Óðinn - 01.01.1934, Blaðsíða 36

36
ÓÐIN N
Yfirlit yfir búnaðarástand og liklega efnalega
afkomu í Landhreppi frá 1822—1930 o. fl.
Ár Tala bænda Aðrir gjalde. É s Lausafje hndr. Útsvar Ómagar
1822 .... 46 2 500? 400? Fiskar 29?
1830 .... 53 ? 500? 599 3080 15?
1840 .... ? ? 535 448'/. 3188'/. 18?
1850 .... ? ? 550 544'/. 1460? ?
1860 .... 55 13 550 274'/. 4049 19
1870 .... 47 5 5381/* 270'/. 11877 38
1880 .... 47 12 597>/2 431 5846 29
1881 . . , . 48 12 597>/2 370'/. 76381 39
1882 .... 39 )) 487'/. 92 8525 43
1883 .... 38 3 495'/. 102 6996'/. 46
1890 .... 40 35 423 307'/. 7229'/. 33
1896 .... 39 28 427 498 Krónur 1376,00 18
1900 .... 38 25 442 371,60 2016,00 21
1910 .... 38 26 442 533 1888,50 20?
1919 .... 36 42 442 528'/. 3250,00 7?
1920 .... 35 47 442 504 3422,00 5075,00 6
1930 .... 37 75 442 560? 8
Ath. Par setn eyða er eða spurningarmerki, er heim-
ildin annað hvort svo skemd eða ógreinileg, að eigi
verður með vissu sjeð eða sagt.
Eydd býli siðan 1822: Merkihvol), Skógarkot, Ósgröf,
Yrjur, Eskiholt, Mörk, Stóri-Klofi, Litii-KIofi, Borg,
Tjörfastaðir, Árbær, Gata, Hátún, Litla-Skarð, Stampur,
alls 15 býli, er eyðst hafa að meira eða minna leyti og
orðið óbyggileg, sem sjerstök býli, vegna sandskemda,
en óeyddar grasnytjar þeirra notaðar af nágranna-
búendum, er líka hafa orðið fyrir meiri eða minni
sandágangi.
samur, hversdagslega hæglátur í fasi og máli,
en þungur á báru í andróðri.
Viðkvæmni á hann mikla til fyrir bágindum
og böli annara og umbótavilja inni fyrir, þótt
fátt um tali, og lætur varla bágstaddan og hrygg-
an engu bættan við sig skilja. — Fátæktina, sem
hann þekkir og man, eins og hver annar, og
meir en margur annar, hefur hann einnig ein-
Iæga löngun til að ljetta hjá öðrum, og hefur
oft gert sitt til þess, á ýmsan hátt; en helst hefur
hann þó viljað og reynt, með ráðum og dáð, að
hjálpa þannig, að viðkomanda gerðist unt að
hjálpast sjálfur, eða komast hjá, að verða upp á
aðra kominn, meðan heilsa og kraftar endast.
Hefur yfirleitt alt hans starf í opinberu og einka-
lífi hans haft þennan tilgang, og hugurinn og við-
leitnin jafnaðarlegast verið sú, að koma sams-
konar hugarfari inn hjá öðrum, bæði auðugum
og snauðum, án þess þó að vilja innræta nokkr-
um smásálarlegan og vesalmannlegan nurlara-
hátt eða nápínuskap.
Sá, sem þetla segir, þekkir Eyjólf töluvert vel,
líklega betur en margur annar, og er einn af
þeim, sem Eyjólfur hefur, umeittskeið, hjálpað
til sjálfshjálpar, ekki með efnalegum gjöfum,
heldur með velvildarfullri einlægni, hentugri til-
högun og hollum ráðum, og munu ýmsir fleiri
hafa frá svipuðu að segja. AU-mikið hefur verið
sagt um ráðríki Eyjólfs. En »þeir segja mest af
ólafi kongi, sem hvorki hafa sjeð hann nje heyrt«.
— Það er satt, að Eyjólfur hefur haldið fast á
flestum sinum málum, en vanalegast gert það
með þeim rökum, sem sannfærandi voru, og
þess vegna komið þeim svo mörgum fram.
Vænta má nú, að ýmsum kunni að þykja
ýmist meir en nóg mælt um Eyjólf eða þá
minna en nóg, þar sem aðeins kosta hans er
getið, en galla að engu. Því að væntanlega sje
hann ekki gallalaus fremur en aðrir.
Þar til er því að svara, að hjer er enginn
lastaður, og að það voru aðallega hinir mörgu
kostir þessa manns, sem hafa haft og hafa enn
mesta og besta þýðingu til þrifa og sæmdar
Landsveitar um síðastliðin 50 ár, samkvæmt
framansagðri sögu, eins og líka samskonar kostir
margra annara sveitunga hans, og þar á meðal
þeir kostir þeirra, að kunna að meta kosti Eyj-
ólfs og nota yfirburða hæfileika hans til forustu
og framkvæmda um velferðarmál þeirra allra,
enda er hjer ekkert vísvitandi eða viljandi of-
sagt, en alt með þeirri sannfæringu, að satt sje,
og að, að minsta kosti, langflestir sveilungar og
samverkamenn oddvitans gamla, muni telja hann
maklegan þeirra ummæla, sem hjer eru um
hann höfð, svo að síst sje um of.
Skal það svo síðast sagt, eins og er, að sögu-
ágrip það, sem hjer að framan er skrifað um
málefni og menn Landsveitar, svo ófullkomið
sem það þó er, er saman tekið aðallega til
minningar um 50 ára oddvita-afmæli hins 76
ára gamla manns, Eyjólfs í Hvammi, á kom-
anda vori, og til þakklátrar viðurkenningar á
heillaríkum árangri af hans langa og mikla starfi
fyrir sveil sína, jafnt út á við sem inn á við.
Væntir og sá, er þetta ritar, að langflestir Land-
menn undirriti þessa viðurkenningu í verki nú
í vor með því, einu sinni enn, að endurkjósa
Eyjólf í hreppsnefnd sfna, og er þá víst, að
hreppsnefndin mun ekki láta á sjer standa um