Morgunblaðið - 14.03.2004, Síða 6
FRÉTTIR
6 SUNNUDAGUR 14. MARS 2004 MORGUNBLAÐIÐ
Enn og aftur mætast fréttamenn og þingmenn. Þó að þeireigist við í Valsheimilinu lýtur leikurinn sömu lögmálumog í sjónvarpssal. Þegar hann hefst gengur boltinn á millimanna sem vilja helst ekki gef’ann. Þeir skjóta þegar færi
gefst og koma sínu fram með ýmsum bellibrögðum; sumir meiri
tuddar en aðrir. Það eina óvenjulega er hversu mikið þingmennirnir
svitna. Þeir svitna ekki bara á enninu eins og í útsendingu heldur eru
fötin vot í gegn. Nú eru það nefnilega þeir sem elta fréttamennina.
Þingmenn eru með fullskipað lið og þingmenn á hliðarlínunni, sem
eiginlega eru varaþingmenn. Þetta er fyrirkomulag sem þingmenn
gjörþekkja. Þeir eiga í engum vandræðum með að skipta mönnum út
af og inn á. Þess vegna er það að þegar Sigurður Kári Kristjánsson
spyr Jón Gunnarsson hvort hann ætli ekki inn á, þá svarar Jón:
– Það þarf einhver að fara út af fyrst.
Annað gildir um starfsmenn Ríkisútvarpsins, sem eru vanari ævi-
ráðningum. Þegar óskað er eftir skiptingu, hrópar sá sem er inni á
vellinum að hann sé ekki þreyttur og heldur áfram að spila. Starfs-
menn Ríkisútvarpsins eru ekki vanir tilhugsuninni um að hægt sé að
skipta þeim út af, bara sisvona.
Það er líka athyglisvert að við hliðarlínuna leyfa menn sér að gant-
ast og brosa, en inni á vellinum stekkur engum bros.
Þar eru allir háalvarlegir. Meira að segja Gísli Mar-
teinn. Enda er þetta keppni. Þingmenn eru vanir að
taka það alvarlega þegar þeir keppa með liði sínu.
Vissulega eru þeir ekki í búningum í þingstörfum, en
það er líka alveg óþarfi. Það vita allir að þeir skipta í
lið eftir litum, alveg eins og í fótboltanum. Þess vegna
hefði maður haldið fyrirfram að það gæti verið vanda-
mál að velja lit á búninga þingmanna, en svo er ekki. Þeir spila í
grænum treyjum. Þannig er það líka þegar kemur að því að mynda
ríkisstjórn. Þá eru allir flokkar tilbúnir að spila í grænni treyju. Það
þarf hins vegar ekki að koma á óvart að Ríkisútvarpið spilar í svört-
um dómarabúningum.
Auglýsingar frá fyrirtækjum eru upp um alla veggi, eins og verður
einhvern tíma í þingsalnum, og fyrir miðju stendur stórum stöfum:
„Stokkaðu upp fjármálin – með hagstæðari lánum“. Þrátt fyrir þessa
áminningu er stemningin góð við hliðarlínuna, einkum þegar Stein-
grímur J. Sigfússon stendur þar. Hann hvetur sína menn óspart
áfram og er í raun synd að ekki séu leyfileg slík hvatningarhróp í
þingsalnum:
– Góð hugsun!
– Fínt þetta, trufla, trufla!
– Gott!
– Sjálfur, sjálfur!
– Fín vörn!
– Tala saman!
Skemmtilegast er að hlýða á spekingslegar greiningar á stöðunni á
vellinum þegar menn eru komnir út af. Eflaust eru þær keimlíkar
samræðunum í hliðarsölum þingsins.
– Við þurfum að láta boltann ganga aðeins betur, segir Sigurður
Kári.
– Glampar í þessu, segir Steingrímur.
– Við gerum okkur þetta svo erfitt, segir Sigurður Kári.
Þrátt fyrir að Bjarni Benediktsson sé einn af ungu þingmönnunum,
þá er hann gömul kempa úr Stjörnunni. Þetta er í þriðja skipti sem
hann mætir í fótbolta með þingmönnum í vetur. Í fyrsta skipti togn-
aði hann á nára, í annað skipti blæddi inn á lærið og nú pírir hann
augun, því hann er ekki með linsurnar sínar. Í ofanálag er ökklinn
ónýtur síðan í gamla daga. En röddin er í lagi:
– Það þurfa tveir að skipta sér inn fyrir; við þurfum að draga vörn-
ina í sundur!
Ásgeir Friðgeirsson lítur yfir lúinn leikmannahóp þingmanna, sér
vonarglætu og kallar inn á völlinn til sinna manna:
– Þroskinn!
En allt kemur fyrir ekki. Lið Ríkisútvarpsins siglir fram úr. Stein-
grímur J. Sigfússon er tognaður á læri og haltrar út af. Hann grettir
sig og dæsir:
– Aaaææ...
Þó hefði maður haldið að hann hefði séð það svart í stjórnarand-
stöðu síðustu 13 ár í þinginu. Með langa reynslu af stjórnmálum og
fótbolta hefur hann skilning á stöðu mála og segir:
– Þeir eru dálítið ákafir að skjóta, ungu mennirnir, en þeir hafa
snerpuna með sér.
Morgunblaðið/Sverrir
Stjórnmál
og fótbolti
SKISSA
Pétur Blöndal
fylgdist með
kappleik
Alþingis og
RÚV.
ÁRNI Magnússon félagsmálaráð-
herra segir aðspurður að ekki komi
til greina að setja þak á greiðslur
úr Fæðingarorlofssjóði við mánað-
artekjur á bilinu 150 þúsund til 200
þúsund krónur. „Ég hefði haldið að
ef niðurstaðan yrði sú að setja á
þak á fæðingarorlofsgreiðslur, sem
ég útiloka ekki, þá yrði það að vera
miklu hærra en þarna er um að
ræða.“ Hann segir að með því að
setja þak við 150 til 200 þúsund
væri verið að ganga þvert á mark-
mið fæðingarorlofslaga.
Í skriflegu svari ráðherra við fyr-
irspurn Gunnars Birgissonar, þing-
manns Sjálfstæðisflokks, segir að
heildargreiðslur úr Fæðingarorlofs-
sjóði hafi numið rúmum 4,2 millj-
örðum árið 2002. Skv. lögum um
fæðingarorlof nemur mánaðarleg
greiðsla Fæðingarorlofssjóðs til
starfsmanns í fæðingarorlofi 80% af
meðaltali heildarlauna síðustu tólf
mánaða. Ekkert þak er á þeim
greiðslum.
Gunnar spurði ráðherra hvernig
fyrrgreind útgjöld árið 2002 hefðu
breyst ef þak hefði verið sett á
greiðslur úr sjóðnum. Í svarinu
kemur m.a. fram að um 947 millj-
ónir hefðu sparast ef þak hefði ver-
ið sett við 150.000 kr. mánaðarlaun.
Þá hefðu sparast um 548 milljónir
ef þak hefði verið sett við 200 þús-
und kr. mánaðarlaun. Um 186 millj-
ónir hefðu sparast ef þakið hefði
verið við 300 þúsund kr. mánaðar-
laun.
Ráðherra skipaði nefnd sl. sumar
sem hafði það hlutverk að setja
fram hugmyndir um leiðir til að
styrkja fjárhagslega stöðu sjóðsins.
Er vonast til þess að niðurstöður
hennar líti dagsins ljós innan tíðar.
Félagsmálaráðherra um Fæðingarorlofssjóð
Útilokar ekki þak á greiðslur
STJÓRN Orkuveitu Reykjavíkur
samþykkti í gær að sækja um leyfi
stjórnvalda til að rannsaka hag-
kvæmni vatnsaflsvirkjunar í Skjálf-
andafljóti og fyrirheit um forgang að
nýtingarleyfi, reynist virkjun þar
hagkvæm. Þá ákvað stjórnin að leita
eftir samvinnu við sveitarfélög í
Borgarfirði um athugun á vatnasviði
Hvítár, með mögulega virkjunar-
kosti í huga.
Skjálfandafljót var einn af þeim
virkjunarkostum sem skoðaðir voru í
rammaáætlun um nýtingu vatnsafls
og jarðvarma og segir Guðmundur
Þóroddsson, forstjóri OR, að þessi
virkjunarkostur hafi komið mjög vel
út hvað varðar hagkvæmni og um-
hverfissjónarmið. Í fréttatilkynn-
ingu kemur fram að OR viti ekki til
þess að önnur orkufyrirtæki hafi
sýnt virkjun þar áhuga.
Goðafoss og Aldeyjarfoss í Skjálf-
andafljóti eru báðir vinsælir ferða-
mannastaðir. Guðmundur segir að
virkjunin hefði ekki áhrif á Goðafoss,
en vatnsrennsli í Aldeyjarfossi og
Hrafnabjargarfossi myndi minnka
talsvert á veturna, þar sem aðrennsl-
isgöng fyrir virkjunina fara fram hjá
þeim. Guðmundur segir að í ramma-
áætluninni komi fram að mögulegt sé
að stýra rennsli fossanna á sumrin,
svo þeir njóti sín yfir ferðamanna-
tímann, en vatni yrði safnað á vet-
urna.
Þessi virkjunarkostur er kenndur
við Hrafnabjörg, rétt sunnan við Ald-
eyjarfoss og Bárðardal. Hrafna-
bjargavirkjun gæti verið um 100 MW
og yrði vatni veitt úr um 25 ferkíló-
metra uppistöðulóni fyrir ofan
Hrafnabjörg. Guðmundur segir að
þetta sé gamalt lónstæði, þarna hafi
áður verið náttúrulegt lón sem áin
hafi síðan grafið fram.
Vilja eiga valkost fyrir orku-
kaupendur framtíðarinnar
Í rammaáætluninni segir að þessi
virkjunarkostur gæti kostað um 12
milljarða króna. Guðmundur segir
málið algjörlega á frumstigi. „Stjórn-
in hefur einungis ákveðið að fara að
leita leiða til að vinna að þessu, við
erum að horfa á þetta sem eitthvað
sem verður kannski eftir 10–15 ár,“
segir hann og bætir við að stjórnin
vilji skoða þessa virkjun til að eiga
einhvern valkost þegar gefist tæki-
færi til að selja orkuna.
Guðmundur segir að það sé mjög
hagkvæmt fyrir Orkuveitu Reykja-
víkur að reka vatnsaflsvirkjanir, þar
sem auðveldara sé að geyma orku
vegna dægur- og árstíðarsveiflna, en
þegar um jarðhitavirkjanir er að
ræða. Jarðhitavirkjanir henti vel
sem grunnafl og þær sé best að reka
á sem jöfnustu álagi. OR á tvær
vatnsaflsvirkjanir, í Elliðaám og
Andakíl.
Stjórnin ákvað einnig í gær að leita
eftir samvinnu við Borgfirðinga um
að skoða mögulega virkjunarkosti í
Hvítá. Orkuveitan hefur um 30 ára
gamalt virkjunarleyfi í Kljáfoss, sem
gæti gefið um 10 MW. Guðmundur
segir að sú framkvæmd þyrfti þó að
fara í mat á umhverfisáhrifum og
skipulagsvinnu í sveitarfélaginu.
Virkjun í Kljáfossi gæti staðið
straum af aukningunni á almenna
orkumarkaðinum í Reykjavík í 2–3
ár, en segir að einnig standi til að
skoða aðra virkjunarmöguleika í
Hvítá. Þar væri um að ræða rennsl-
isvirkjanir, þar sem rennsli árinnar
er mjög stöðugt.
Skoða 100 MW virkjun
í Skjálfandafljóti
GUÐLAUGSSUND var þreytt af
mörgum góðum sundköppum á
föstudag til að minnast þess að tutt-
ugu ár eru liðin síðan Guðlaugur
Friðþórsson synti sex kílómetra leið
í land þegar togbáturinn Hellisey
sökk um sex kílómetra austur af
Heimaey rétt fyrir miðnætti 11.
mars árið 1984. Þessa hetjudáð hafa
fáir leikið eftir, þótt íslenskir sund-
kappar þreyti hana í upphituðum
laugum kappanum til heiðurs. Einn
þessara kappa er Kristján Gíslason,
stjórnarformaður eignarhalds-
félagsins Eykis, sem hefur nú í þrí-
gang þreytt Guðlaugssund.
Kristján ætlaði að taka þátt í Guð-
laugssundinu í Eyjum í ár, eins og
síðustu tvö ár, en komst ekki, þar
sem Herjólfur fór hvergi vegna
brælu og ekki var flogið til Eyja.
Kristján brá því á það ráð að spreyta
sig á næstbesta kostinum, hinni söltu
Neslaug á Seltjarnarnesi. Þar svaml-
aði hann alla leið, alls tvö hundruð
og fjörutíu ferðir í tuttugu og fimm
metra langri lauginni, með hend-
urnar einar að vopni, þar sem hann
á við bakmeiðsl að stríða. Synti hann
því með fætur sína reyrða saman til
að forðast verk í bakinu.
„Þetta er sex kílómetra stanslaust
sund, sumir taka þetta alvarlega og
keppa við tímann, ég er einn af
þeim,“ segir Kristján. „Þetta tók
Guðlaug fimm klukkutíma á sínum
tíma, sem er alveg frábært miðað við
það umhverfi sem hann lenti í. Í ár
var ég eina klukkustund og fimmtíu
og þrjár mínútur, en vissulega var
hvorki brim né brotsjór. Þetta gerir
tæpar nítján mínútur á klukkutím-
ann, en í fyrra voru þær átján.“
Besta fáanlega tækni mikilvæg
Kristján segir sund Guðlaugs hafa
verið eitt mesta afrek Íslandssög-
unnar. „Það má ekki heldur gleyma
því að fjórir einstaklingar dóu í
þessu slysi. Þetta hlýtur að hafa ver-
ið hrikalega átakanleg stund að
finna fyrir félögum sínum hverfa
einn af öðrum í sjóinn. Þetta eru
hetjur okkar Íslendinga, tilvist okk-
ar er undir þessum mönnum komin,“
segir Kristján.
„Því má síðan við bæta að góður
vinur minn, Sævar Brynjólfsson,
aflaskipstjóri og trillukarl, bjarg-
aðist giftusamlega fyrr í vetur fyrir
tilstuðlan tækninnar, en hann var
með sjálfvirkan tilkynninga-
skyldubúnað. Skipverjar Helliseyjar
hefðu líklega komist um borð í
björgunarbát, hefði sjálfvirkur
sleppibúnaður verið til staðar, svo
ekki sé minnst á sjálfvirkan tilkynn-
ingaskyldubúnað, sem er það öryggi
sem hefur bæst við með auknum
tækniframförum,“ segir Kristján.
Guðlaugssundið þreytt á Nesinu
Morgunblaðið/Jim Smart
Kristján Gíslason lauk Guðlaugssundinu á klukkutíma og 53 mínútum.