Morgunblaðið - 02.11.2001, Blaðsíða 1

251. TBL. 89. ÁRG. FÖSTUDAGUR 2. NÓVEMBER 2001 PRENTSMIÐJA MORGUNBLAÐSINS
STOFNAÐ 1913
MORGUNBLAÐIÐ 2. NÓVEMBER 2001
ERLENDUM fréttamönnum var í gær leyft í
fyrsta sinn að kanna aðstæður í borginni Kandahar
í Afganistan og nágrenni hennar en harðar loft-
árásir hafa verið gerðar á hana undanfarnar vikur.
Skoðuðu þeir rústir birgðastöðvar Rauða hálfmán-
ans þar sem talibanar sögðu að 13 manns hefðu fall-
ið á miðvikudag. Miklar skemmdir hafa orðið í borg-
inni og rafmagn af skornum skammti.
Fréttamenn heimsóttu smáþorpið Chokar Kar-
aiz í um 60 kílómetra fjarlægð frá Kandahar og
sögðu það hafa verið jafnað gersamlega við jörðu.
Miklir gígar voru þar sem húsin höfðu staðið,
brunnin bílflök á víð og dreif og kúlnagöt voru á
pottum og öðrum húsbúnaði. Íbúarnir sögðu að yfir
30 manns hefðu fallið og aðeins um 20 komist lífs af
er gerðar voru harðar árásir með sprengjum og fall-
byssum 19. og 20. október. Einnig hefðu nokkrir
hirðingjar er voru með tjöld sín skammt frá fallið.
Embættismaður í Washington er ekki vildi láta
nafns síns getið sagði að umrætt hús í Kandahar
hefði verið notað af hryðjuverkamönnum en talib-
anar sett þar upp merki Rauða hálfmánans eftir
árásina til að villa um fyrir fjölmiðlum. Bandarísku
mannréttindasamtökin Human Rights Watch
gagnrýndu í gær harðlega mannfallið í röðum
óbreyttra borgara í Afganistan. Sögðust þau hafa
fengið frásagnir af árásinni á þorpið staðfestar með
viðtölum við flóttamenn í búðum í Pakistan.
„Ekkert vitnanna sem samtökin yfirheyrðu vissi
til þess að talibanar eða al-Qaeda væru með stöðvar
í grennd við staðinn sem ráðist var á. Ef einhver
hernaðarleg skotmörk voru á svæðinu langar okkur
til að vita hver þau voru,“ sagði Sidney Jones,
stjórnandi Asíudeildar Human Rights Watch.
Varnarmálaráðuneytið í Washington skýrði í
gær frá því að ákveðið hefði verið að skipta um um-
búðir á gulum matarpökkum sem varpað hefur ver-
ið yfir Afganistan úr mikilli hæð. Hætta er talin á að
fólk villist á pökkunum og ósprungnum flísa-
sprengjum sem munu vera gular að lit.
Tyrkir hafa ákveðið að senda 90 hermenn til
stuðnings Bandaríkjamönnum í Afganistan og einn-
ig munu nokkur hundruð tékkneskir hermenn að-
stoða bandamenn. Tyrkir eru fyrsta múslímaþjóðin
sem beinlínis leggur til hernaðarlega aðstoð. Um
þúsund pakistanskir sjálfboðaliðar munu í gær hafa
farið yfir landamærin til að berjast með talibönum
sem fögnuðu liðveislunni.
Mannfall í röðum óbreyttra
borgara hart gagnrýnt
Fréttamönnum leyft
að kanna aðstæður
við Kandahar
Kabúl, Washington, Chokar Karaiz í Afganistan. AP, AFP.

Bandarískar/28
TALIBANAR í Afganistan leyfðu í
gær erlendum fréttamönnum í
fyrsta sinn að kanna tjónið sem
orðið hefur í aðalvígi þeirra, borg-
inni Kandahar, og í grennd við
hana í loftárásum Bandaríkja-
manna. Sýndar voru einnig 18 ný-
teknar grafir í þorpinu Chokar
Karaiz, um 60 km norðan við borg-
ina, en þorpið var jafnað við jörðu
fyrir rúmri viku. Þorpsbúar sögðu
að um 30 manns hefðu fallið. 65
ára gamall karlmaður, Mungal,
sýndi fréttamönnunum grafirnar
og sagði að sum fórnarlambanna
hefðu tæst í sundur og litlar leifar
fundist. Hann sagðist ekki vilja
formæla Bandaríkjamönnum en
flugmennirnir hefðu átt að kanna
betur hvað þeir væru að ráðast á.
„Ég hef ekki vit á stjórnmálum
en ég er reiður,“ sagði Mungal sem
hér fer með bæn við grafirnar.
Reuters
Grafir
í Chokar
Karaiz
EINKAREKINN, kristinn
skóli í Liverpool á Englandi
mun leita til dómstóla til þess
að tryggja rétt skólayfirvalda
til að flengja nemendur. Lík-
amlegar refsingar eru bann-
aðar í skólum í Bretlandi og
munu yfirvöld beita sér fyrir
því að beiðni Christian
Fellowship-skólans í Liver-
pool verði hafnað.
Yfirkennarinn við skólann
segir að samkvæmt úrskurði
Mannréttindadómstóls Evr-
ópu frá 1999 sé ekkert í lög-
um sem banni skólayfirvöld-
um að nota flengingar í
refsingarskyni ef foreldrar
barnanna heimili það. „Við
ætlum ekki að koma á
grimmilegri, dickensískri
bælingu, við viljum tryggja
að nemendur finni til öryggis
þegar þeir eru í skólanum,“
sagði yfirkennarinn.
Bresk stjórnvöld hafa hafn-
að úrskurði Evrópudómstóls-
ins. Í umræddum skóla eru
nemendur úr öllum kristnum
söfnuðum á aldrinum fjögurra
til sextán ára. Sagði yfirkenn-
arinn að foreldrar nemend-
anna vildu að í skólanum yrði
líkamlegum refsingum beitt
„sparlega“, og teldu það betri
refsingu en tímabundna
brottvísun.
Breskur einkaskóli
Fái að
nota
fleng-
ingar
London. AP.
GEORGE W. Bush, forseti Banda-
ríkjanna, hvatti í gær til, að hert yrði
verulega á samningnum um sýkla-
vopn frá 1972. Sagði hann, að hugs-
anlega ætti að gera það refsivert að
hafa slík vopn undir höndum.
Bush sagði, að hætta væri á að
ógnin vegna sýklavopna gæti enn
aukist. Forsetinn leggur til, að Sam-
einuðu þjóðunum verði gert kleift að
hafa eftirlit með sýklavopnafram-
leiðslu um allan heim og ákveðnar
verði harðar refsingar við brotum á
samningnum frá 1972. Eru tillög-
urnar í mörgum liðum og verða trú-
lega lagðar fyrir fund þeirra ríkja,
sem stóðu að samningnum, en hann
verður haldinn í Genf 19. þessa mán-
aðar.
Vill herða
reglur um
sýklavopn
Washington. AFP.

Fjórða dauðsfallið/30
TONY Blair, forsætisráðherra Bret-
lands, lauk í gær tveggja daga ferð
sinni til Miðausturlanda og hvatti
hann ákaft til þess að Ísraelar og
Palestínumenn settust að samninga-
borði á ný. Blair sagði mikilvægt að
aðgerðir sem gripið væri til í því
skyni að treysta öryggi Ísraela væru
í samræmi við alþjóðalög. Binda yrði
enda á vítahring manndrápa.
„Þegar þið eruð búnir að úthella
blóðinu eruð þið í sömu sporum, Ísr-
ael verður enn til og óhjákvæmilegt
er að Palestínuríki verði sett á lagg-
irnar,“ sagði Blair. Forsætisráð-
herra Ísraels, Ariel Sharon, sagðist á
fundi með Blair vera reiðubúinn að
gera „sársaukafullar málamiðlanir“
til að ýta undir friðarviðræður en
hann myndi ekki stefna öryggi borg-
ara Ísraels í voða.
Yasser Arafat, leiðtogi Palestínu-
manna, sagði stjórn sína hafa reynt
að hamla eftir mætti gegn hryðju-
verkum. Hann sagði að yfirlýsingar
Osama bin Ladens í gær, þar sem
hann hvatti Pakistana til að hætta að
skipa sér „undir merki krossins“
gegn trúbræðrum í Afganistan væru
„mjög hættulegt tal“.
Vilja hlé á loftárásum
Leiðtogar arabaríkja lögðu í sam-
tölum við Blair áherslu á andstöðu
sína við loftárásir Bandaríkjamanna
og Breta á stöðvar talibana í Afgan-
istan. Miklu skipti að gert yrði hlé á
árásunum er ramadan, föstumánuð-
ur múslíma, hefst 17. nóvember og
mun það meðal annars hafa komið
fram er Blair ræddi við leiðtoga
Sádi-Arabíu. Jafnt Bandaríkjamenn
sem Bretar höfnuðu þeirri ósk í gær
og sögðu öllum fyrir bestu að átök-
unum lyki sem fyrst. Öryggismála-
ráðgjafi George W. Bush Banda-
ríkjaforseta, Condoleezza Rice,
benti á að talibanar hefðu aldrei gert
hlé á hernaði sínum í ramadan.
Blair sagðist hafa áttað sig á því að
„gjá misskilnings“ væri á milli Vest-
urlanda annars vegar og araba og
múslíma hins vegar. Þessa gjá vildu
bin Laden og hans líkar reyna að
breikka eftir mætti. „Ef það tekst
getur það valdið miklum hörmung-
um,“ sagði Blair á fundi með Arafat.
Blair hvetur til nýrra
viðræðna um frið
Gaza, Riyadh, Amman. AFP, AP.
Segir Ísraela
verða að fara að
alþjóðalögum