Morgunblaðið - 20.11.1997, Blaðsíða 68

MORGUNBLAÐIÐ, KRINGLAN1,103 REYKJAVIK, SÍMI5691100, SÍMBRÉF 5691181
PÓSTHÓLF 3040, NETFANG: RITSTJ@MBL.IS, AKUREYRI: KAUPVANGSSTRÆTI1
FIMMTUDAGUR 20. NÓVEMBER 1997
VERÐ í LAUSASÖLU 125 KR. MEÐ VSK
Búrhval rak á land í Steingrímsfírði
Reynt að aflífa
helsærðan hvalinn
REYNT var að aflífa búrhval í
gærkvöldi þar sem hann lá hel-
særður á grynningum í landi
Hrófbergs í Steingrímsfirði, en
hvalinn hafði rekið þar á land í
gærmorgun. Að sögn Höskuldar
Erlingssonar yfirlögregluþjóns á
Hólmavík var óvíst hvort tókst
að aflífa hvalinn þar sem myrkur
var skollið á þegar hann var
skotinn nokkrum skotum af
reyndum hrefnuveiðimanni með
sérstakri hvalabyssu.
Höskuldur varð vitni að því
þegar hvaiinn rak upp í grynn-
«gpngarnar í gærmorgun og sagði
hann að þá þegar hefði verið
ljóst að hvalurinn væri bæði átta-
villtur og mikið særður. Hann
hefði bæði verið skaddaður á
maga og sporði og þótt vatnað
hefði undir hann þar sem hann lá
20-30 metra frá landi hefði hann
ekki sýnt neina tilburði í þá átt
að koma sér á haf út.
Höskuldur sagðist vona að
skotið hefði banað skepnunni en
óvíst hefði verið hvort hvalurinn
hefði lifað til morguns þótt hann
hefði ekki verið skotinn því hann
hefði greinilega verið orðinn
mjög máttfarinn áður en reynt
var að lóga honum. Höskuldur
sagði óvíst hvað gert yrði við
hræið en samráð yrði haft við
landeiganda sem ætti rétt á rek-
anum samkvæmt ákvæðum í
Jónsbók. Gísli Víkingsson líf-
fræðingur hjá Hafrannsókna-
stofnun sagði ómögulegt að segja
til um hvað hefði valdið því að
hvalinn rak upp í grynningar.
SH opnar söluskrif-
stofu í Shanghai í Kína
SÖLUMIÐSTÖÐ hraðfrystihús-
anna hf. er nú að opna sölu- og inn-
kaupaskrifstofu í Shanghai í Kína
og er það jafnframt tíunda erlenda
söluskrifstofan sem rekin er á veg-
um SH. Að sögn Friðriks Pálsson-
ar, forstjóra SH, hefur ekki orðið
vart neikvæðra viðbragða af hálfu
kínverskra stjórnvalda vegna
þessa. Skrifað var undir leigu-
samning vegna húsnæðis í fyrra-
dag og er ætlunin að flytja inn um
helgina. Forstöðumaður skrifstof-
unnar hefur verið ráðinn Páll Jóns-
son.
Markaðurinn kortlagður
Það sem SH hefur selt inn á
Kínamarkað hefur nánast alfarið
farið í gegnum erlend sölufyrir-
tæki, að sögn Friðriks. „Eftir að
Ekki vart nei-
kvæðra viðbragða
af hálfu kín-
verskra yfirvalda
við fórum að sinna þessu markaðs-
starfí meira sjálfir beint eða í
gegnum söluskrifstofu okkar í Jap-
an, höfum við fundið fyrir miklum
áhuga þarlendra fyrirtækja á að
auka þessi viðskipti. Það sem af er
þessu ári höfum við selt afurðir í
Kína fyrir um fjórar milljónir doll-
ara sem er að vísu ekki stór tala en
nógu mikill vísir til þess að halda
áfram. Við höfum okkar eigin áætl-
anir um sölu sem ekki verða gefnar
upp á þessu stigi.“
„Það er nokkuð um liðið síðan
við fórum að fylgjast með og kort-
leggja kínverska markaðinn. Salan
á undanfömum mánuðum hefur
verið það góð, sérstaklega í rækju
og reyndar fleiri tegundum, að við
sáum fram á að geta nýtt þann byr
sem við fundum þarna,“ sagði Frið-
rik.
Kínverjar eru mesta fiskveiði-
þjóð heims en að sögn Friðriks er
litið á nýju skrifstofuna bæði sem
sölu- og innkaupaskrifstofu. Auk
sölu á afurðum til Kína yrði hrá-
efni keypt af Kínverjum fyrir sölu-
skrifstofur SH annars staðar. „Við
seljum mikið af fiski út um allan
heim og kaupum m.a. hráefni fyrir
verksmiðjur okkar í Bandaríkjun-
um og Bretlandi frá Kína,“ sagði
Friðrik.
Morgunblaðið/RAX
ÞRAUTREYNDUR hrefnuveiðimaður var fenginn til að skjóta hvalinn sem velti sér helsærður um á grynningunum við Hrófberg í Steingrímsfirði.
Sameiginleg stefna íslands og Noregs í samningaviðræðum um Schengen
Vilja áfram þátttöku í öll-
-um viðræðum og tillögurétt
ÍSLENZK og norsk stjórnvöld
hafa komið sér saman um sameig-
inlega stefnu í samningaviðræðum
við Evrópusambahdið um þátttöku
ríkjanna í hinu breytta Schengen-
vegabréfasamstarfi, en ákveðið
hefur verið að Schengen-samning-
urinn verði hluti af stofnsáttmála
ESB og að stofnanir þess taki við
framkvæmd hans. Sendiráð Nor-
egs og íslands í Brussel hafa nú í
vikunni kynnt fastafulltrúum aðild-
>>pBrríkja ESB hjá stofnunum sam-
bandsins áherzlur ríkjanna í við-
ræðunum, sem framundan eru.
Ríkin vilja meðal annars áfram
eiga aðild að öllum viðræðum innan
ESB sem snerta vegabréfasam-
starfið og tillögurétt um nýjar
Schengen-reglur.
I þeim áherzlum, sem Island og
^N'oregur hafa komið sér saman um,
er samkvæmt heimildum Morgun-
blaðsins lögð áherzla á að ljúka
megi samningaviðræðum með
skjótum og einfóldum hætti. Ríkin
vilja að sem allra fæstu verði breytt
frá samstarfssamningi þeirra við
Schengen-ríkin, sem skrifað var
undir fyrir tæpu ári. Þau telja ekki
þörf á að bíða eftir niðurstöðu
nefndar ESB, sem vinnur að því að
meta hvaða hluti Schengen-regln-
anna eigi að tilheyra yfirþjóðlegri
fyrstu stoð ESB og hvað milliríkja-
samstarfmu í þriðju stoð.
Viðurkenna frumkvæðisrétt
framkvæmdastj órnar
ísland og Noregur viðurkenna
þann rétt framkvæmdastjórnar
ESB að hafa ein frumkvæði að
breytingum á þeim reglum
Schengen, sem falla munu undir
hina yfirþjóðlegu fyrstu stoð sam-
bandsins. Hins vegar telja þau að
afskipti landanna tveggja af þróun
Schengen-reglnanna innan ESB
falli undir milliríkjasamstarf og Is-
lendingar og Norðmenn eigi því að
hafa tillögurétt.
Þá krefjast löndin þess að áfram
verði viðhaldið þeirri skipan mála
að ísland og Noregur taki fullan
þátt í öllum viðræðum um vega-
bréfasamstarfið. Það geti ekki kom-
ið í staðinn að ESB sendi þeim
skýrslur um gang viðræðna eftir á.
Ríkin benda á að þau taki nú þegar
þátt í Schengen-samstarfinu og
engin sérstök vandamál hafi komið
upp vegna sérstakrar stöðu íslands
og Noregs. Þá ítreka löndin að sam-
kvæmt samstarfssamningnum geti
hvorugt ríkið orðið dragbítur á
framþróun á sviði vegabréfasam-
starfsins og sú verði raunin áfram,
eftir að Schengen verður hluti af
ESB.
Verða ekki aðilar að neinum
stofnunum ESB
ísland og Noregur telja að bók-
unin við Amsterdam-samninginn,
þar sem kveðið er á um að
Schengen verði innlimað í ESB, sé
sjálfstæður lagagrundvöllur, sem
stuðli að því að réttindum og skyld-
um samkvæmt samstarfssamningn-
um verði viðhaldið. Þetta komi í veg
fyrir kröfur um að löndin tvö undir-
gangist yfirþjóðlegt vald stofnana
ESB. Ríkin taka fram að Island og
Noregur verði ekki aðilar að nein-
um stofnunum sambandsins og að
ráðherraráðið og nefnd fastafull-
trúa ESB-ríkja geti áfram haldið
sjálfstæða fundi vegna formlegrar
samþykktar ákvarðana um
Schengen, þótt gert sé ráð fyrir að
ísland og Noregur séu með í öllum
viðræðum.
Börðu
lögreglu-
mann með
hjólabretti
HÓPUR fimmtán ára unglinga í
Garðabæ gerði aðsúg að tveim-
ur lögreglumönnum í gær um
kl. 17.30 þegar lögreglan hafði
verið kvödd á vettvang við
íþróttamiðstöðina þar sem ung-
lingarnir höfðu veist að jafn-
aldra sínum.
Þegai- lögreglumenn komu
drengnum til hjálpar og ætluðu
að hafa hann á brott með sér
réðust unglingarnir á lögreglu-
mennina og upphófust þá mikil
átök að sögn lögreglunnar.
Annar lögreglumannanna var
barinn í höfuðið með hjólabretti
og bíll þeirra varð fyi-ir tals-
verðu hnjaski. Áttu lögi-eglu-
mennirnir fótum fjör að launa
með þann sem fyrir árásinni
hafði orðið.
Félagsmálayíirvöldurn í
Garðabæ var tilkynnt um athæfi
unglinganna og er búist við að
þau láti málið til sín taka í dag.