Morgunblaðið - 28.12.1995, Blaðsíða 50

Morgunblaðið - 28.12.1995, Blaðsíða 50
50 FIMMTUDAGUR 28. DESEMBER 1995 MORGUNBLAÐIÐ MINNINGAR HARALDUR SIGURÐSSON fræðslu safngesta á Landsbóka- safni um áratuga skeið - má hér nefna einstæða bóka- og korta- söfnun hans, en hann lét sér eink- um annt um söfnun ferðabóka um ísland. Varð safn hans um þau efni að lokum hið mesta og merk- asta í einstaklingseigu hér á landi. Mun það vonandi nýtast mprgum fræðimönnum á komandi árum. Enda þótt alkunnugt yrði ér tímar liðu, að Haraldur Sigurðsson væri afreksmaður í íslenskum menningarfræðum - einkum þeim, er lúta að rannsókn kortagerðar af því landi, sem kennt er við eld og ísa - og hann næði smám sam- an viðurkenningu á því sviði og væri m.a. heiðraður af Háskóla Islands (doktorsnafnbót 1980), var hann alla tíð hógvær maður og lítil- látur og miklaðist ekki af yfirburð- um sínum. Útgáfustörf sín fyrir Ferðafélagið, sem ritnefndarmaður Árbókar um langt skeið, vann hann einnig löngum í kyrrþey þótt þar munaði sannarlega mikið um ráð hans og skarpskyggni. Hann var manna best fallinn til þess rýjandi þolinmæðisverks, er veit að lestri prófarka, og við grandskoðun og leiðréttingar ritverka annarra manna nutu sín til fullnustu orð- kynngi hans og smekkvísi á ís- lenskt mál. Mun það vera mat þeirra manna, er best til þekktu, að á þeim vettvangi hafi hann, er átti að vísu allnokkra en þó tak- markaða skólagöngu að baki, stað- ið flestum langskólagengnum mönnum á sporði, og reyndar skar- að framúr í mörgum þeim efnum, er aldrei verða lærð í neinum há- skóla. Á allra efstu árum sínum — löngu eftir að setu hans í ritnefnd Árbókar Ferðafélagsins lauk - var Haraldur enn ómissandi handrita- og prófarkalesari þess rits (ásamt öðrum góðum mönnum) og hollur .ráðgjafi ritstjóra, og var svo nokk- uð fram á það ár, sem nú er senn liðið. Verða langvinn störf hans að Árbók seint fullþökkuð af hálfu félagsins. En Haraldur var þar að auki góður höfundur. Átti það jafnt við um nákvæm og vandunnin fræði- rit, svo sem stórvirkið-Kortasögu íslands, sem lengst mun halda nafni hans á lofti, og alþýðlegt lesmál um fróðleiksefni, eins og best sannaðist á þeirri árbók Ferðafélagsins, er hann ritaði sjálf- ur og fjallaði um hans gamla heimahérað, Borgarfjarðarsýslu norðan Skarðsheiðar (1954). Þá má einnig minnast þess, að hann átti prýðilega ritgerð í Árbók 1988, þar sem hann fjallaði af kunnáttu og list um Veiðivötn. Hefði félag- inu tvímælalaust verið mikill feng- ur að fleiri skrifum Haralds í Ár- bók. Utan vébanda Ferðafélagsins vann Haraldur jafnframt að ýms- um útgáfumálum, sem hér verða ekki rakin nema hvað sérstaklega skal minnt á þýðingarstörf hans, er voru umtalsverð og mörgum kunn. Má sannarlega fullyrða, að ekki hafi verið kastað höndum til þeirra bókmenntastarfa. Haraldur sat lengi í stjórn Ferðafélags íslands, árum saman sem ritari, og reyndist þar ráðholl- ur og farsæll. Hógværð og prúð- mennska einkenndu samstarf hans við aðra stjórnarmenn, sem og aðra þá, er hann hafði samskipti við á vettvangi félagsins. Þótt Haraldur sæktist ekki eftir opinberum virðingarmerkjum fór hann þó ekki varhluta af þeim, enda var hann þeirra verðugur. Ferðafélagsmenn kjöru hann heið- ursfélaga að stjórnarstörfum hans loknum og á áttræðisafmæli hans, 4. maí 1988, var honum tileinkuð vönduð útgáfa félagsins á Ferða- bók Magnúsar Grímssonar fyrir sumarið 1848, sem var merkilegt framlag þess mæta fræðimanns (sSðar prests á Mosfelli) til jarð- fræðirannsókna á íslandi í árdaga þeirra fræða. Var þeim, er að út- gáfu bókarinnar stóðu, mætavel kunnugt um að Haraldur kunni vel að meta þetta fræðiverk Magnús- ar, er fram til þessa hafði verið hulið sjónum flestra manna. Ferðafélagsmenn munu vissu- lega lengi hafa minningu Haralds Sigurðssonar í heiðri, en um lang- an aldur munu einnig þeir varðar, er hann reisti á fræðaleiðum sín- um, halda nafni hans á lofti meðal þjóðarinnar. Hafí hann heila þökk fyrir fórnfýsi sína og langvarandi og margvísleg elju- og trúnaðar- störf í þágu Ferðafélags fslands. Eftirlifandj eiginkonu Haralds, Sigrúnu Ástrósu Sigurðardóttur, t Móðir okkar og tengdamóðir, INGIGERÐUR EYJÓLFSDÓTTIR, Hrafnistu, Hafnarfirði, áður til heimilis á Jóf ríðarstaðavegi 7 iést'að morgni 26. desember. Guðrún Helgadóttir, Ingólf ur Helgason, Þórkatia Óskarsdóttir, Jóhanna Helgadóttir, H/alti Einarsson, Gísli Helgason, Theresía Viggósdóttir, Unnur Helgadóttir, Gunnbjörn Svanbergsson, Arnar Helgason, Lára Sveinsdóttir, Bjarni Kristinn Helgason, Viðar Helgason, Louise La Roux, Gerður Helgadóttir, Jóhannes S. Kjarval, Leif ur Helgason, Sigrún Kristinsdóttir. t Ástkær eiginkona mín, móðir okkar, tengdamóðir og amma, GUÐRÚN GUÐMUNDSÓTTIR, sem lést í Sjúkrahúsi Hólmavíkur 22. desember, verður jarösungin frá Hólmavíkurkirkju föstudaginn 29. des- ember kl. 14.00. Rútuferö verður frá B.S.f. kl. 8.00 sama dag. Guðmundur R. Jóhannsson, Ragnheiður Harpa Guðmundsdóttir, Atli Már Atlason, Ingimunda Maren Guðmundsdóttir, örn Gunnarsson, Jóhanna Björg Guðmundsdóttir, Maria Mjöll Guðmundsdóttir. eru færðar hugheilar samúðar- kveðjur vlð fráfall hans. PáU Sigurðsson, forseti Ferðafélags íslands. Kveðja frá Landsbókasafni íslands - Háskólabókasafni Haralds Sigurðssonar verður ávallt minnst sem eins mætasta starfsmanns Landsbókasafns ís- lands, en þar var hann bókavörður á árunum 1946-78, síðast deildar- stjóri í þjóðdeild safnsins. Þegar sá sem þetta ritar byrjaði að vinna í Landsbókasafni, hafði Haraldur nýlega látið af stÖrfum. Við vorum lítt kunnugir þá, en ég þekkti hann af verkum hans, kortasögunni miklu, þýðingum og öðrum ritstörfum, og sem mikinn bókamann. Við höfðum átt lítils- háttar samskipti og hann tekið mér Ijúfmannlega, er ég kom sem gestur á handritadeild að grúska. Atvik urðu til þess, að við áttum eftir að kynnast betur næsta hálf- an annan áratug, er við unnum saman að útgáfu nokkurra rita. Útgáfustörf létu Haraldi vel, enda naut sín þá smekkvísi hans, greind og næmi fyrir íslensku máli, yfir- burðaþekking á mörgum sviðum og reynsla frá ungaaldri af bóka- gerð. Mér er kunnugt um, að marg- ir leituðu í smiðju til Haralds við fræðiiðkanir sínar, og hygg ég að svo hafi verið alla tíð. Það er gæfa stofnun eins og Landsbókasafni að hafa innan sinna vébanda slíkan starfsmann, sem var sjálfur fræði- maður og skildi því vel þarfir fræði- mannsins. Það mátti glöggt heyra á Har- aldi, þótt hann yæri kominn á eftir- laun, að hann fylgdist grannt með í Landsbókasafni, honum þótti vænt um safnið og vildi veg þess sem mestan. Á stundum heyrðist mér hann kvíða nokkuð sameining- unni við Háskólabókasafn, ef vera kynni, að þjóðbókasafnshlutverkið yrði undir við breytingarnar. Von- andi verður það ekki, en framtíðin verður að skera úr um það. Við opnun Þjóðarbókhlöðu afhentu hann og kona hans, Sigrún Á. Sig- urðardóttir, hinu nýja safni að gjöf mikið safn bóka og annarra gagna um Iandakort og sögu þeirra, sem hann hafði dregið að, er hann vann að kortasögunni og síðar. Gildi þessarar gjafar verður seint ofmet- ið, enda verða þessar bækur kjöl- festa við uppbyggingu kortadeildar í nýja safninu. I mínum huga var Haraldur Sig- urðsson fulltrúi alls hins besta í gamla Landsbókasafninu. Lands- bókasafn kveður nú mikilhæfan starfsmann og velgjörðamann og þakkar trúmennsku og góðan hug í garð safnsins fyrr og síðar. Þorleifur Jónsson, forstöðu- maður aðfangadeildar. Á því ári, sem nú er senn liðið, hafa þrír af eldri forystumönnum Ferðafélags íslands til margra ára látist. í vor lést Einar Þ. Guðjohn- sen fyrrverandi framkvæmdastjóri félagsins, á miðju sumri Davíð Ólafsson forseti þess á árunum ¦ 1976-1985 og nú er moldaður Haraldur Sigurðsson, fyrrum stjórnarmaður og ritari félagsins. Allir skildu-þessir menn, þótt ólík- ir væru, eftir sig mikið starf, sem félagið mun lengi búa að. Haraldur var þaulreyndur ferða- maður er hann kom til liðs við Ferðafélagið, sem mun hafa verið um 1950, en þá fór hann að taka þátt í ferðum þess. Áður hafði hann stundað ferða- mennsku til margra ára í nokkuð þröngum hópi er þeir nefndu Úti- íegumannavinafélagið. Taldi það félag postullega tölu. Vinir hans þá voru helstir Jón Bjarnason rit- stjóri, Grímur Magnússon læknir og Bjðrn Þorsteinsson sagnfræð- ingur. Þeir félagar fóru um landið, byggðir þess og óbyggðir fótgang- andi og báru allan búnað jneð sér. Voru þetta eins eða margra daga ferðir, þá stundum við erfiðar að- stæður. Á þeim árum voru margra daga gönguferðir ekki komnar í tísku, enda allur búnaður til slíkra ferða ekki með sama hætti og nú er. Má því með nokkurri vissu telja að þeir félagar hafi verið meðal brautryðjenda um slíkan ferða- máta. Úr ferðum þeirra félaga hef ég heyrt margar skemmtilegar og ævintýralegar frásagnir sem ekki er hægt að tíunda í stuttri minning- argrein. Haraldur ferðaðist aldrei í slæmu veðri, taldi sig enda aðeins þekkja þriár tegundir veðurs: þokkalegt, sæmilegt og afbragðs- veður. Það kom fyrir að þeir félag- ar lentu í ýmsum erfiðleikum, þó aldrei í hættu. Reyndi þá stundum á þolrifm og hyggindin. Ekki þekktu þeir lóran, farsíma eða gervihnattasendingar, aðeins kompás og kort. Leitarflokkar voru þeim með öllu óþarfir enda villtust þeir aldrei og úr ferðum þeirra urðu aldrei hetjufrásagnir. Ár á öræfum uppi voru þá næstum allar óbrúaðar, þá þótti gott ráð að láta + Ástkær eiginmaður minn, faðir okkar og sonur, INGIBERT PÉTURSSON múrarameistari, Hjallabraut41, Hafnarfirði, andaðist í Borgarspítalanum aðfaranótt jóladags. Aðalheiður Þóra Sigurðardóttir, Hildur Björg Ingibertsdóttir, Svala Ingibertsdóttir, Berglind Ingibertsdóttir, Pétur Kr. Árnason, Úlfhildur Þorsteinsdóttir. t Ástkær móðir okkar, tengdamóðir, amma og langamma, SÓLVEIG CLAUSEN kaupmaður, verður jarðsungin frá Dómkirkjunni föstudaginn 29. desember kl. 10.30. Lára Clausen, Árni S. Kristjánsson, Herluf Clausen, Sigríður Ingvarsdóttir, Guðrún Clausen, Jón R. Antonsson, barnabörn og barnabarnabörn. Harald kanna vöðin. Hann þótti með afbrigðum góður vatnamaður og fundvís á vöð. Þegar Haraldur er á miðjum aldri fer gönguferðum þeirra fé- laga að fækka. Réðu því ýmsar ástæður. Fór hann þá að ferðast með Ferðafélagi íslands, en þar kynnist ég þessum ágætis manni. Vegna mikillar þekkingar á land- inu, sem hann unni svo mjög, sögu þess, menningu, tíðaranda og ör- lögum genginna kynslóða var hann meðal skemmtilegustu ferðafé- laga. Haraldur lét ekki mikið fyrir sér fara, enda maðurinn hógvær, en einhvern veginn var það svo að hann dró flesta að sér með sinni ljúfmannlegu framkomu, enda fé- lagslyndur, þó fremur seintekinn til náinna kynna. Ég átti þess kost að fara marg- ar ferðir víða um landið með Har- aldi og naut því vel þekkingar hans, sem hann var óspar á að miðla. Er komið var að kvöldi í eitthvert sæluhúsanna eða fjalla- kofa var hann manna skemmtileg- astur. Eitt sinn er við gengum saman um hið grýtta Ódáðahraun spurði ég Harald hvort hann væri svona grýttur vegurinn sem biði okkar að íokum. „Það má hamingj- an vita, en við höfum nú báðir gaman af ferðalögum," var svarið. Haraldur var gæddur þeirri gáfu að gera alvarlegustu máí skemmti- leg. Þannig er vel þekkt innan Ferðafélagsins þegár honum var falið að freista þess að fá Davíð Ólafsson seðlabankastjóra til að taka að sér forustu félagsins eftir að Sigurður Jóhannesson i lést snögglega. Þá reið á miklu fyrir félagið að til forystu veldist réttur maður. Þótt Davíð og kona hans hefðu ferðast mikið með félaginu voru þeir Haraldur ekki kunnugir. Er Haraldur kom á fund Davíðs á skrifstofu hans ásamt öðrum stjórnarmanni hóf hann málaleitan sína með þessum orðum: Við tveir sem hér erum komnir erum ekki þeir bógar að við treystum okkur til að fremja bankarán með neinum árangri. Aftur á móti teljum við okkur geta rænt bankastjóra. Ekki er að orðlengja það að erindi hans var vel tekið. Þessir tveir áttu eft- ir að verða nánir vinir. Haraldur naut ekki langrar skólagöngu. En með því að ávaxta vel sitt pund varð hann einn virt- asti hugvísindamaður sinnar kyn- slóðar. Merkur maður skrifaði um Harald sjötugan: „Hann er sann- kallaður menntamaður" og bætti við:.....menntamaður og menntað- ur maður er sitt hvað". Kona Haralds er Sigrún Á. Sig- urðardóttir, ættuð úr Ólfusi, mikil ágætis kona, dugnaðar ferðamað- ur á yngri árum. Þar var jafnræði með þeim hjónum. Hún studdi mann sinn vel til starfa. Hygg ég að hlutur hennar í hinu mikla verki ERFIDRYKKJUR P E R L A N sími 562 0200 Erfidrykkjur Glæsileg kaffi-hlaðborð, fallegir salir og mjög góð þjónusta Upplýsingar ísíma 5050 925 og 562 7575 FLUGLEIÐIR HÉTEL LOFTLEIDIR
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.