Morgunblaðið - 02.11.2001, Blaðsíða 52

MINNINGAR
52 FÖSTUDAGUR 2. NÓVEMBER 2001 MORGUNBLAÐIÐ
Útfararþjónustan ehf.
Stofnuð 1990
Rúnar Geirmundsson
útfararstjóri
Traust persónuleg
alhliða útfararþjónusta.
Áratuga reynsla.
Símar 567 9110 & 893 8638
utfarir.is
✝ GuðmundurKristinn Krist-
insson fæddist 5. júlí
1925 í Reykjavík.
Hann lést á dvalar-
heimilinu Holtsbúð í
Garðabæ að morgni
25. október síðastlið-
inn. Foreldrar hans
voru Guðrún Otta-
dóttir húsmóðir, f. í
Reykjavík 16.12.
1892, d. 23.4. 1972,
og Kristinn Péturs-
son blikksmiður, f. í
Reykjavík 16.2.
1889, d. 5.5. 1965.
Þau bjuggu á Vesturgötu 46A í
Reykjavík. Systkini Guðmundar
eru: Pétur blikksmiður, f. 1917, d.
1984, kvæntur Steinunni R. G.
Guðmundsdóttur húsmóður, f.
1913, d. 1990; Otti, f. 1919, d. 1941;
Jón Bjarni forstjóri, f. 1922, d.
1975, kvæntur Ernu Árnadóttur
húsmóður, f. 1922; Helga húsmóð-
ir, f. 1923, gift Sveinbirni Sigurðs-
syni byggingameistara, f. 1919; og
Anna Kristjana húsmóðir, f. 1927,
d. 1984, gift Björgvini E. Gíslasyni
trésmið, f. 1928, d. 1982. Guð-
Rúna, f. 1983; Grímur, f. 1991; og
Birkir, f. 1994. 4) Guðrún Anna, f.
1954, d. 1974. 5) Guðmundur Al-
fred líffræðingur, f. 1961, kvænt-
ur Sólveigu Grétarsdóttur, f.
1959, börn þeirra eru Grétar Örn,
f. 1985, og Jóhanna Fríða, f. 1985.
Að loknu stúdentsprófi frá
Verslunarskóla Íslands 1946 nam
Guðmundur arkitektúr við
Tækniháskólann í Zürich í Sviss.
Hann hóf störf á Íslandi að námi
loknu árið 1953 og starfaði að list
sinni í rúma fjóra áratugi. Framan
af vann hann í náinni samvinnu
við Gunnlaug Halldórsson arki-
tekt og frá 1973 rak hann teikni-
stofu með mági sínum Ferdinand
Alfreðssyni arkitekt. Guðmundur
hannaði ásamt samstarfsmönnum
sínum fjölda af þekktum bygging-
um fyrir opinbera aðila og fyrir-
tæki. Hann hlaut margvísleg verð-
laun og viðurkenningar í sam-
keppni um hönnun. Guðmundur
tók virkan þátt í stjórnarstarfi
Arkitektafélags Íslands og var
m.a. formaður félagsins um
tveggja ára skeið og fram-
kvæmdastjóri stjórnar Bygginga-
þjónustu AÍ til fjölda ára. Hann
var nýlega tilnefndur heiðurs-
félagi AÍ.
Útför Guðmundar Kr. Kristins-
sonar fer fram frá Bessastaða-
kirkju í dag og hefst athöfnin
klukkan 15.
mundur kvæntist 3.
apríl 1948 Sigrid
Agnes Kristinsson
bókasafnsfræðingi, f.
1. nóvember 1927, d.
16. júlí 2000. Börn
þeirra eru: 1) Einar
Otti dýralæknir, f.
1948, kvæntur Sigríði
Rósu Magnúsdóttur, f.
1950, börn þeirra eru:
Magnús, f. 1973; Guð-
mundur Otti, f. 1977, í
sambúð með Völu
Dögg Marínósdóttur,
f. 1975, dóttir þeirra
er Stella Marín, f.
2000; Guðbjörg, f. 1981; Kristinn
Loftur f. 1986; og Einar Bjarni, f.
1992. 2) Helga arkitekt, f. 1950,
gift Ingólfi Gísla Ingólfssyni, f.
1941, d. 1996, börn þeirra eru
Guðmundur Gísli, f. 1976, Helgi
Ingólfur, f. 1979, Gunnar Örn, f.
1982, og Fanney Sigrid, f. 1986. 3)
Kristinn líffræðingur, f. 1952,
maki hans er Kristín Norðdahl, f.
1956, börn þeirra eru Snorri
Helgason, f. 1974, í sambúð með
Armi Lindén, f. 1977, dóttir þeirra
er Anja Kristín, f. 2000; Anna
Afi minn. Það er ekki margt sem
ég hef að segja. Þó þykir mér það
leitt að við áttum ekki mikil sam-
skipti síðustu árin. Mér eru enn í
fersku minni árin þegar ég var yngri
og við spjölluðum saman um svo
margt þegar ég gisti stundum heima
hjá ykkur ömmu. Minnisstæðust er
mér umræða okkar um bíla, en ég
litli strákurinn hafði mikinn áhuga á
þeim. Flottasti bíllinn að mínu mati
var þá Citröen GSA Pallas, bíll eins
og þú áttir og hægt var að hækka og
lækka. Ég man falleg sumarkvöld
sem ég átti á Álftanesinu og snark-
andi arineldinn í stofunni.
Vonandi færð þú nú góða hvíld hjá
ömmu Sísí, afi minn á Álftanesinu.
Magnús Einarsson.
Í dag er kvaddur hinstu kveðju
æskuvinur minn og bekkjarbróðir
Guðmundur Kr. Kristinsson arki-
tekt, sem er nýlátinn eftir langvinn
og erfið veikindi. Við vorum jafn-
aldrar og nábúar í æsku, fæddir í
húsum við sömu götu í vesturbænum
í Reykjavík og uppaldir á sömu slóð-
um. Við vorum saman í bekk í Mið-
bæjarskólanum alla okkar skóla-
göngu þar og síðar bekkjarbræður í
gegnum allan Verzlunarskólann uns
við útskrifuðumst sem stúdentar
vorið 1946. Þá skildi leiðir um sinn.
Guðmundur fór til náms í arkitektúr
í Sviss en undirritaður til hagfræði-
náms í Skotlandi.
Guðmundur var af sterkum stofn-
um vesturbæinga í báðar ættir, en
foreldrar hans voru Guðrún Otta-
dóttir og Kristinn Pétursson, mikil
heiðurs- og sómahjón. Guðmundur
ólst upp í stórum systkinahópi og
var mjög kært með þeim systkinum.
Ég átti því láni að fagna að kynnast
þessu fólki og var um tíma heima-
gangur þar á bæ. Við Guðmundur
vorum mikið saman á skólaárunum
og kynntumst því allnáið. Eitt það
fyrsta sem ég man eftir var þegar
verið var að kenna okkur teikningu í
barnaskóla. Verkefnin urðu hálfgerð
handarbakavinna hjá mér og fleirum
en Guðmundur var með þetta á
hreinu frá byrjun, því hann var lista-
teiknari og allt sem því viðkom lék í
höndunum á honum allt frá barn-
æsku. Hann var ótrúlega vandvirkur
og nákvæmur í öllu sem hann tók
sér fyrir hendur, svo mjög að stund-
um fannst mér þetta jaðra við full-
komnunaráráttu.
Guðmundur var góður námsmað-
ur og lauk stúdentsprófi með góðri
fyrstu einkunn. Það lá nokkuð ljóst
fyrir að hann hæfi nám í einhverju
því þar sem listhneigð hans fengi
notið sín og arkitektúr varð fyrir
valinu. Að námi loknu hóf hann störf
hér heima og allir vita hvernig til
tókst. Hver glæsibyggingin eftir
aðra sem hann teiknaði eða átti þátt
í að teikna reis vítt og breitt um
borgina auk virkjanamannvirkja á
hálendinu. Þrátt fyrir velgengni í
starfi var Guðmundur fremur dulur
að eðlisfari og hafði sig lítt í frammi
nema honum fyndist að sér vegið.
Hann hafði fastmótaðar skoðanir og
stóð fastur á þeim ef því var að
skipta.
Að leiðarlokum kveð ég vin minn
með virðingu og þökk. Við bekkj-
arsystkinin úr Verzlunarskólanum
vottum afkomendum Guðmundar
svo og öðrum ættingjum okkar
dýpstu samúð. Blessuð sé minning
Guðmundar Kr. Kristinssonar.
Guðni Hannesson.
Ég kynntist Guðmundi Kr. Krist-
inssyni arkitekt, fyrir tæpum þrjátíu
árum, þegar gamall skólabróðir
minn Ferdinand Alfreðsson teiknaði
fyrir mig hús. Þeir mágar ráku
teiknistofu við Ægisgötuna.
Það tók mig nokkurn tíma að
kynnast Guðmundi. Hann var ekki
með neitt óþarfa orðagjálfur, en tal-
aði skýrt og tæpitungulaust. Kjarn-
inn var skilinn frá hisminu. Við nán-
ari kynni kom í ljós að það var mikil
samsvörun í list hans og lífshlaupi.
Guðmundur þoldi gamansemi okkar
skólabræðranna, þegar ég heimsótti
þá á teiknistofuna, og tók fljótlega
þátt í henni. Skopskyn hans var hár-
fínt og stundum svolítið gáskafullt.
En alvaran var aldrei langt undan.
Málin voru þá krufin til mergjar og
áhugaverð skoðanaskipti fóru fram.
Hann var víða heima og setti sig vel
inní mál sem voru alls óskyld hans
fagmennsku.
Í störfum sínum sem arkitekt var
Guðmundur listamaður. Það er ekk-
ert tilviljunarkennt í teikningum
hans heldur eru þær vel grundaðar
og útfærðar. Engu var ofaukið. Fín-
legur og oft knappur stíll. Það má
benda á margar byggingar sem bera
vitni um hans frábæru fagmennsku.
Hann teiknaði stöðvarhúsin á Búr-
felli, Sigöldu og Hrauneyjafossi, ým-
ist einn eða með öðrum, og gæddi
þau lífi með listaverkum lands-
þekktra listamanna. Hönnunin á
stækkun á Háskólabíói er eins og
hún hafi verið ákveðin í upphafi, en
hún var ákveðin löngu eftir að húsið
var fullbyggt. Guðmundur og Gunn-
laugur Halldórsson arkitekt teikn-
uðu Háskólabíó, en Guðmundur og
Ferdinand hönnuðu stækkunina.
Það er ekki rétt að tala um viðbygg-
ingu við Háskólabíó, þar sem stækk-
unin er sjálfstætt listaverk. Margra
annarra verka hans væri vert að
minnast.
Guðmundur var kvæntur Sigrid
Kristinsson og eignuðust þau fimm
börn og eru fjögur þeirra á lífi. Guð-
mundur missti heilsuna fyrir tíu ár-
um. Sigrid hafði einnig verið heilsu-
laus í nokkur ár er hún lést fyrir
rúmu ári. Þau bjuggu á Álftanesi og
var það nokkuð táknrænt fyrir Guð-
mund að nefna hús sitt Vesturbæ, en
það var einmitt í vesturbænum í
Reykjavík sem hann var fæddur og
uppalinn. Það var einkar kært með
þeim hjónum. Það var eins og lífs-
neisti Guðmundar smámsaman
dofnaði eftir fráfall Sigrid.
Margs er minnast og margt að
þakka. Ég sendi fjölskyldu Guð-
mundar mínar innilegustu samúðar-
kveðjur.
Hafsteinn Hafsteinsson.
Kveðja frá Arkitekta-
félagi Íslands
Með Guðmundi Kr. Kristinssyni
er genginn einn af forvígismönnum
íslenskra arkitekta, einn þeirra sem
tóku virkan þátt í uppbyggingu ís-
lensks samfélags á seinni hluta lið-
innar aldar en helgaði sig jafnframt
félagsmálum arkitekta og sameigin-
legum framfaramálum þeirra sem
fagstéttar meira en flestir aðrir.
Heim kominn frá námi árið 1954
gerðist Guðmundur félagi í Húsa-
meistarafélagi Íslands sem svo hét
þá. Arkitektafélag Íslands var stofn-
að á grunni þess árið 1956 og var
Guðmundur formaður félagsins 1973
og 1974 en hafði áður gegnt ritara-
störfum í stjórninni 1956 –1957 og
verið meðstjórnandi 1968 og síðan
aftur 1972 og 1975. Auk stjórnar-
starfa átti hann sæti í öllum nefnd-
um félagsins um skemmri eða lengri
tíma, hann var í tímaritsnefnd,
menntamálanefnd, gjaldskrárnefnd
og tvisvar í samkeppnisnefnd. Guð-
mundur var einnig fulltrúi Arki-
tektafélagsins hjá Byggingaþjón-
ustu A.Í. 1968-1972 og jafnframt
framkvæmdastjóri Byggingaþjón-
ustunnar á blómaskeiði hennar
1968–1973. Að auki var Guðmundur
einn helsti hvatamaður að stofnun
Lífeyrissjóðs Arkitektafélags Ís-
lands sem tók til starfa 1968 og var
formaður fyrstu sjóðsstjórnarinnar.
Fyrir ötul og óeigingjörn störf í
þágu Arkitektafélagsins var Guð-
mundi veitt viðurkenning félagsins
árið 1990.
Á þessu hausti var í undirbúningi
að bæta um betur og var samþykkt í
stjórn félagsins hinn 24. október til-
laga til næsta félagsfundar um að
gera Guðmund Kr. Kristinsson að
heiðursfélaga í Arkitektafélagi Ís-
lands fyrir störf hans sem arkitekt
og í þágu arkitekta. Að morgni
næsta dags barst fréttin um andlát
Guðmundar. Þessi þakklætisvottur
félagsins komst því ekki til skila til
hans í lifanda lífi. Tillagan var engu
að síður kynnt á félagsfundi daginn
eftir og vottuðu fundarmenn minn-
ingu Guðmundar Kr. Kristinssonar
þar virðingu sína.
Fyrir hönd Arkitektafélags Ís-
lands flyt ég fjölskyldu Guðmundar
Kr. Kristinssonar hluttekningu og
samúð við andlát hans um leið og
þökkuð er samfylgdin, störfin og fé-
lagsskapurinn.
Stefán Örn Stefánsson.
Með Guðmundi Kr. Kristinssyni
er fallinn frá einn brautryðjendanna
í stétt íslenskra arkitekta á 20. öld.
Nýkominn heim frá námi árið 1953
réðst hann til starfa hjá Gunnlaugi
Halldórssyni arkitekt, helsta frum-
herja módernismans í íslenskri
byggingarlist, sem þá hefði rekið
eigin teiknistofu í Reykjavík um
tuttugu ára skeið. Samstarf þeirra
var farsælt enda höfðu þeir „sömu
fagurfræðilegu afstöðu til viðfangs-
efnanna“ svo vitnað sé í orð Guð-
mundar sjálfs (Mbl. 21.2. ’86). Meðal
sameiginlegra verkefna þeirra má
nefna Háskólabíó, íbúðarháhýsi við
Sólheima 25 og 27, Búrfellsvirkjun,
Hús SPRON við Skólavörðustíg og
borgarbókasafn í Kringlunni, sem
ekki var byggt. Jafnhliða störfum á
teiknistofu Gunnlaugs hóf Guð-
mundur snemma rekstur eigin
teiknistofu. Á fyrstu árunum voru
verkefnin einkum á sviði innréttinga
og íbúðarhúsa, þar sem kvað við nýj-
an tón í formsköpun, efnis- og lita-
vali. Á árunum 1959–61 vann Guð-
mundur ásamt starfsbróður sínum,
Manfreð Vilhjálmssyni, uppdrætti
að eigin íbúðarhúsum þeirra tveggja
á Álftanesi, sem telja má til tíma-
mótaverka í íslenskri byggingarlist
á 20. öld. Í húsum sínum innleiddu
arkitektanir tveir byltingarkenndar
nýjungar á þeirra tíma mælikvarða í
rýmisskipan, fagurfræði og tækni-
legri uppbyggingu húsa, sem þeir
síðan þróuðu áfram í verkum sínum
á 7. áratugnum. Árið 1973 gerðist
mágur Guðmundar, Ferdinand Al-
freðsson, félagi hans um rekstur
teiknistofunnar en þeir höfðu þá
unnið saman um nokkurt skeið. Er
Ferdinand meðhöfundur að nokkr-
um helstu verka Guðmundar, m.a.
skrifstofuhúsi Olíufélags Íslands við
Suðurlandsbraut 18, höfuðstöðvum
Rafveitu Reykjavíkur (nú Orkuveitu
Reykjavíkur) við Suðurlandsbraut
34, Breiðholtskirkju og stjórnstöð
Landsvirkjunar við Bústaðaveg.
Ekki er á neinn hallað þótt sagt sé
að Guðmundur Kr. Kristinsson hafi
verið einn færasti fagmaður sem
stétt íslenkra arkitekta hefur eign-
ast. Kom þar allt saman, listrænt
auga hans og frábær teiknikunnátta,
staðgóð menntun og skilningur á
formhugsun nútíma byggingarlistar
auk þess valds sem hann hafði á
samþættun tæknilegra og fagur-
fræðilegra útfærslna í byggingum.
Guðmundi var ekki tamt að fjölyrða
um verk sín en þau munu um ókom-
in ár bera höfundi sínum fagurt
vitni. Fjölskyldunni í Vesturbæ
votta ég samúð mína.
Pétur H. Ármannsson,
deildarstjóri
byggingarlistardeildar
Listasafns Reykjavíkur.
Guðmundur Kr. Kristinsson arki-
tekt lést að morgni fimmtudagsins
25. október síðastliðins á 77. aldurs-
ári. Hann hafði átt við erfiðan heilsu-
brest að stríða í tæpan áratug sem
rændi hann starfsgetu og lífsgleði.
Guðmundur var fæddur við Vest-
urgötuna í Reykjavík, kominn út af
þekktum iðnaðarmönnum, en í föð-
urætt var afi hans Pétur Jónsson
blikksmiður og í móðurætt var afi
hans Otti Guðmundsson skipasmið-
ur úr Engey. Kristinn Pétursson
blikksmiður faðir Guðmundar, sem
ásamt bróður sínum rak Blikk-
smiðju JB Pétursson, var meðal
þekktustu iðnaðarmanna bæjarins
um sína daga. Þess má geta að blikk-
smiðjan starfar enn, liðlega 100 ára
gömul, og er elsta blikksmiðja lands-
ins.
Eðlilegt hafði verið að Guðmund-
ur hefði haslað sér völl á sviði iðju og
iðnaðar svo sem þeir gerðu tveir
bræður hans, sem báðir urðu mik-
ilvirkir á því starfssviði. En svo var
ekki, hugur hans stóð til náms í arki-
tektúr. Að afloknu stúdentsprófi frá
Verzlunarskóla Íslands 1946 hóf
hann nám í arkitektúr við Eideg-
mössiche Technische Hocschule í
Zürich í Sviss árið 1949 og lauk þar
lokaprófi 1953. Heim kominn hóf
hann störf hjá Gunnlaugi Halldórs-
syni arkitekt og varð fljótlega félagi
hans og samstarfsmaður, við ýmis
stór verkefni. Jafnframt rak hann
sína eigin teiknistofu og frá 1973 í
félagi við Ferdinand Alfreðsson mág
sinn.
Þegar Guðmundur kemur frá
námi er stétt arkitekta fámenn og
enn takmarkaðri skilningur á mik-
ilvægi starfa þeirra í þágu menning-
ar og lista en nú er. Með honum
bættist í hóp frumkvöðlanna ötull og
vandvirkur liðsmaður sem vann
ótrauður að köllun sinni án þess að
spyrja hver verklaunin yrðu.
Á starfsferli sínum teiknaði Guð-
mundur fjölda mannvirkja á höfuð-
borgarsvæðinu og víðar um land. Má
þar nefna 1. áfanga Háskólabíós,
höfuðstöðvar Rafmagnsveitu
Reykjavíkur við Suðurlandsbraut,
skrifstofuhús SPRON við Skóla-
vörðustíg, höfuðstöðvar Olíufélags-
ins við Suðurlandsbraut, aðveitu-
stöðvar Rafmagnsveitu við
Barónsstíg, Meistaravelli og Elliða-
ár, sem hann teiknaði í samstarfi við
Ferdinand Alfreðsson. Þá teiknaði
hann stórvirkjanir við Þjórsá auk
fjölda íbúðarhúsa svo eitthvað sé
nefnt.
Vandvirkni og nákvæmni ein-
kenndi öll störf Guðmundar og
skipti engu máli hvort verkið væri
stórt eða smátt, sama alúðin var ein-
lægt fyrir hendi, þar voru engir laus-
ir endar og ekkert kom á óvart við
útfærslu verka hans.
Hann var vel máli farinn og var
umhugað um að verklýsingar væru
ritaðar á gott mál og auðskildar. Á
sama hátt og hann gerði kröfur til
sjálfs sín við hönnun bygginga gerði
hann kröfur til samráðgjafa sinna og
verktaka um að efni og útfærslur
væru fyrsta flokks.
Vei þeim ef þeir stóðu á gati þegar
til kaupanna kom.
Sú gamansaga er sögð að Svein-
björn Sigurðsson, mágur Guðmund-
ar og afkastamikill byggingameist-
ari hér í Reykjavík um áratugaskeið,
var eitt sinn spurður hví hann gerði
aldrei tilboð í verk sem Guðmundur
hafði hannað. Svar Sveinbjörns var
stutt: „Ég á ekki nógu vel yddaðan
blýant til þess að byggja hús sem
hann Guðmundur mágur hefur
teiknað.“ Sá fágæti ljóður var á ráði
hans að ganga varð eftir því við hann
að innheimta þóknun fyrir störf sín.
Varð að gæta þess sérstaklega við
verklok að svo væri. Er það sann-
færing mín að þar hafi hann margri
krónunni glatað og víst er að ekki
safnaði hann auði á veraldlega vísu,
þrátt fyrir eljusemi.
Auk umfangsmikilla arkitekta-
starfa vann Guðmundur að fé-
lagsmálum arkitekta, sat í stjórn
Arkitektafélagsins í nokkur ár og
vann að ýmsum nefndarstöfum fyrir
félagið. Jafnframt var hann fram-
kvæmdastjóri þess merkilega fyrir-
tækis sem Byggingaþjónusta Arki-
tektafélags Íslands var um árabil.
Guðmundur var meðalmaður á
vöxt og samsvaraði sér vel, var
snyrtilegur í klæðaburði og virðu-
legur í framgöngu. Hann hafði ríka
skaphöfn og lét ekki af skoðun sinni
nema beitt væri fullgildum rökum.
Hann skeytti ekki um eiginhags-
muni og varpaði þeim fyrir róða
heldur en láta segja sér fyrir verk-
um. Eftir hann liggur mikið ævistarf
og mun hans síðar verða minnst sem
eins af frumkvöðlum íslenskra arki-
tekta.
GUÐMUNDUR KR.
KRISTINSSON