skepnurnar til að athuga hvort þær séu hæfar til flutnings, segir að flest hross- in séu í ágætu ásigkomulagi. „Flestir eru hestarnir rólegir og góðir, sumir eru virkileg- ir gæðingar, en síðan er að finna hesta sem ég myndi kalla truntur," segir hann. Steinn skoðar um 2.500-3.000 hross til útflutings á hverju ári, eða stærstan hluta þeirra hesta sem fluttir eru utan. Hann seg- ir að litlu hlutfalli þessa fjölda sé hafnað hér heima, eða um 2-3%. Hross, sem er hafnað, geta síðan hugsanlega komist utan síðar þegar búið er að lækna það sem hrjáir þau. „Ástæður sem geta komið í veg fyrir út- flutning eru margvíslegar, svo sem spatt, ýmsir áverkar og gallar á borð við helti. Dýrin geta orðið fyrir hnjaski í flutningum, enda gengur talsvert mikið á þegar verið er að senda þau milli landshluta," segir Steinn. Hann segir að kröfur hér heima og að utan felist aðallega í venjulegri heilbrigðis*- skoðun, þ.e. að ganga úr skugga um að dýrin séu ekki haldin neinum sjúkdómum. „Síðan geta kaupendur farið fram á full- komna skoðun og þá er hún framkvæmd á þeirra kostnað. Þá tökum við röntgenmynd af viðkomandi hesti og yfirförum hann ná- kvæmlega. Við vitum eins og er, að hestur- inn fær aldrei að koma til íslands aftur, þegar hann eru einu sinni kominn út." Ólöglegur talnaleikur? f samtölum við menn sem þekkja til hesta- flutninga til útlanda, heyrast fullyrðingar þess efnis að útflytjendur, að minnsta kosta einhverjir, stundi þann leik að hafa annað verð í farmskýrslu en í raun og sann. Þannig er uppgefíð verð hests t.d. 60 þúsund krónur meðan raunverulegt verð er kannski helmingi meira eða ríflega það, t.d. 150-200 þúsund krónur. Þetta sé gert þar sem annars þyrfti að greiða mun hærri útflutningsgjöld af hestun- um hérlendis og hærri virðisaukaskatt ytra, sem hækka myndi verð íslensku hestanna til muna. Jafnvel svo mjög að kaupendur myndu ekki fást til að fjárfesta í hestum héðan. Þessi talnaleikur sé því bæði seljendum og kaupendum í hag, þótt hann sé ekki lögum samkvæmt.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.